محمود حسینی
محمود حسینى موسوى بن السید الجلیل والعالم النبیل السید ابوالفضائل امام جمعه حفید مرحوم مبرور آیتاللَّه سید محمد مجتهد طارمى (مؤلف كتاب انیسالفقهاء كه در الذریعة ذكر شده) و در غائله بابیه زنجان حكم جهاد داده كه شرحى از آن در جلد قاجار ناسخالتواریخ موجود است مىباشد.
مرحوم امام جمعه در سال 1309 قمرى تولد یافته و در سال 1374 ق در سن 65 سالگى در تهران به رحمت ایزدى پیوست. معظم له مقدمات و سطوح اولیه را نزد اساتید و مجتهدین زنجان مانند مرحوم حجةالاسلام آخوند ملا سبزعلى و مرحوم حجةالاسلام حاج شیخ جواد طارمى و منظومه حكمت و اسفار را پیش مرحوم علامه میرزا مجید زنجانى تحصیل و سپس از درس خارج مرحوم آقا شیخ غلامحسین فقیه زنجانى و آیتاللَّه آخوند ملا باقربانعلى مجتهد معروف زنجان استفاده كرده و مدتى نیز كفایةالاصول مرحوم خراسانى را كه تازه طبع شده و پیش علماء مورد اهمیت بود خدمت مرحوم آقا میرزا عبداللَّه زنجانى كه از اجله شاگردان و تلامذه مرحوم میرزاى بزرگ شیرازى بودند تحصیل نموده و در همان اوان به دستور مرحوم آخوند ملا غلامحسین فقیه زنجانى در مسجد سلطانى معروف به مسجد سید اقامه جماعت مىنمودند و فقیه نامبرده مراجعین خود را به اقتداء و حضور در جماعت ایشان امر مىفرمودند و بالاخره براى تكمیل تحصیلات در سن بیست و یك سالگى در سال 1330 به نجف اشرف مشرف شده و در درس مرحومین آیتین حجتین آقا سید محمدكاظم یزدى صاحب عروةالوثقى و مرحوم شریعت اصفهانى و همچنین درس مرحوم آیتاللَّه نائینى حاضر شده و این در هنگامى بود كه تلامذه مرحوم نائینى عده معدودى از بزرگان بودند مانند آیتاللَّه آسید جمالالدین گلپایگانى و آیتاللَّه آمیرزا مهدى اصفهانى و پس از فوت مرحوم والد ماجدشان و پیشآمد كارهاى ضرورى به زنجان مراجعت نموده و مشغول افاضات علمى از معقول و منقول گردیده و در مسجد سلطانى به اقامه جمعه و جماعت پرداختند.
پس از زمانى بنا به اشتیاقى كه به حوزه مقدس نجف داشتند مجددا مشرف شده و در حوزه درس مرحوم آیتاللَّه اصفهانى و آیتاللَّه نائینى حاضر و شركت نمودند. در این هنگام غائله تبعید مراجع از عراق به ایران پیشآمد مىكند و حوزه نجف از وجود اساتید بزرگ خالى و از طرفى شهرت مقام شامخ علمى مرحوم آیتاللَّه كمپانى زبانزد خواص گردیده بود فرصت را مغتنم شمرده با عده معدودى مانند آیتاللَّه خوئى و آیتاللَّه میلانى و مرحوم اعتماد رشتى به درس خصوصى آن مرحوم حاضر شده و مجذوب مقام علمى و معنویت این استاد بزرگوار واقع شده و چون حاشیه مرحوم كمپانى بر كفایه هنوز چاپ نشده بود به خط خود از روى نسخه مؤلف استنساخ نمودند كه نزد فرزند ارجمند ایشان موجود است و قسمتى از مكاتیب خصوصى كه بعد از مراجعت از نجف از مرحوم كمپانى بعنوان ایشان ارسال شده كه بعضى از آن مشتمل بر فوائد علمى و دستورالعملهاى معنویست با خط آن مرحوم باقى مانده است
مرحوم آیتاللَّه امام جمعه در سفر دوم نجف موفق به اخذ اجازات اجتهاد گردیده و پس از مراجعت به زنجان مشغول افاضه علمى و ترویج شدند و در مدرسه مسجد شاه كه تولیت آنجا از طرف مرحوم شاهزاده عبداللَّه میرزا به خاندان ایشان نسلا بعد نسل واگذار شده بود.
بناء اصلاحات و تنظیم امور طلاب را گذاشته و با تعیین مدرسین براى سطوح متوسطه و عالى و دادن شهریه رونقى بسزا بخشیده و خودشان تدریس خارج طهارت شیخ و مكاسب و كفایه را به عهده گرفته و درس خصوصى نیز از منطق حكمةالاشراق و معیارالعلم غزالى و مبدء و معارف صدرالمتألهین گذارده كه عدهاى حاضر شده كه از جمله آنان دانشمند متقى جناب آقاى حاج رضا روزبه و فرزند معظم ایشان آقاى امام جمعه معاصر بودهاند.
از صفات عالى و برجسته ایشان ترویج رشته روحانیت و تشویق محصلین علوم دینى بوده و در مبارزه با منكرات از هیچ اقدامى فروگذارى نمىنمودند.
در حادثه حزب توده و تجزیه آذربایجان از طرف پیشهورى دست نشانده شوریها و اشغال زنجان یكى از رجال مقتدر خمسه را تشویق به مقاومت و با استمداد از دولت مشارالیه را وادار به دفاع نموده و با جنگهاى چریكى در دهات اطراف زنجان و نقاط تمركز فدائیان توده شهر زنجان را از خطر تجزیه نجات بخشیدند.
از امتیازات ویژه آن مرحوم در وعظ و ارشاد مردم مطالب باز یافته و حقایق علمى كه براى عموم طبقات از روحانى و بازارى و حتى مجددین عصر بسیار سودمند و جالب بود و اثر قابل توجه در افراد باقى مىگذاشته است و به قدرى شیوا بود كه كمتر گویندهاى واجد این امتیاز مىباشد.
در لحاظ ایمان به مقام شامخ ولایت ائمه معصومین علیهمالسلام طورى اخلاص داشت كه در تشرف به حرم ثامنالائمه (ع) با از خود گذشتگى خود را روى آستانه حرم انداخته و مىبوسید و روى علاقه وافرى كه به عتبات مقدسه داشت بجز از دو دفعه تشرف به نجف اشرف براى تحصیل دو دفعه دیگر به زیارت ائمه عراق مشرف شدند و آخرین دفعه به دعوت مرحوم آیتاللَّه قمى حاج آقا حسین طباطبائى با معیت فرزند ارجمندش امام جمعه معاصر بوده كه آن مرحوم براى شركت در اداره كردن حوزه علمیه نجف معرفى و در جوار امیرالمؤمنین (ع) اقامت نمودند.
مرحوم آیتاللَّه امام جمعه بزرگ بعد از مراجعت به زنجان روى علاقه به حوزه علمیه و عتبات ائمه علیهمالسلام مدتى در قم توقف نمودند در موقعى كه فرزند گرامى ایشان آیتاللَّه حاج آقا عزالدین امام جمعه معاصر از فیوضات درسى مرحوم آیتاللَّه كوهكمرى و مرحوم آیتاللَّه صدر و آیتاللَّه خوانسارى مستفیض بودند معظم له نیز اكثراً در قم توقف نموده و با آیات عظام و مراجع كرام روابط نزدیك داشتند تا در سال 1374 قمرى در مراجعت از مشهد مقدس در تهران پس از كسالت و بیمارى ممتدى كه سالها ایشان را رنج مىداد در جمادىالاولى به رحمت ایزدى پیوستند.
و موقعیت خاص ایشان در قلوب مردم به حدى بود كه با شنیدن خبر فوت ایشان از رادیو تهران اصناف و طبقات مردم زنجان تا اربعین ایشان مجالس فاتحه گذارده و از صاحبان قریحه اشعارى در مرثیه ایشان سروده شده كه در دفتر مخصوصى ثبت شده است.
محضرشان بسیار قابل استفاده و مورد اشتیاق اشخاص دانشدوست بود و هر موقع در تهران مىآمدند رجال روشنفكر و افراد دانشمند ملازم حضورش بودند و از گفتار باارزش و نفس گرم ایشان مستفیذ مىشدند مانند مرحوم غلامحسین رهنما و حاج محتشمالسلطنه اسفندیارى و محمدعلى بامداد و مرحوم ابوالقاسم فیوضات و آقاى سید مهدى بهشهرى و دیگران و همینطور از بزرگان روحانیان تهران دائماً به محضرشان مىرسیدند.
تألیفات ایشان با داشتن كسالت ممتد مزاجى و اشتغالات مرجعیت محلى و تدریس و وعظ و ارشاد باز مهما امكن از تحریر مطالب علمى و دینى غفلت نمىكردند و نوشتجاتى كه از ایشان باقى منده به اسامى زیر است.
1- رساله مختصرى در جبر و تفویض كه در نجف تألیف شده و از نظر مرحوم آیتاللَّه آقاى سید جمالالدین گلپایگانى گذشته است و در یك مورد به خط خود بر آن حاشیه نوشتهاند.
2- ذخرالبشر فى شرح باب حادیعشر كه در اواخر عمر تا مبحث امامت نوشتهاند
3- تعلیقات بر صحیفهى مباركه سجادیه صلواتاللَّهعلیه.
4- حاشیه بر تقریرات كاظمینى كه موقع مباحثه خارج مرقوم نمودهاند.
و آنچه كه بخط خود استنساخ نمودهاند 1- صحیفه سجادیه كه براى تیمن و تبرك با خط ثلث نوشتهاند 2- قسمتى از قرآن مجید كه به خط خود مرقوم داشتهاند 3- حاشیه مرحوم كمپانى بر كفایه كه در نجف پیش از چاپ شدن نوشتهاند 4- متفرقات از مسائل گوناگون دینى و علمى كه جمعآورى شده و به طور پراكنده بوده است.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
