احمد احسائی

(1241 -1166 ق)، عالم، حكیم و مؤسس طریقه‏ى شیخیه. وى در احساء به دنیا آمد. در حدود 1186 ق از بحرین عازم عتبات شد و در مجالس استادانى نظیر وحید بهبهانى، سید مهدى بحرالعلوم طباطبایى، سید على طباطبایى مؤلف «ریاض»، شیخ جعفر كاشف العظاء و میرزا مهدى شهرستانى تلمذ كرد. شیخ احمد علاوه بر تحصیل فقه و اصول، در طب و نجوم و ریاضى قدیم و علم حروف و اعداد و طلسمات نیز مطالعاتى كرد و بخصوص در فلسفه تبحرى خاص یافت. وى چندى نیز در بحرین و كربلا و نجف و بصره زیست و در حدود 1221 ق به قصد زیارت مشهد رضوى به ایران آمد و در مراجعت از مشهد، به خواهش اهالى یزد، یك چند در آن جا اقامت گزید. فتحعلى شاه او را به تهران خواند، وى نیز قبول دعوت محمد على میرزاى دولتشاه در كرمانشاه اقامت گزید و بعد به حجاز و شام و عراق رفت و سپس به مشهد سفر كرد و در مراجعت به قزوین رفت، و در مدرسه صالحیه مشغول تدریس گشت. وى در این سفر با ملامحمد تقى برغانى مباحثاتى داشت. او مریدان بسیار و تألیفات فراوان داشت. به زهد و عزلت و ریاضت علاقه‏ى بسیار مى‏ورزید و خلوت و تفكر را دوست مى‏داشت. احسائى پس از فوت اساتید و مشایخ خود ادعاى كشف و الهام و تفویض و غلو و موهمات و معمیات كرد، و از این رو در مراكز علمى شیعه موجى علیه او برخاست . افكار او رنگى از عرفان و حكمت داشت. عقاید و آراء شیخ احد به وسیله‏ى شاگردش سید كاظم رشتى تقریر و توضیح شد و طریقه‏ى ایشان به نام طریقه یا مذهب شیخیه موسوم گشت. احسائى عاقبت در سفر حج، بین راه، وفات یافت و در مدینه در جوار قبور ائمه اطهار (ع) دفن شد. آثار عمده‏ى او عبارت است از: « شرح الزیارة الجامعة الكبیره»؛ «شرح حكمت عرشیه‏ى ملاصدرا»؛ «جوامع الكلم»؛ «شرح فواید»؛ «شرح المشاعر» ملاصدرا؛ «رساله فى بیان حقیقة العقل و الروح و النفس بمراتبها»؛ «الاجازات»؛ «الاجتهاد و التقلید»؛ «مباحث الالفاظ»، در اصول؛ «كتاب فى احكام الكفّار»؛ «حیاة النفس»؛ «حقیقة الرؤیا و اقسامها».

احمد احسائی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته