نظام وفا کاشانی

(1384 -1306/ 1305 ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به نظام. نسبش به صباحى بیدگلى شاعر معروف مى‏رسد و مادرش نیز از زنان شاعر بود كه حیا تخلص مى‏كرد. نظام در بیدگل كاشان به دنیا آمد. پس از تحصیلات مقدماتى به تحصیل علوم ادبى و عربى پرداخت. او ادبیات فارسى و عربى را از محضر سید محمد كاشانى و فقه، اصول و كلام را از محضر سید محمدرضا مجتهد فراگرفت و فلسفه را نزد پدرش آموخت. وى چندى هم در سلك طلاب حوزه‏ى علمیه قم به تحصیل مشغول شد و مدتى نیز به تحصیل طب قدیم نزد میرزا محمدعلى آقا جمال كه از اطباء معروف زمان خود بود، پرداخت. سپس جهت تكمیل تحصیلات به نجف رفت و پس از بازگشت در تهران اقامت گزید و زبان فرانسه را در مدرسه‏ى آلیانس فراگرفت. بعد وارد فعالیت‏هاى سیاسى شد و هنگام به توپ بستن مجلس به همراه مجاهدین در باغ سپهسالار مشغول دفاع بود، اما سرانجام دستگیر و زندانى شد. پس از آزادى از زندان و استقرار مشروطیت، از فعالیت‏هاى سیاسى دست كشید و به كار تدریس و تعلیم و تربیت از جمله تدریس در مدرسه‏ى سن‏لویى اشتغال ورزید. او همچنین مدتى در وزارت فواید عامه و سپس در وزارت فلاحت به عنوان رئیس بازرسى مشغول شد و تا مدیركلى ارتقا یافت. وى در 1302 ش ماهنامه‏ى «وفا» را به مدیریت عبدالحسین میكده در تهران تأسیس و منتشر كرد. نظام وفا بر اثر سكته‏ى مغزى در تهران درگذشت. از آثار منظوم وى: «حبیب و رباب»، در شرح خودكشى حبیب‏اللَّه میكده؛ «حدیث دل»؛ «گذشته‏ها»؛ «دیوان» شعر. از آثار منثور وى: «ستاره و فروغ»؛ «فروز و فرزانه»؛ «یادگار سفر اروپا».