طوسی
ابوجعفر محمد بن حسن ملقب به شیخالطائفه، از بزرگترین علماى دینى شیعه (و. طوس 385- ف. نجف 460 ه.ق.). وى در 408 ه.ق. از طوس به بغداد رفت و چهل سال بعد به نجف شد. تحقیقات او در حدیث و تفسیر و فقه و رجال و كلام و ادب مرجع علماى شیعه میباشد. او صاحب تألیفات مهم در مسایل مذهبى شیعه است كه از جمله آنهاست: كتاب تبیان (ه.م.)، استبصار (ه.م.)، تهذیب الاحكام، العدة فى اصول الفقه، كتاب الرجال، كتاب الغیبة، فهرست كتب الشیعة و اسماء المصنفین، النهایة، كتاب الخلاف، كتاب الجمل والعقود، كتاب یوم دلیلة، تلخیص شافى، المفصح در امامت، مناسك الحج، مقتل الحسین، اخبار مختار و غیره.
(460 -385 ق)، فقیه، عالم، مولف دو كتاب از كتب اربعه شیعه و بنیانگذار حوزهى علمیهى نجف. معروف به شیخالطائفه و امام الفرقه بعد الائمه (ع). در 408 ق در بیست و سه سالگى از خراسان وارد عراق شد. پس از چهل سال از بغداد به علت ترس از فتنهاى كه در آن زمان (448 ق) در بغداد درگرفته بود و كتابهاى شیخ و خانهى او را طعمهى آتش خویش كرده بود، به نجف اشرف مهاجرت كرد. او بر كرسى كلام مىنشست و جوابگوى خاص و عام در تمامى مسائل حتى در امامت بود. آن كرسى از جانب خلفاء به او عرضه شده بود و مخصوص یگانهى دوران بود. شیخ طوسى بینانگذار حوزهى علمیهى نجف است كه بیش از هزار سال از عمر آن مىگذرد. وى شاگرد شیخ مفید و ابنغضائرى و ابنعبدون و ابن ابىجید قمى و سید مرتضى و على بن شبل بن راشد و حسین بن قاسم علوى و احمد بن ابراهیم قزوینى و هلال بن محمد حفار و احمد بن محمد اهوازى و جعفر بن حسین قمى و ابوعلى بن شاذان و بسیاى دیگر از اساطین علم و دین است. شاگردان دانشمند و مجتهد وى متجاوز بر سیصد تن از شعیه و بىشمارى از عامه بودند. فرزندش شیخ ابوعلى حسن بن شیخ، صاحب كتاب «المجالس»، از شاگردان و راویان او است. در میان شاگردان او آدم بن یونس نسفى، ابوصلاح حلبى، شیخالاسلام حسن بن بابویه قمى، محىالدین حسن همدانى، ابومحمد حسن جبهانى، حسین بن فتح واعظ جرجانى، ابوصمصام حسینى، سلمان بن حسن صهرشتى، ابوالصلت محمد بن عبدالقادر، سعدالدین ابنبراج، شیخ على سبزوارى، شیخ عبیداللَّه بن بابویه قمى، غازى بن احمد سامانى، كردى بن عكبرى فارسى، ابوالحسن دیباجى، محمد وراق، شیخ ابوجعفر حلبى، ابوسعد منصور آبى، جمالالدین محمد طبرى، ناصرالدین رضى حسینى، محمد بن حسن فتال و بسیارى دیگر را مىتوان نام برد. در هفتاد و پنج سالگى در نجف درگذشت و در منزل خویش كه اكنون مزار معروفى است به خاك سپرده شد. خانهاش و مسجدش كه یكى از معروفترین مساجد نجف است و همچنین آثار باقى مانده از او، تاكنون برجاست. از آثار علمى وى: در تفسیر: «التبیان»؛ «الجامع لعلوم القرآن»؛ در حدیث: «تهذیب الاحكام» یا «التهذیب»؛ «الاستبصار»؛ در فقه: «المبسوط»؛ «الخلاف»؛ «الایجاز»، در فرائض؛ «الجمل و العقود»، در عبادات؛ «الاقتصاد»، در عقاید و عبادات؛ «النهایه»؛ در علم اصول و رجال: «العده» كه ملا خلیل آن را شرح كرده است؛ «الفهرست» كه در آن «اصول» و نگارشهاى اصحاب و تصانیف آنها آورده شده «و شیخ سلیمان ماحوزى آن را مرتب و شرح كرده و «معراج الكمال الى معرفه الرجال» نامیده است؛ «الابواب» كه به نام «رجال شیخ» یا «رجال الطوسى» معروف است؛ «اختیار رجال الكشى» یا «اختیار معرفه الرجال». از دیگر آثار او: «التلخیص للشافى» و «المفصح»، هر دو در كلام و امامت؛ «هدایه المسترشد و بصیره المتعبد»؛ «كتاب الغیبه»؛ «مناسك حج»؛ «المجالس»، در اخبار كه «امالى» اوست؛ مقتل الحسین (ع)»؛ «اخبار مختار»؛ «مصباح المتهجد»، در اعمال سال.[1]
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
