يکشنبه، 21 فروردين 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

ابوالحسن علی فرخی سیستاتی

ابوالحسن علی  فرخی سیستاتی
(وف 429 ق)، شاعر. اهل سیستان بود. در جوانى نزد یكى از دهقانان سیستان به كار مشغول شد. سپس به دربار چغانى درآمد و مورد توجه ابوالمظفر احمد بن محمد چغانى قرار گرفت. وى بعدها به دربار محمود غزنوى راه یافت. فرخى در سفرهاى جنگى به همراه سلطان محمود مى‏رفت و كشورگشاییهاى او را توصیف مى كرد.وى از علوم ادبى و موسیقى اطلاعات كاملى داشت. فرخى در جوانى درگذشت. اثرش «دیوان» شعرى است مشتمل بر قصیده، غزل، قطعه و ترجیع‏بند. در تذكره‏ها نام پدر او جولوغ، قلوع و جولوع ذكر شده است.[1] (بخش 1: فرخ) سیستانى، ابوالحسن على بن جولوغ شاعر ایرانى (ف. 429 ه.ق) پدرش در خدمت امیر خلف بانو صاحب سیستان بسر مى‏برد. و وى در آغاز در سیستان خدمت دهقانى مى‏كرد، پس از ازدواج خرجش بیفزود و از دهقان تقاضاى حقوق بیشتر كرد ولى او موافقت ننمود. پس فرخى كه صیت شهرت و بخشش ابوالمظفر احمد بن محمد چغانى را شنیده بود به سوى چغانیان رفت با قصیده‏اى به مطلع: «با كاروان حله برفتم ز سیستان با حله‏ى تنیده ز دل، بافته ز جان» و در آن بدین بیت به مدح امیر تخلص كرده بود: «تا نقش كرد بر سر هر نقش برنوشت مدح ابوالمظفر شاه چغانیان» هنگامى كه فرخى به چغانیان رسید، امیر براى داغ كردن كرگان به داغگاه رفته بود. فرخى قصیده‏ى خود را به خواجه عمید اسعد پیشكار امیر، عرضه داشت. عمید اسعد كه مردى شعرشناس بود او را با كفش و دستار سگزى و جامه‏اى مندرس و جبه‏اى پیش و پس چاك دید و شعر او را بسیار عالى یافت، باور نكرد كه قصیده از او باشد، امتحان را بدو گفت: امیر در داغگاه است، و آنگاه وصف داغگاه كرد و او را بفرمود: قصیده‏اى بساز تا تو را به داغگاه، خدمت امیر، برم. فرخى همان شب قصیده‏ى معروف داغگاه را بساخت و روز بعد نزد او برد. مطلع این قصیده چنین است: «چون پرند نیلگون بر روى پوشد مرغزار پرنیان هفت رنگ اندر سر آرد كوهسار» خواجه عمید اسعد فرخى را نزد امیر برد و چنین گفت: «ترا اى خداوند! شاعرى آورده‏ام كه تا دقیقى روى در نقاب خاك كشیده، كس مثل او ندیده». امیر فرخى را بنشاند و دستور داد قصیده را بخواند. فرخى برپاى خاست و با آواز دو قصیده‏ى مذكور را برخواند. امیر او را بفرمود كه به میان كرگان رود و از آنها هر قدر تواند بگیرد، او را باشد. فرخى مدتى این سوى و آن سوى دوید و نتوانست آنها را بگیرد. عاقبت دسته‏اى از كرگان به میان رباطى شدند و فرخى مانده شد و بر در رباط بخوابید. واقعه را به امیر اطلاع دادند. صبح روز بعد فرخى را بخواند و همه‏ى آنها را بدو بخشید و كار او بالا گرفت. سپس فرخى به دربار محمود غزنوى رفت و چون محمود او را متجمل دید به همان چشم برو نگریست و مكانت او بیش شد. وى در قصیده‏سرایى چیره‏دست است و در استفاده از افكار و احساسات عادى و بیان آنها به زبان ساده و روان مهارت دارد. جز چند مورد محدود به وى اندوهى از شعر او نمى‏آید. همیشه دلش در گرو عشق خوبان است: «مرا دلیست گروگان عشق چندین جاى عجبتراز دل من دل نیافرید خداى» سادگى و صراحت لهجه در ابراز احساسات عاشقانه در غالب اشعار او جلوه‏گر است. او محمود غزنوى و امیرمحمد و مسعود (پسران محمود) را مدح گفته است. دیگر از ممدوحان وى امیر ابوالمظفر چغانى و احمد بن حسن میمندى و ابوسهل حمدوى و ابوسهل زوزنى مى‏باشند. فرخى در موسیقى مهارت داشت و این امر علاوه بر تصریح نظامى عروضى از اشارات متعدد شاعر نیز برمى‏آید. وى چنگ نیكو مى‏نواخت. فرخى یكى از بهترین شاعران قصیده‏سراى ایران است. سخنان وى در میان قصیده‏سرایان به سادگى و روانى و استحكام و متانت ممتاز است، تا آنجا كه گفته‏اند سخن سهل ممتنع در عربى خاص ابوفراس حمدانى و در پارسى خاص فرخى است. تغزلات فرخى از حیث اشتمال بر معانى بدیع عشقى و احساسات بى‏پیرایه- كه گاه بى‏پرده اظهار شده- مشهور است.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم