کاظم حسیبی
محقق.
تولد: 1285.
درگذشت: آبان 1369، تهران.
كاظم حسیبى پس از تحصیلات متوسطه، مدرسهى علوم سیاسى تهران را براى ادامهى تحصیل برگزید و در سال 1307 جزو محصلین اعزامى به فرانسه رفت. رشتههاى مهندسى راهآهن و ذوب آهن و مس را گذرانید و چون به ایران آمد در دانشگاه جنگ و دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد. چندى هم در ادارهى معاون و بنگاه آبیارى و بانك صنعتى كار مىكرد. در دورهى هفدهم از تهران به نمایندگى مجلس شوراى ملى انتخاب شد. در تمام دوران فعالیتهاى سیاسى دكتر محمد مصدق از او پیروى مىكرد. او از اعضاى فعال حزب ایران بود و در ملى شدن صنعت نفت فعالیت داشت. چند خطابه و رساله هم در همین موضوع از او چاپ شده است. رسالهاى هم دربارهى خط و رسمالخط به چاپ رسانید و در آن از تغییر خط طرفدارى كرد. رسالهى مذكور چگونه خط را باید اصلاح كرد نام دارد (آذر 1345).
فرزند حاج محمدعلى تاجر چاى، در 1285 در تهران متولد شد. تحصیلات ابتدائى را در مدرسهى كمالیه و تحصیلات متوسطه را در مدرسهى دارالفنون به پایان رسانید و در 1304 ش به اخذ دیپلم با احراز رتبه اولى نائل آمد. آنگاه وارد مدرسهى عالى حقوق گردید و دورهى مدرسهى مزبور را پایان بخشید و در آن مدرسه هم شاگرد اول شد.
كاظم حسیبى در 1307 ش در مسابقه اعزام محصل به اروپا شركت كرد و نفر اول شد و به فرانسه اعزام گردید و پس از طى دو سال دورهى عمومى وارد دانشكدهى پلىتكنیك پاریس شد و دورهى مذكور را به پایان رسانید و بعد، دو سال هم دورهى مدرسهى معدن را گذرانید و در 1318 به ایران بازگشت و در اداره كل معادن وزارت پیشه و هنر استخدام گردید و در همان سال به خدمت نظام وظیفه رفت (یادنامهى صفحهى 114). چندى هم در بنگاه آبیارى و بانك صنعتى و معدنى ایران اشتغال داشت.
مهندس حسیبى در 1320 وارد دانشگاه تهران شد و با سمت دانشیار در دانشكده فنى مشغول تدریس گردید و بعد به مقام استادى رسید و علاوه بر تدریس در دانشگاه تهران، در دانشگاه جنگ هم تدریس مىنمود.
مهندس كاظم حسیبى پس از شهریور 1320 كانون مهندسین ایران را با همكاران دیگر مهندس خود تشكیل داد و بدین ترتیب وارد مسائل سیاسى شد. اعضاء كانون مهندسین بعداً حزب ایران را تشكیل دادند. در دورهى پانزدهم مجلس شوراى ملى كه لایحه دولت در مورد نفت به مجلس داده شد، حسیبى بیلان كامل 45 ساله شركت سابق نفت ایران و انگلیس را تهیه كرد كه توسط حسین مكى در چند جلسه مجلس ایراد گردید و در نتیجهى این نطق طولانى، عمر مجلس پانزدهم پایان پذیرفت و لایحهى دولت به تصویب نرسید.
پس از تصویب قانون ملى شدن صنعت نفت و نخستوزیرى دكتر محمد مصدق، مهندس حسیبى چندى معاون و قائممقام وزارت دارائى بود. در سفر نخستوزیر به شوراى امنیت و دیوان دادگسترى لایحه، مهندس حسیبى جزو هیئت بود و در تمام مدت زمامدارى مصدق، وى مشاور امور نفتى نخستوزیر بود. در دورهى هفدهم مجلس، حسیبى از تهران به وكالت مجلس انتخاب شد و غیر از عضویت كمیسیون نفت از طرف مجلس شوراى ملى عضویت خلعید را عهدهدار گردید.
در كلیه مذاكراتى كه بین دكتر مصدق و هیئتهاى مختلف پیرامون نفت انجام مىگرفت، حسیبى دخالت كامل داشت و نظریهى نهائى تصمیمگیرى از طرف او صادر مىشد. پس از كودتاى 28 مرداد 1332 مهندس حسیبى تحت تعقیب قرار گرفت. مدتى به حالت اختفاء در تهران بسر برد و سرانجام در قم دستگیر و به زندان انتقال یافت. قریب یك ماه در زندان بسر برد تا آزاد شد. پس از آزادى از زندان به كارى دعوت نشد حتى تدریس او را در دانشگاه لغو كردند. وفات وى در 1369 در تهران پس از یك بیمارى ممتد اتفاق افتاد. دوستان و یاران وى پس از مرگش یادنامهاى براى او انتشار دادند كه مبین مقام علمى و انسانى و مذهبى او بود.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
