عبدالحسین حجازی

متولد 1283، فارغ‏التحصیل دومین دوره‏ى دانشكده‏ى افسرى در 1302. مدتى براى تكمیل تحصیلات در فرانسه اقامت داشت. دانشكده‏ى نظامى سن‏سیر و دانشگاه جنگ فرانسه را طى نمود. پس از مراجعت به ایران، ابتدا در ژاندارمرى خدمت كرد و بعد به ارتش آمد. بعد از شهریور 1320 مورد توجه واقع و به فرماندهى لشكر خوزستان منصوب شد. در این سمت متهم شد كه در غائله‏ى بختیارى‏ها دخالت داشته است. به دستور رئیس دولت (قوام‏السلطنه) از كار معزول و تحت تعقیب قرار گرفت. در شهربانى مورد بازجوئى مظفر فیروز معاون نخست‏وزیر واقع شد، ولى در این بازجوئى معاون نخست‏وزیر را مضروب نمود و كار بالا گرفت. پس از رهائى از این ماجرا، فرماندار نظامى تهران شد و بعد با احراز رتبه‏ى سرتیپى، فرماندهى لشكر كرمان را به عهده گرفت. در 1328 فرمانده دانشكده‏ى افسرى شد و پس از مدتى، معاونت ستاد ارتش نیز بدو محول گشت. در 1330 با درجه‏ى سرلشكرى به ریاست شهربانى و فرماندار نظامى تهران رسید. دو ماه بعد، مشاغل خود را از دست داد و دولت دكتر محمد مصدق وى را به جرم فعالیت علیه دولت بازداشت كرد. در 1332 فرمانده سپاه فارس شد. با مهدى فرخ استاندار فارس، سخت به هم زدند، در نتیجه سپاه به اصفهان منتقل شد و مدتى نیز فرماندهى دانشگاه جنگ را بر عهده گرفت. بعد سفیركبیر ایران در پاكستان شد. در 1337 به درجه‏ى سپهبدى ارتقاء یافت و معاون ستاد كل و فرمانده نیروى زمینى شد و سرانجام با درجه‏ى ارتشبدى به ریاست ستاد بزرگ ارتشتاران رسید، ولى در این سمت دیرى نپائید و بركنار شد و چند سال بعد در 1348 خودكشى كرد. حجازى بعد از مرگ رزم‏آرا خیلى زود مورد توجه قرار گرفت و تقریباً همه‏كاره‏ى ارتش شد. در یك زمان چهار پست مهم را اشغال كرده بود: ریاست شهربانى، فرماندارى نظامى، معاونت اول ستاد ارتش و فرماندهى دانشكده‏ى افسرى. در 1341 بعد از بركنارى عبداللَّه هدایت از ستاد، جانشین او شد و به تصفیه حساب در ارتش پرداخت. خیلى از مخالفین خود را بازنشسته كرد و مشغول زمینه‏سازى شد كه حداقل ده سال در آن سمت بلامعارض باقى بماند، ولى برنامه‏اش درست از آب درنیامد و زودتر از آنچه تصور مى‏كرد، از صحنه خارج شد. روزى كه در تهران خودكشى كرد، شایعات زیادى سر زبان‏ها بود و هركس چیزى مى‏گفت. روزنامه‏ها یك خبر چند سطرى نوشتند كه معلوم بود متحدالمال است. خبر بدین صورت تنظیم شده بود: «هنگام پاك كردن اسلحه‏ى خود ناگهان گلوله‏اى از لوله خارج شده و او را از پاى درآورده است.» پس از خودكشى او، واقعه‏ى بسیار بدى براى دخترش پیش آمد. شخصى به نام رزاق‏منش كه كارمند وزارت امور خارجه بود، او را به قتل رساند. حجازى مردى قلدر و كج‏سلیقه بود. به هیچ وجه قدرت فرماندهى نداشت. در اواخر عمر هوش و حواس خود را تا حدى از دست داده بود.

عبدالحسین حجازی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته