هاشم آملی

(1371 -1292 ش)، عالم و مدرس. مراحل ابتدایى تحصیلات را در شهر خویش و سطوح را در مدرسه سپهسالار (مدرسه عالى شهید مطهرى كنونى) تهران فراگرفت. براى تكمیل تحصیلات عالیه به قم رفت و نزد آیت‏اللَّه حائرى، آیت‏اللَّه حاج میر سید على یثربى، حاج میرزا محمدعلى شاه‏آبادى و حاج سید محمد حجت كوه كمرى تلمذ كرد. سپس به نجف رفت و نزد استادانى چون آقا سید ابوالحسن اصفهانى، میرزاى نائینى و آقا ضیاءالدین عراقى فقه و اصول را فراگرفت. سپس به تدریس پرداخت. در سال 1381 ق به قصد معالجه و دیدار بستگان و دوستان و دعوت جمعى از استادان به قم عزیمت نمود و به تدریس فقه و اصول پرداخت آثار وى: «كشف الحقایق»؛ «المعالم المأثوره»؛ «مجمع الافكار»؛ «منتهى الافكار»؛ «بدایع الافكار فى الاصول».[1] فقیه. تولد: 1322(1282 ق.)، توابع لاریجان آمل. درگذشت: 7 اسفند 1371. آیت‏الله العظمى هاشم آملى پس از طى تحصیلات ابتدایى براى كسب علوم دینى به تهران رفت و مورد توجه آیت‏الله سید حسن مدرس واقع شد. ایشان در فرصت كوتاهى ادبیات، منطق و سطوح عالیه را به پایان رسانید. اساتید وى در این برهه، آیت‏الله سید محمد تنكابنى و آیت‏الله یدالله نظرپاك بوده‏اند. در همین ایام كه حوزه‏ى علمیه‏ى قم با استقرار آیت‏الله العظمى عبدالكریم حائرى یزدى شكل گرفته بود، ایشان براى تحصیلات عالیه به قم عزیمت كرد و به فراگیرى علوم اسلامى پرداخت. در این دوران علاوه بر حضور در محفل درس آیت‏الله مؤسس، در جلسات درس اساتید دیگر از جمله آیت‏الله سید على یثربى كاشانى و آیت‏الله شاه‏آبادى و آیت‏الله كوه كمره‏اى نیز شركت كرد. پس از پنج سال تحصیل و تدریس در حوزه‏ى علمیه‏ى قم با اخذ درجه اجتهاد از آیت‏الله العظمى حائرى و آیت‏الله حجت كوه كمره‏اى براى ادامه تحصیل عازم نجف شد و در درس آیات عظام محمد حسین نایینى، ضیاءالدین عراقى و سید ابوالحسن اصفهانى شركت كرد. ایشان توانست در این دوره كلیه‏ى مطالب دروس اساتید خود را تقریر نماید و در مدت كوتاهى با توصیه اساتید خود پس از چندین سال تدریس سطوح عالیه به تدریس خارج پرداخت. همچنین در سال 1381 ق. عازم قم شد و در آنجا به تدریس فقه و اصول پرداخت. از جمله آثار ایشان كه به رشته تقریر درآمده و به طبع رسیده به شرح زیر هستند: كشف الحقایق عن الفقه الجعفرى فى المكاسب كه تقریر درس بیع و خیارات ایشان است كه بعضى از مجلدهاى آن به چاپ رسیده است (جلد چهارم به تحریر سید جعفر حسینى طبرسى در نجف در سال 1380 ق. به چاپ رسیده است)، العالم المأثوره در طهارت؛ منتهى الافكار حاوى مباحث الفاظ اصول فقه (به عربى، جلد دوم، نجف، 1380 ق.) همچنین برخى از آثار قلمى ایشان به شرح زیر است، بدایع الافكار فى الاصول یك دوره مباحث اصول فقه تقریر درس آیت‏الله العظمى ضیاءالدین عراقى (به زبان عربى) است. از این دوره مبحث الفاظ به طبع رسیده است. كتاب الرهن؛ كتاب الاجاره؛ كتاب الصوم؛ رسالة النیة؛ رساله الخلل فى الصلاة؛ حاشیه‏اى بر التحصیل بهمنیار كه در زمان تلمذ ایشان نزد استاد نظرپاك تألیف شده است، تعلیقة عروة الوثقى. آیت‏الله العظمى میرزا هاشم آملى به دنبال یك بیمارى طولانى در هفتم اسفند ماه 1371 درگذشت. یكى از مدرسین عالى قدر و علماء بزرگ حوزه علمیه جناب حجه‏الاسلام والمسلین آیت‏الله آقاى آقامیرزا هاشم آملى است وى در حدود 1323 قمرى در یكى از قراء لاریجان آمل به دنیا آمده و تحصیلات مقدماتى را در آمل از جناب ثقه‏الاسلام آقا شیخ احمد آملى و ثقه‏الاسلام آقا سید تاج فراگرفته سپس به تهران آمده و كتب فلسفه شوارق و منظومه. و اشارات و امور عامه و الهیات اسفار را از استاد این فنون مرحوم میرزا طاهر تنكابنى و میرزا یدالله نظرپاك آموخته و سطوح وسطى شرح لمعه و قوانین را از حجه‏الاسلام آقا شیخ حسین آملى و حاج شیخ محمدعلى لواسانى و میرزا عبدالله غروى آملى و سطوح عالى را از مرحوم حجت‏الاسلام آقاى میرزا محمدرضا فقیه لاریجانى و حجت‏الاسلام آقاى آقا سید محمد تنكابنى فراگرفته آنگاه عزیمت قم نموده و چند سالى از محضر و ابحاث فقه و اصول مرحوم آیت‏الله حایرى و آیت‏الله حجت استفاده نموده و پس از آن مهاجرت به نجف اشرف و مدت سى سال از محضر وحید عصر مرحوم آیت‏الله آقا ضیاءالدین عراقى و آیت‏الله میرزا حسین نائینى و آیت‏الله العظمى اصفهانى استفاده كافى و وافى نموده تا به درجه اعلاء اجتهاد ارتقاء یافته و ضمنا در همان حوزه مقدسه براى جماعتى از محصلین و فضلاء تدریس فقه و اصول را مى‏نمود در مدت بیست سال چهارده دوره اصول و چهارده دوره مكاسب شیخ انصارى را تدریس نموده تا بعد از فوت مرحوم آیت‏الله اصفهانى در عهد ریاست آیت‏الله العظمى بروجردى به قم مراجعت نموده و تشكیل حوزه تدریس داده و در مدت دوازده سال دو دوره اصول و خیارات مكاسب را تا آخر و طهاره را از عروه در قم تدریس نموده و اكنون نیز در مسجد اعظم حوزه درس را دارند و عده‏اى از فضلاء شمال و غیره به درسشان حاضر شده و از بیاناتشان استفاده مى‏كنند از آثار ایشانست 1- كتابى در اصول 2- كتابى در فقه از صلوه، زكاه، قضا، اجاره، غصب، رهن، بیع در پنج مجلد.

هاشم آملی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته