ایران دفتری
بازیگر.
تولد: 1286، رشت.
درگذشت: 2 آذر 1374، تهران.
ایران دفترى با حمایت مادرش تا كلاس ششم درس خواند. سپس در مسافرتى كه به شمال ایران نمود با ضیاء دفترى ازدواج نمود. ضیاء دفترى از هنرمندان عصر خود بود و چون نمایش «آرشین مالالان» احتیاج به زنى داشت كه بتواند در نقش «گلچهره» آواز بخواند، ناچار همسر خود را با این كه راضى نبود، براى این نقش آماده ساخت. در آن زمان میرسیفالدین كرمانشاهى تئاترى به نام هیئت كرمانشاهى در سالن زردشتى ها دایر كرده بود و ایران دفترى با نقش گلچهره مورد توجه او واقع شد و به تعلیم وى پرداخت.
ایران دفترى براى اولین بار در نمایشى به نام «رستاخیز» كه براساس اپراى میرزادهى عشقى تهیه شده بود، در سال 1307 در رشت روى صحنه رفت و یك سال بعد در نمایش «آرشین مالالان» بازى كرد. دفترى بازیگرى در سینما را با فیلم «شیرین و فرهاد» (عبدالحسین سپنتا، هندوستان، 1313) شروع و تا سال 1349 كه دچار ضعف بینایى شد در تعداد زیادى فیلم و نمایش، ایفاى نقش كرد.
چون هنرستان هنرپیشگى ایجاد شد، از وى براى تدریس در این هنرستان دعوت به عمل آمد. سپس به تئاتر دهقان رفت و بعد همكارى خود را با محمدعلى جعفرى با نمایش «آخرین لحظه» شروع نمود و سپس در فیلم «مردى كه رنج مىبرد» جعفرى نیز شركت كرد.
در سال 1320 سالن تابستانى تئاتر جامعهى باربد در خیابان شاهآباد دایر گردید كه دفترى نیز به آن گروه پیوست و در این تئاتر نمایشهاى زیادى را از قبیل، «خاقان مى رقصد»، «قائم مقام»، «جان فداى وطن»، «نادرشاه»، «آغا محمدخان قاجار»، «یك شب در حرم ناصرالدینشاه» و در تئاتر تهران نمایشهاى «خانوادهى فنا شده» و «ایدهآل عشقى» را بازى كرد.
نمایش «بلبل سرگشته» از مشهورترین نمایشهایى است كه او بازى كرد. كارهاى سینمایى خود را با فیلم «شكار خانگى» شروع كرد و سپس در «پریچهر» و بعد در «عروس كدومه» ایفاى نقش نمود.
پس از سال 1349 و در پى توصیهى پزشكان كه دیگر نباید در مقابل نورافكنها قرار بگیرد و عمل جراحى كه بر روى چشمش صورت گرفت بینایىاش باز هم كاهش یافت، تنها در چند فیلم ظاهر شد و از سال 1351 به كلى كنارهگیرى كرد. وى در زمان فعالیت هنریش در نمایشهاى تلویزیونى و رادیویى نیز بازى كرد.
جوایزى كه وى از آن خود كرده است به این شرح است: جایزى هنرپیشگى از وزارت معارف، اوقاف و صنایع مستظرفه (1332)؛ جایزهى بهترین بازیگر نقش دوم، جایزهى سپاس تهران (1348)؛ دریافت لوح تقدیر از سوى خانهى سینما براى ارج نهادن به وى (از وى به عنوان مادر سینماى ایران یاد شد) (1374)؛ برندهى جایزهى برتر در مراسم اهداى برگزیدگان هیئت داورى خانهى سینما از میان آثار سیزدهمین جشنوارهى فجر.
نمایشهایى كه ایران دفترى در آنها ایفاى نقش كرده است، عبارتند از :«شیرین و فرهاد»، «ایدهال عشقى»، «آخرین لحظه»، «نادرشاه»، «یك شب در حرم ناصرالدینشاه»، «خانوادهى فنا شده»، «جان فداى وطن»، «خاقان مى رقصد»، «آغا محمدخان قاجار»، «حافظ»، «بلبل سرگشته».
اسامى عمده فیلمهاى وى در آنها نقش بازى كرده است، به این ترتیب است: «شكار خانگى» (1330)؛ «پریچهر» (1330)؛ «خواب هاى طلائى» (1330)؛ «براى تو» (1334)؛ «مردى كه رنج مى برد» (1334)؛ «عروس كدومه» (1338)؛ «عروس دریا» (1334)؛ «خداحافظ تهران» (1345)؛ «زیر گنبد كبود» (1346)؛ «روزهاى تاریك یك مادر» (1346)؛ «سر مازندران» (1347)؛ «قیصر» (1348)؛ «سكه شانس» (1349)؛ «قهرمانان» (مشترك با آمریكا، 1349)؛ «قلاب» (1350)؛ «ایوب» (1350)؛ «نانجیب» (1351)؛ «گذر اكبر» (1351)؛ «دختر چوپان»، «لیلى و مجنون»، «عشق مادر».
تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
