يکشنبه، 21 فروردين 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

جمال الدین سلمان ساوجی

جمال الدین سلمان ساوجی
(778/777 -709 ق)، شاعر، متخلص به سلمان. در ساوه متولد شد. ظهورش در شعر و اشتهارش در این فن، پس از كسب مقدمات علوم و آموختن آداب دیوانى و علم سیاق در اواخر عهد ایلخانان و به هنگام وزارت غیاث‏الدین محمد بوده است. وى شاعرى را با امارت شیخ حسن جلایر ایلكانى آغاز نكرد. بلكه از سال 730 ق كه شیخ حسن ایلكانى به استقلال سلطنت یافت. سلمان خدمت او را اختیار كرد و به مدح او پرداخت. همچنین دلشاد خاتون همسر شیخ حسن را نیز مدح كرد. بعدها به بغداد رفت. و در آن جا سكونت اختیار كرد. وى دوران واقعى شهرت و رواح كار خود را در همین شهر گذراند. وى در شاعرى از خواجه سلمان تعلیم گرفت. از میان شاعران قرن هشتم كسى را مانند سلمان در احراز حرفه‏ى شارعى نمى‏یابیم. سلمان در قالبهاى قصیده و غزل و قطعه و ترجیع‏بند و تركیب‏بند و رباعى و مثنوى هنرنمایى كرده و در همه‏ى این انواع، استاد مسلم بوده است. اما در قصیده تواناتر بود. تا آنجا كه مى‏توان او را خاتم قصیده‏سرایان بزرگ پارسى‏زبان به ویژه قصیده‏گویان مداح دانست. از جمله وجوه اشتهار سلمان، سرودن قصیده‏اى مصنوع است به نام «بدایع الابحار/ الاسحار» در اوان جوانى در مدح غیاث‏الدین محمد وزیر. سلمان در غزل از جمله شاعران موفق است غزلهاى سلمان در بسیارى از موارد، صورت استقبال از غزلهاى سعدى، و در موارد متعدد دیگر، چاشنى عرفانى و گاه لحن قلندرانه دارد. از آثار وى: «جشمید و خورشید»؛ «فراقنامه»؛ «دیوان».[1] (خواجه) ساوجى، جمال‏الدین بن (خواجه) علاءالدین محمد شاعر معروف (و. ساوه. دهه اول قر. 8 ه.- ف. 778 ه.ق./ 1367 م.). وى از جوانى مداح خواجه غیاث‏الدین محمد وزیر بود و در تمام مدت وزارتش او را مدح گفته و پس از برهم خوردن اساس سلطنت ایلخانان واقعى و مرگ ابوسعید به خدمت امراى جلایر پیوست و مداح امیر شیخ حسن بزرگ و زوجه او دلشاد خاتون گردید و در بغداد پایتخت ایلكانیان اقامت گزید. سلمان از حدود 740 ه.ق. تا اواخر عمر خود، امراى ایلكانى یعنى شیخ حسن بزرگ و پسرش سلطان اویس و پسر او سلطان حسین را مدح مى‏گفته و در زمان اویس اغلب ایام را در تبریز میگذرانیده است و در سال 77، كه شاه شجاع بر تبریز مستولى شد، وى در آنجا بود و شاه را مدح گفت و بدین مناسبت دیوان قصاید سلمان براى معرفت تاریخ واوضاع و احوال راجع به قسمت عمده دوره امارت ایكانیان، داراى اشارات و نكات و دقایق تاریخى بسیار است. خواجه در اواخر عمر منزوى شد. و به ساوه مسقط الرأس خود آمد و در ملكى كه داشت مقیم گشت و در همانجا درگذشت. سلمان آخرین شاعر قصیده‏سراى بزرگ پس از حمله مغول است، و اگرچه قابل مقایسه با قدماى اساتید قصیده‏سرا نیست، ولى باز در مقام خود داراى اهمیتى بسزاست. وى در قصیده سبك كمال‏الدین اسماعیل اصفهانى و ظهیر فاریابى و انورى را تببع كرده غزلیات او نیز لطیف است و به واسطه شباهت بسیار به غزلیات حافظ قسمتى از آنها به غلط در دیوان حافظ گنجانیده شده. سلمان علاوه بر دیوان قصاید و غزلیات ومقطعات، داراى دو مثنوى است كه هیچكدام شهرت نیافته‏اند: یكى «جمشید و خورشید» بر وزن خسرو شیرین نظامى كه به سال 763 در عهد سلطان اویس به انجام رسیده و دیگر «فراقنامه» به وزن متقارب كه سلمان در حدود سال 770 به امر اویس به رشته نظم كشیده است.
تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی
آداب پیام دادن؛ زمان‌سنجی، لحن نوشتار و احترام به حریم خصوصی