معین مصور

(ز 1100 ق)، نقاش. معروف به آقا معین و آقا معینا. از مشهورترین استادان مینیاتورسازى در میانه‏هاى دوران صفوى است. متأسفانه با همه شهرت و سوابق درخشانى كه در صنعت تصویر داشته، هیچ یك از تذكره‏نویسان و تاریخ‏نگاران آن دوره، كوچكترین اشاره‏اى در مورد احوال وى نكرده‏اند. وى از شاگردان با استعداد رضا عباسى بوده و گویا همه‏ى عمر خود را در شهر اصفهان گذرانده است. معین مصور، اولین نقاشى است كه در ذیل اغلب آثار خود، نام و تاریخ اجراى تصویر را به روشنى عیان ساخته و حتى بعضى از مشخصات دیگر نقش را نیز، بر آن علاوه نموده است. او در شبیه‏سازى و چهره‏پردازى استادى چیره‏دست بود و در ارائه‏ى مجالس بزمى و رزمى و مناظر گوناگون، نقاشى پر مایه به شمار مى‏آمد. چهره‏پردازیهاى وى در شیوه‏ى اصفهانى و حال و قیافه‏ى آن سامان بود و از شیوه‏ى مغولى و چینى در آثار او، چیزى به چشم نمى‏خورد. در شیوه‏ى حل كارى و تذهیب زمینه و اطراف قدرت قلم داشت و نقش جانوران و دشت و دمن و سایر شیوه میركى را به استادى انجام مى‏داد. معین مصور یكى از پیشگامان قلمدان‏سازى در عیار كارهاى روغنى است، اما در تصویرسازى اغلب آبرنگ كار مى‏كرد و هیچ‏گاه از شیوه‏ى اصفهانى و مكتب رضا عباسى عدول نكرد. به غیر از استاد رضا عباسى كه در خدمت وى بوده، از آثار دیگر هنرمندان سابق نیز از جمله استاد بهزاد و استاد محمدى و صادقى بیگ و چه بسا سایر استادان دیگر مشق كرده و در تكمیل بعضى كارهاى نیمه تمام آنها كوشا بوده است. او شاگردان زیادى داشته و نام بعضى از آنها را در ذیل آثار خود آورده است. استاد شفیع عباسى نیز از دوستان و معاصران وى بوده است. از آثارش: تصویر پیرمردى كه به عصاى خود تكیه داده است، با رقم: «پیر سركار به دست گمراه- رقمش كرد معینا این را سنه 1042»؛ تصویر جوان زیبایى، در شیوه‏ى بخصوصى كه خروس جنگى با حالتى را بغل كرده، با رقم: «معین مصور 1073»؛ تصویر شاه عباس كبیر كه پیاله دارو یا شراب را، به حكیم شمسا محمد تحویل مى‏دهد، با رقم: «... سنه 1082 باتمام رسید»؛ تصویر مرغ زیبایى كه بر روى سنگى نشسته با رقم: «... سنه 1100 باتمام رسید. مشقه معین مصور». شصت اثر دیگر وى در «احوال و آثار نقاشان» ذكر شده است.

معین مصور

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته