محمدرضا لطفی

محمدرضا لطفى در سال 1325 شمسى در شهر گرگان متولد شد. پس از فراگیرى اصول اولیه نوازندگى و اتمام دوران تحصیل به تهران آمد و در هنرستان شبانه موسیقى ملى مدت پنج سال به شاگردى حبیب‏اللَّه صالحى و استاد على‏اکبر شهنازى درآمد. در این دوران با تئورى موسیقى علمى و ردیف میرزا حسینقلى و آثار علینقى وزیرى آشنا گردید و در فعالیتهاى ارکسترى هنرستان روزانه شرکت کرد و سپس به عنوان نوازنده تار در ارکستر صبا که زیر نظر حسین دهلوى مسئول هنرستان اداره مى‏شد به فعالت پرداخت، آشنایى با ردیف آوازى استاد عبداللَّه دوامى ردیف‏دان برجسته، او را مرید این استاد گوشه‏گیر کرد تا آنجا که تا واپسین لحظات عمر استاد از ایشان کسب فیض مى‏نمود. وى کلیه ردیفهاى آوازى و تصنیفهاى قدیمى ایرانى را با همه دشوارهایى که در این راه بود با سختکوشى فراوان آموخت و در ضبط ردیفهاى استاد مجدانه کوشید. شور و شوق پرداختن به ردیف موسیقى ایران زمین، او را داشت تا پس از اتمام خدمت نظام وظیفه وارد دانشکده هنرهاى زیبا گردد و افتخار شاگردى موسیقى خاصه نورعلى برومند و محمدتقى مسعودیه را داشته باشد. پس از پایان تحصیلات دانشگاهى به فعالیت در مرکز حفظ و اشاعه موسیقى ملى ایران که در آن دوران مستقیماً با نظر استاد نورعلى برومند هدایت مى‏گردید پرداخت. ره‏آورد او از این دوران آشنایى با شیوه‏ها و ارزشهاى موسیقى کلاسیک ایران و ردیف میرزا عبداللَّه نیز دگرگونى بنیادى مهم در نگرش وى بود. در همین دوران بود که به شاگردى استاد سعید هرمزى نوازنده سه‏تار درآمد و در این راه به جان کوشید. محمدرضا لطفى پس از کناره‏گیرى از مرکز حفظ و اشاعه موسیقى مدت دو سال در گروه گردآورى و شناخت موسیقى بومى رادیو تلویزیون ملى ایران به کار تحقیقاتى پرداخت و از سال 1353 به عنوان عضو هیئت علمى در استخدام دانشکده هنرهاى زیبا درآمد و تداوم کار خود را در همین دوران با واحد موسیقى رادیو آغاز کرد و گروه شیدا را تأسیس نمود. در طول فعالیت گروه در این مرحله که حدود چهار سال به طول انجامید آثار زیادى تولید و به مردم ارائه گردید از آن جمله است: آثار درویش، شیدا، عارف قزوینى، موسى معروفى، کنسرت نوا در باغ فردوس و جشن هنر شیراز، کنسرت سه‏گاه در جشن هنر طوس که با همکارى خوانندگان نامى چون محمدرضا شجریان و شهرام ناظرى اجرا گردیده است. محمدرضا لطفى همراه با دیگر اعضاء گروه شیدا و عارف در هیجدهم شهریور ماه 57 از رادیو تلویزیون استعفا داد و به جنبش انقلابى مردم ایران پیوست و در طول مبارزات مردم، به تولید سرودها و تصانیف مهیج میهنى پرداخت. پس از پیروزى انقلاب مردم ایران، به همت او و اعضاى گروه شیدا و عارف و کانون هنرى و فرهنگى چاووش و سپس هنرستان آزاد چاووش تأسیس شد. محمدرضا لطفى پس از پیروزى انقلاب و استقرار جمهورى اسلامى ایران، مدت یک سال و نیم سرپرستى دانشکده هنرهاى زیبا دانشگاه تهران را عهده‏دار بود و بیشتر فعالیت خود را در این امر دانشگاهى متمرکز نمود. از آثار محمدرضا لطفى که از تاریخ 1353 تا 1362 ساخته عبارتند از: تصنیف «بمیرید بمیرید در این عشق بمیرید» با صداى مرضیه و همکارى ارکستر بزرگ رادیو، «سحر کى دمد» با صداى مرضیه و ارکستر بزرگ رادیو، «به یاد شادروان عارف با آواز شجریان و همکارى ارکستر بزرگ رادیو، «نامدگان و رفتگان» با آواز شجریان و همکارى گروه شیدا، «سپیده سحر» با صدا و همکارى ارکستر بزرگ رادیو، «اى زبهار تازه‏تر»، با صداى گلریز و همکارى گروه شیدا، «باز آمدم باز آمدم» با صداى هنگامه اخوان و همکارى گروه شیدا، «عید بر عاشقان مبارک باد» با صداى مرضیه با همکارى ارکستر بزرگ رادیو، «عید آمد عید آمد» با صداى سیمابینا و همکارى ارکستر بزرگ رادیو، «اى حریفان» با آواز شهرام ناظرى با همکارى گروه سماعى و گروه شیدا، «در این سراى بى‏کسى» با آواز شجریان و همکارى ارکستر بزرگ رادیو، «نازلیلى» با آواز شجریان و همکارى گروه شیدا، «سرود آزادى» با صداى شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا، «تیغ باید» با همکارى گروه کر و گروه شیدا، «اى ایران» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا، «برخیز که دشمن به دیار آمده امروز» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا، «اى برادر» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا، «ارتو میهن» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا، «سپیده» (ایران از سراى امید) با آواز شجریان و همکارى گروه‏هاى کر و شیدا، «دشمن به میدان آمده» با آواز شجریان و همکارى گروه شیدا، «خیز که امروز جهان از آن ماست» با آواز شجریان و همکارى گروه شیدا، «کارزان شهید» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا: «مژده» با همکارى گروه شیدا، «رنگ ترک» با همکارى گروه شیدا، «رنگ سه‏گاه» با همکارى گروه شیدا، «قطعه سپیده» با آواز شجریان و همکارى گروه شیدا، قطعه «کاروان شهید» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا، قطعه «پیروزى» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا و موسیقى فیلم «حاجى واشنگتن» با آواز شهرام ناظرى و همکارى گروه شیدا.

محمدرضا لطفی صبح روز جمعه، ۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۳ بر اثر بیماری سرطان در بیمارستان پارس تهران درگذشت.