غلامرضا نیستی

(1316 -1247 ش)، نوازنده. در تهران به دنیا آمد. وى نواختن تار را ابتدا نزد میرزا عبداللَّه و سپس نزد آقا حسینقلى آموخت و بعدها به مرحله‏ى استادى رسید. پس از چندى به انجمن اخوت راه یافت و در اركسترهایى كه از طرف این انجمن به نفع مؤسسات خیریه و كمك به مستمندان برپا مى‏شد، شركت مى‏جست.[1] حاج غلامرضا نیستى، فرزند محمد تبریزى به سال 1247 شمسى در تهران متولد شد و نواختن تار را ابتدا نزد آقا میرزا عبداللَّه، سپس نزد آقا حسینقلى آموخت و با استعداد ذاتى خود و تمرینات مكرر و شبانه‏روزى در نواختن این ساز، خود به مرحله‏ى استادى و زبردستى رسید. وى هنرمندى بود آزاده كه همكارى نزدیكى با انجمن اخوت داشت و در برنامه‏هاى هنرى این انجمن با تمام وجود فعالانه شركت مى‏جست. انجمن اخوت، كه از اعیان مشروطه‏خواه تشكیل شده بود ابتدا مخفى بود ولى پس از چندى، فعالیت‏هاى علنى خود را در خانه وسیع ظهیرالدوله كه داماد ناصرالدین شاه بود آغاز كرد كه اعضاى هیئت مدیره آن عبارت بودند از: ظهیرالدوله (رئیس)، سید محمدخان انتظام‏السلطنه (پدر عبداللَّه و نصراللَّه انتظام، نایب‏رئیس)، سالار امجد، ناظم‏الدوله، یمین‏الملك، نظام لشگر، میرزا محمدعلیخان، نصرت‏السلطان، میرزا على‏اكبرخان سروش، میرزا باقرخان صفامنش، میرزا عبدالوهاب جواهرى، مختارالملك. اعضاى این جمعیت كه «اخوان صفا» نامیده مى‏شدند بى‏ریا و بى‏پیرایه و دور از هرگونه خودخواهى و خودبزرگ بینى؛ پیرامون مرشد بزرگ خود «صفا على» جمع مى‏شدند و به محفل عرفانى و روحانى خود، شور و سرور و حال مى‏بخشیدند. این انجمن گروه اركسترى داشت كه در اعیاد مذهبى و جشن‏ها و برنامه‏هاى هنرى به نفع مؤسسات خیریه و كمك به مردم ستمدیده، در مواقع زلزله، آتش‏سوزى اجرا مى‏كردند كه عواید آن تماماً صرف این امور مى‏گردید. اعضاى اركستر این انجمن را حاج غلامرضا نیستى، ارفع‏الملك، یوسف‏خان صفائى، یحیى‏خان قوام‏الدوله‏اى، فخان‏الدوله، اسماعیل قهرمانى، شكرى، غلامحسین درویش و على‏نقى وزیرى تشكیل مى‏دادند و لازم به توضیح است آهنگ زیباى «مارش بهجت» كه یادگار این دوران است از ساخته‏هاى استاد علینقى‏خان وزیرى است همكاران دیگر او عبارت بودند از: دكتر مهدى منتظم‏الحكما، حسین‏خان هنگ‏آفرین، میرزا همایون شهردار، غلامرضا سالار معزز، یوسف فروتن، حسین‏خان اسماعیل‏زاده، تقى دانشور، ركن‏الدین‏خان، حسان‏السلطنه، حشمت دفتر، حاجى‏خان، رضاقلى‏خان، نایب‏الدوله، شاهیدى، ناصر سیف میرزا، حسین ساعت‏ساز، سید حسین طاهرزاده. یكى از نوازندگان بنام و زبردست این اركستر كه كمتر در تاریخ موسیقى ایران از او یاد شده، حاج غلامرضا نیستى است كه فقط در كتاب جلد اول «سرگذشت موسیقى ایران» نوشته‏ى زنده‏یاد استاد روح‏اللَّه خالقى به طور مختصر و گذرا نامى از وى به میان آمده است. مرحوم حاج غلامرضا نیستى همانطور كه اشاره شد، علاوه بر شركت در كنسرت‏هاى انجمن اخوت كه به نفع درماندگان برگزار مى‏شد، در گاردن پارتى‏ها و برنامه‏هاى متداول اوائل مشروطیت و در جشن‏ها و شب‏نشینى‏هاى رجال و سرشناسان زمان خود شركت مى‏كرد و كلیه عواید آن را صرف افراد بى‏بضاعت مى‏كرد. وى در آذرماه 1316 به رحمت ایزدى پیوست و دنبال جنازه‏ى وى سیلاب اشگ از چشمان انسانهایى كه سالها از انسانیت و محبت‏هاى وى بهره‏مند گردیده بودند روان بود، روانش شاد.

غلامرضا نیستی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته