عبدالعزیز طباطبائی
سید عبدالعزیز فرزند مرحوم عالم جلیل حاج سید جواد طباطبائى یزدى (حفید و نوه آیتاللَّه العظمى آقا سید محمدكاظم طباطبائى یزدى صاحب كتاب عروهالوثقى و حاشیه مكاسب و غیره) كه در تاریخ بیست و یكم جمادىالثانى 1348 برابر با چهارم آبانماه 1318 شمسى در نجف اشرف متولد شده و پس از طى مراحل مقدمات علوم اولیه ادبى را نزد حاج سید هاشم حسینى تهرانى و حاج سید جلیل طباطبائى یزدى و شرح منظومه را خدمت آیتاللَّه حاج سید عبداالاعلى سبزوارى و اسفار را خدمت آیتاللَّه حاج شیخ صدراء بادكوبهاى خوانده و سطوح فقه و اصول را در خدمت حاج شیخ ذبیحاللَّه قوچانى و حاج میرزا حسین نبوى كاشمرى و مرحوم آیتاللَّه حاج سید على علامه فانى اصفهانى و حاج شیخ على سرابى و حاج شیخ عبدالحسین دشتى و آیتاللَّه حاج شیخ مجتبى لنكرانى فراگرفته و خارج علم تفسیر و فقه و اصول را از محضر استاذ الاساتید آیتاللَّه العظمى خوئى دام ظله العالى آموخته و همین طور چند سالى در دروس خارج آیتاللَّه العظمى میرزا عبدالهادى شیرازى و آیتاللَّه حاج شیخ حسین حلى حاضر شده و استفاده نموده و در این اثناء مدت بیست و پنج (25) سال از محضر پر فیض دو استاد بزرگ مرحوم علامه مجاهد امینى صاحب الغدیر و علامه رازى حاج شیخ آقا بزرگ صاحب الذریعه الى تصانیف الشیعه بهرهمند گردیده و از تربیت یافتگان مكتب این دو بزرگوار بشمار آمده است.
پس به كمك مرحوم علامه امینى در پیشبرد كتابخانه امیرالمؤمنین علیهالسلام در نجف اشرف فعالیتهاى موثر و چشمگیرى داشته و نوشتن فهرست نسخههاى خطى آن كتابخانه نیز به عهده ایشان بوده است.
در اسفند ماه 1349 شمسى و ذىحجه 1389 قمرى براى شركت در كنگره هزاره شیخ طوسى از طرف دانشكده مشهد مقدس دعوت شده و از نجف به ایران آمده و در كنگره شركت كرده و بنابر درخواست كتابخانه آستانه قدس حدود یكسال در مشهد مانده و نسخههاى خطى فقه و اصول و حدیث آنجا را نوشته و باز به نجف بازگشته و تا سال 1356 برابر 1396 قمرى در نجف به فعالیتهاى علمى و مذهبى خود ادامه داده تا در تاریخ یاد شده به ایران آمده و در قم اقامت نموده و همچنان به فعالیتهاى مذهبى و علمى خود ادامه داده است.
و اكنون در حوزه علمیه قم وجود مغتنم و مفیدیست و در مسائل كتابشناسى و نسخهشناسى و حدیث و رجال و غیره نویسندگان و مولفان كتب و محققان متون و موسسات علمى و بنیادهاى فرهنگى به ایشان مراجعه و از وجودشان استفاده مىبرند و نسبت به همه با گشادهروئى و ملاطفت جواب و پاسخ مثبت داده و راهنمائى و كمك مىنمایند و بالاخص موسسه آلالبیت قم كه یك موسسه تحقیقاتى معروف است روابط بیشترى با ایشان دارند و آن جناب هم به این موسسه كمكهاى زیادى مىنمایند.
مسافرتهاى ایشان
مترجم محترم ما به منظور بازدید كتابخانه و استفاده از نسخههاى خطى و احیاء عكسبردارى از بعضى از آنها علاوه از كتابخانههاى عمومى و شخصى ایران به كشورهاى حجاز و اردن و سوریه و تركیه و لبنان و انگلستان نیز مكرر سفر كرده و از كتابخانههاى كشورهاى مزبور استفادههاى شایانى نموده است و در هر یك از مسافرتها خاطراتى را مرقوم داشتهاند.
تألیفات ایشان
1- فهرست نسخههاى خطى كتابخانه امیرالمؤمنین در نجف اشرف.
2- فهرست قسمتى از نسخههاى خطى كتابخانه آستان قدس رضوى.
3- معجم اعلامالشیعه
4- على ضفاف الغدیر
5- تعلیقات بر طبقات اعلام الشیعه
6- مستدرك الذریعه
7- تعلیقات بر الذریعه
8- تهذیب الذریعه
9- مكتبه العلامه الحلى فهرست تألیفات علامه حلى و نسخههاى خطى آن.
10- المهدى علیهالسلام فى السیره النبویه
11- اهل البیت فى المكتبه العربیه
12- الحسین والسنه
13- نتایج الاسفار
14- قید الاواید
تصحیح متون
1- فهرست شیخ منتجبالدین ابن بابویه قمى
2- فهرست شیخ طوسى
3- مناقب امیرالمؤمنین علیهالسلام احمد بن حنبل
4- الاربعون المنتقى فى فضائل على المرتضى تألیف ابوالخیر قزوینى مطبوع در سال 92.
5- ترجمه الحسن و الحسین علیهماالسلام از طبقات ابنسعد
6- مقتل امیرالمؤمنین علیهالسلام تألیف ابن ابىالدنیا مطبوع در سال 86.
7- رساله ذهبى در حدیث الغدیر
شركت در كنگرههاى علمى
1- هزاره شیخ طوسى در مشهد
2- هزاره نهجالبلاغه شریف رضى در تهران
3- كنگره جهانى امام رضا علیهالسلام در مشهد
4- كنگره حسین (ع) در لندن
5- كنگره و هزاره حادثه غدیر خم در لندن
اجازات ایشان
معظمله از مرحوم علامه شیخ آقا بزرگ تهرانى و آیتاللَّه میرزا عبدالهادى شیرازى و آیتاللَّه العظمى خوئى مدظله اجازات روایتى و غیره دارند و خود نیز به چندین نفر اجازه روایتى دادهاند.
فقیه.
تولد: 1308(23 جمادىالآخر 1348 ق.)، نجف.
درگذشت: 8 بهمن 1374(7 رمضان 1416 ق.)، قم.
آیتالله عبدالعزیز طباطبایى یزدى، فرزند آیتالله آقا سید جواد طباطبایى، در اوان جوانى پدر خود را از دست داد اما به طلب علم روى آورد و نزد اساتید نجف به تحصیل دانش پرداخت. ادبیات را نزد سید هاشم حسینى تهرانى، منطق را نزد سید جلیل بن سید عبدالحى طباطبایى یزدى، شرح منظومه را نزد آیتالله سید عبدالعى سبزوارى و اسفار ملاصدرا را نزد شیخ صدرا بادكوبى مدرس فسلفه در نجف فراگرفت. شرح لمعه را از میرزا حسن نبوى خراسانى كاشمرى و آقاى حاج شیخ ذبیح الله قوچانى، قوانین را از آیتالله سید على فانى اصفهانى، سطوح عالى را در محضر آیتالله شیخ عبدالحسین رشتى و شیخ مجتبى لنكرانى و دروس عالى خارج فقه و اصول را از محضر مدرسان نجف فراگرفت. در فقه نیز از آیتالله العظمى سید عبدالهادى شیرازى استفاده نمود. در فقه و اصول و تفسیر قرآن از محضر آیتالله العظمى ابوالقاسم خویى سالها بهره گرفت و در علوم متداول حوزههاى علمیه استاد شد. وى در این فاصله و پس از آن با دو تن از محققان شیعه یعنى آیتالله شیخ آقا بزرگ تهرانى صاحب الذریعه و علامه عبدالحسین امینى صاحب الغدیر آشنا و از محضر هر دو استاد بهره برد. وى در تألیف و تدوین موسوعهى بزرگ شیعى یعنى الذریعه با شیخ آقا بزرگ تهرانى همكارى مستمر داشت. همچنین در كتابخانهى امیرالمومنین نجف كه توسط علامهى امینى تأسیس شده بود همكارى داشت و فهرست كتابخانهى آنجا را تهیه نمود. آیتالله طباطبایى یزدى در تدوین موسوعهى رجالى شیعه یعنى معجم رجال الحدیث آیتالله خویى با وى همكارى داشت. در نجف پس از آیتالله سید باقر طباطبایى یزدى متصدى مدرسهى سید در نجف گردید و سال ها در آنجا خدمت كرد. استاد علامه در 1396 ق. نجف را به قصد ایران ترك كرد و در قم سكنى گزید و در قم به تألیف و تحقیق ادامه داد و پس از سوى مدتى مرجع اهل تحقیق شد. مدتى نیز از سوى كتابخانهى آستان قدس رضوى به همكارى دعوت شد و در آنجا به تألیف فهرستى براى كتب حدیثى و فقهى آن كتابخانه پرداخت. در قم همچنین به یارى مؤسسهى آلالبیت (ع) شتافت و به كمك شهرستانى و دوستان دیگرش به تأسیس مجله «تراثنا» اقدام نمود.
مشایخ اجازهى ایشان عبارت بودند از شیخ آقا بزرگ تهرانى و آیتالله العظمى سید عبدالهادى شیرازى و حضرت آیتالله العظمى خویى.
كتابهاى ایشان از این قرار است: اساتید و مشایخ شیخ طوسى؛ اضواء على الذریعة؛ الشیخ المفید و عطاؤه الفكرى الخالد؛ الشیعه و هجمات الخصوم؛ الغدیر فى الثراث الاسلمى (كتابنامه غدیر هم، بیروت، 1314 ق.)؛ الفهرس الوصفى للمنتخب من المخطوطات العربة فى مكتبات تركیا؛ المهدى (ع) فى السنة النبویة، انباء السماء برزیة كربلا؛ اهلالبیت علیهمالسلام فى المكتبة العربیة (معرفى و توصیف كتاب هاى عربى اهل سنت در فضایل اهلبیت، دو جلد)؛ تعلیقات على طبقات اعلام الشیعة (اولین نوشتار استاد در 1377 ق.)؛ حیاة الشیخ یوسف البحرانى، على ضفاف الغدیر(چاپ نشده)؛ فهرس المختارات من مخطوطات تركیا، فهرس المخطوطات العربیة فى مكتبة امیرالمؤمنین (ع) العامة فى النجف الاشرف؛ فهرس المخطوطاعت تبریز؛ فهرس المنتخب من مخطوطات لندن؛ فهرس المنتقى من مخطوطات الحجاز؛ فهرس كتب الحدیث فى مكتبة الامام الرضا (ع)، فهرس كتب الفقهیه فى مكتبة الامام الرضا (ع)، فهرست كتابخانه علامه طباطبایى دانشگاه شیراز؛ فى رحاب نهجالبلاغة (كتابنامه نهجالبلاغه)؛ قید الاوابد و جمع الشوارد؛ ما ینبغى نشره من الثرات (معرفى كتاب هاى ارزنده مخطوط)؛ مخطوطات اللغة العربیة؛ مستدرك الذریعة، معجم اعلام الشیعة؛ مكتبة العلامة الحلى (كه خلاصه آن در مقدمه ارشاد الذهان به چاپ رسیده است)؛ نتائج الاسفار (چاپ نشده). كتاب هایى كه به قلم ایشان تصحیح شد؛ از این قرار است: فهرست منتخب الدین رازى؛ الاربعون المنتقى من مناقب المرتضى؛ ترجمة الحسن و الحسین (ع) من كتاب الطبقات لابن سعد؛ مقتل امیرالمؤمنین (ع)؛ الحسین (ع) والسنة (مجموعه سه بخش از آثار اسلامى پیرامون امام حسین (ع)، ترجمة امیرالمؤمنین من تاریخ ابن عساكر، طریق حدیث من كنت مولاه فعلى مولاه (حافظ ذهبى)؛ عقدالدرر فى اخبار المهدى المنتظر (سلمى شافعى دمشقى)؛ فرائد السمطین فى فضائل المرتضى و البتول و السبطین (حموى جوینى)؛ فهرست تصانیف كراجكى (آماده چاپ)؛ فهرست شیخ طوسى، فهرست شیخ منتخب الدین الاربعون المنتهى من مناقب المرتضى (ابوالخیر طالقانى قزوینى)؛ مطالب السئول (زیر چاپ)؛ مناقب امیر المؤمنین (ع) (احمد بن حنبل).
آیتالله طباطبایى یزدى در شب هفتم ماه رمضان 1374 به سبب مشكل قلبى و ریوى دار فانى را وداع گفت. پیكر ایشان در صحن حرم حضرت معصومه (س) مدفون است.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
