محمدعلی بهبهانی
(1216 -1144 ق)، فقیه، متكلم و رجالشناس امامى. در كربلا رفت و چندین سال در آنجا با پدر خود به تدریس اشتغال داشت. بعد از ورود به عراق به علت شیوع طاعون و به جهت اصرار اهالى كرمانشاه به ایران آمد و بقیه ایام عمر را در آن ولایت به سر برد، چندان كه به آقا محمدعلى كرمانشاهى معروف شد و اعقابش نیز به آن منسوب شدند. بهبهانى از سرآمدان علماى معقول و منقول و محققى بىنظیر در متون فروع و اصول و معارف و ادبیات عرب بود تا آنجا كه پدرش او را بهاءالدین روزگار خود مىدانست. آقا محمدعلى، پس از پدر، از مراجع بزرگ ایران بود و تا زنده بود فقیهى به شهرت و بزرگوارى وى در ایران وجود نداشت. او در اجراى حدود و احكام، شخصاً اقدام مىكرد. آقا محمدعلى با صوفیه سخت مخالف بود و در رد آنها «رسالهى خیراتیه» را نوشت. در سال 1192 ق به رشت رفت و با هدایتاللَّه خان رشتى مصاحب شد و كتاب «مقامع» را به نام او تألیف كرد. آقا محمدعلى در كرمانشاه درگذشت، مقبرهى وى به نام سر قبر آقا معروف است. از آثار وى: «مقامع الفضل»، شامل هزار و دویست مسأله و حاوى مطالب مشكله بسیارى از فقه و تاریخ كه حاكى از جامعیت و آگاهى بهبهانى در اكثر علوم و فنون متداول مىباشد و هر یك از مطالب طرح شده در خور آن است كه كتابى مستقل شود؛ «انتخاب الزاد»؛ «تاریخ الحرمین»؛ «سنة الهدایة لهدایة السنة»؛ «سهوالاقلام»؛ «الفائدة فى مصرف رد المظالم»؛ «الفذالك فى شرح المدارك»؛ «رسالة فى الفیض الالهى»؛ «قطع القال والقیل فى انفعال القلیل»؛ «قطع المقال فى رد اهل الضلال»، در رد صوفیه؛ «مساحة البلاد»؛ «مشكاةالعارفین»؛ «مظهر المختار»؛ «معترك الاقوال»؛ «معرفةالائمة»؛ «مفتاح/فتاح المجامع بمفاتیح الشرایع»؛ «خوان الاخوان».[1]
دوانى در زندگانى وحید ص 362 گوید: آقا محمدعلى آئینه تمامنماى پدر عالیقدرش وحید بهبهانى و نابغه عظیمالشأنى است كه تاریخ رجال اسلام مانند او را كمتر بیاد دارد
كلیه تراجمنویسان و تاریخنگاران قرن 13 و 14 وى را به عظمت و جلالت و نبوغ علمى و فكرى ستوده و یاد نمودهاند.
او اول فردیست كه از فرزندان وحید از كربلاء به كرمانشاه روى فرمان والد ماجدش مهاجرت و عزیمت نمود و بیت آل آقا از او شروع گردید
معظم له در كرمانشاه خدمات بسیارى نموده از جمله مبارزه با فرقه صوفیه و دراویش (نعمتاللهى) و كشتن معصوم علیشاه قطب آن فرقه و غیر از آن كه شرحش موكول بكتاب مبسوطى خواهد بود طالبین را ارجاع به كتاب وحید بهبهانى دوانى و مرآتالاحوال آقا احمد و غیره مىنمایم
خلاصه آن بزرگوار با یك جهان عظمت و ریاست و مرجعیت و آقائى بتمام معنى در آخر عمر مبتلا به كسالت (اسهال) شده و در روز جمعه كه مصادف با مبعث نبى اكرم صلى اللَّه علیه و آله سال 1216 قمرى بود در اثناى نماز ظهرین برحمت ایزدى پیوست
تألیفات و آثار علمى آن رادمرد از اینقرار است
1- منعالمنع در حلیت جمع بین دوزن فاطمى رد بر شیخ یوسف بحرانى كه قائل به حرمت بوده است (نگارنده گوید و حق با شیخ یوسف است زیرا قطعاً و قهراً هر دو و یا یكى از آنها ناراضى و ناراحت خواهد شد و از ناراحتى آنها مادرشان حضرت فاطمه سلاماللَّهعلیها اذیت خواهند شد و ایذاء آن مكرمه هم حرام خواهد بود) 2- پنج رساله به فارسى در مناسك حج 3- مظهر المختار فى حكم النكاح مع الاعسار 4- مقامع الفضل 5- فتاح المجامع شرح مفاتیح الشرایع 6- رساله در امامت 7- فذالك حاشیه بر مدارك و مسالك 8- (خوان الاخوان اخوا لكشكول والمخلات و ریاض الجنان) 4 مجلد 9- قطعالمقال 10- ملتقط الدر فى تحقیق الكر 11- معترك المقال فى علم الرجال 12- رساله علیه علویه در پاسخ مسائل جبلیه 13- الرغایب در فوائد غریبه 14- رساله تفضیلیه 15- رساله خیاریه 16- رساله خیراتیة در رد صوفیه 17- تاریخ حرمین شریفین مكه و مدینه در دو جلد بنام امالقرى 18- الفوائد در اصول عقاید 19- شرح تجرید و دهها رساله دیگر
فرزندان آقا محمدعلى
آن مرحوم داراى 9 فرزند چهار دختر و پنج پسر به اسامى 1- آقا محمدجعفر 2- آقا احمد 3- آقا اسماعیل 4- آقا محمود 5- آقا محمد بوده است.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
