مسعود کیهان
(1346 -1269 ش)، جغرافیدان و نویسنده. در تهران به دنیا آمد. پدرش از نقاشان بزرگ و زبردست بود. كیهان تحصیلات مقدماتى را در خانهى پدر به پایان رساند و سپس به مدرسهى علمیهى تهران رفت و نزد استادانى چون عبدالعظیم خان قریب، میرزا على خان ناظم العلوم و آقا شیخ حمزه تحصیلات ابتدایى را تكمیل نمود. در 1284 ش به فرانسه رفت و در مدارس متوسطهى آنجا به تحصیل پرداخت. پس از گذراندن امتحانات ورودى وارد مدرسهى سن سیر شد و به اخذ درجهى افسرى نایل گردید. در 1295 ش به ایران بازگشت و در شیراز موفق به پایهریزى صحیح و جدید تشكیلات پلیس شد. وى جزو افسران كودتاى 1299 ش بود و در كابینهى سید ضیاء مدتى كوتاه وزیر جنگ شد ولى به دلایلى بعد از مدتى استعفا كرد. در 1303 ش وارد وزارت معارف شد و در مدارس دارالفنون، علوم سیاسى، تجارت، حقوق و دانشسراى عالى و سرانجام در 1313 ش با سمت استادى در دانشگاه به تدریس پرداخت. وى همچنین در 1329 ش در كابینهى على منصور به وزارت فرهنگ منصوب شد و پس از آن مدتى نیز معاون دانشگاه بود. لازم به ذكر است احمد عبداللَّهپور، مؤلف «وزراى معارف ایران» تاریخ تولد كیهان را 1276 ش ذكر كرده است. از آثار وى: «پیدایش فلات ایران»؛ «جغرافیاى مفصل ایران»، در سه مجلد، در زمینههاى طبیعى و سیاسى و اقتصادى.[1]
معروفه به ماژور مسعودخان، در 1269 تولد یافت. بعد از انجام تحصیلات مقدماتى در 1290 از طرف دولت به اروپا اعزام شد و دانشكدهى افسرى ژاندارمرى فرانسه را پایان داد. وقتى به ایران آمد، وارد ژاندارمرى شد و غالبا در مدارس افسرى تدریس مىكرد. به دنبال انعقاد قرار داد 1919 سید ضیاءالدین مدیر روزنامهى رعد، تمام همّ خود را مصروف نمود تا در بین افسران جوان و تحصیلكرده قزاقخانه و ژاندارمرى دوستان و همپیمانانى براى خود فراهم كند. یكى از كسانى كه خیلى زود با سید ضیاء دوست و مأنوس شد، همین مسعود كیهان بود كه در آن تاریخ درجهى ماژورى یعنى سرگردى داشت. بدون شك سید ضیاء و مسعود خان از همان روزهاى اول به فكر كودتا افتادند. تمام برنامهها را با هم تنظیم مىكردند و سرانجام كودتا انجام گرفت و سید ضیاءالدین فرمان نخستوزیرى دریافت نمود و كابینهاى تشكیل داد. در آن كابینه مسعود كیهان به مقام وزارت جنگ رسید. دو ماهى در وزارت جنگ استقرار داشت تا بین او و رضاخان سردار سپه رئیس دیویزیون قزاق كه قدرت اجرائى و نظامى داشت، اختلاف حاصل شد در نتیجه كابینه ترمیم گردید. سردارسپه به وزارت جنگ و ماژور مسعودخان به وزیر مشاورى تعیین گردید. پس از سقوط سید ضیاءالدین، كیهان بیكار شد. در تشكیلات جدید ارتش نه تنها دعوتى از او نشد، بلكه او را كنار گذاشتند. چندى به تدریس در مدارس تهران پرداخت تا این كه در 1313 كه دانشگاه تهران تأسیس یافت، او را براى تدریس دعوت كردند. كرسى جغرافیاى انسانى را به او دادند، بعد به عضویت فرهنگستان رسید. در 1325 به جاى مرحوم غلامحسین رهنما معاون دانشگاه تهران شد. در 1329 در كابینهى على منصور كه سه ماه بیشتر دوام نكرد، وزیر فرهنگ شد. مدتى نیز نایبالتولیه مدرسه عالى سپهسالار بود. همسر وى دختر عبدالله وثوق (معتمدالسلطنه) بود. در 1345 در تهران وفات یافت.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
