محمد خاتم
از اهالى گیلان و خواهرزادهى دكتر سید حسن امامى، در سال 1297 متولد شد. در 1320 از دانشكدهى افسرى فارغالتحصیل گردید. مجدداً تحصیلات خود را در رشتهى نیروى هوائى ادامه داد. در كشورهاى آلمان غربى، انگلستان و آمریكا دورههاى تخصصى كوتاهمدت و بلندمدت طى كرد. دورهى ستاد را نیز پایان داد. بعد از مراجعت به ایران، در نیروى هوائى خلبان شد. در 1330 درجهى سرگردى گرفت و خلبانى شاه را عهدهدار گردید. در سفر و حضر با شاه بود. روز 25 مرداد ماه 1332 كه شاه ایران را ترك كرد و ابتدا به عراق و بعد به ایتالیا رفت، خلبانى هواپیماى او را سرگرد خاتم عهدهدار بود. بعد از مراجعت شاه، كار او رونق گرفت، درجهى سرهنگى به او داده شد و به فرماندهى تیپ شكارى نیروى هوائى منصوب گردید.
در یك حادثهى هوائى همسر خود را از دست داد و از این موقعیت استفاده كرد و تقاضاى ازدواج با خواهر صلبى شاه نمود. درخواست وى مورد اجابت قرار گرفت و داماد شاه شد و درجهى سرتیپى به او دادند. در سال 1340 شاه دست به تصفیهى بزرگى در نیروى هوائى زد و كلیهى امراى نیروى هوائى را یا بازنشسته كرد یا به واحدهاى دیگر ارتش انتقال داد. تنها سرتیپى كه در نیروى هوائى باقى ماند، خاتم بود. او را فرمانده نیروى هوائى كرد. اختیارات زیادى به او تفویض نمود. سریعاً درجات سرلشكرى و سپهبدى را طى كرد و ارتشبد شد. اختیارات وسیعى به وى دادند. او مختار گردید به افسران، خارج از آئیننامه و مقررات، درجه بدهد. اعتبار سنگینى براى خرید هواپیما و تأسیس پایگاههاى هوائى در سطح كشور در اختیار او قرار گرفت. طبعاً از این خریدهاى گزاف سود سرشارى هم عاید او گردید. نیروى هوائى نیرومندى تشكیل داد. غالب افسران و امرا از سرسپردگان او بودند. چون تمام قدرت و ثروت آنها مدیون او بود.
قدرت خاتم به مرحلهاى رسیده بود كه دیگر به احدى اعتنا نمىكرد. بناى ناسازگارى با همسر خود را گذاشت و مشغول زندگى خاصى براى خود شد. شاه هم امامزادهاى درست كرده بود كه نمىتوانست از بین ببرد. خواست او را ترفیع مقام بدهد و ظاهراً شغل او را متعالى گرداند و ریاست ستاد بزرگ را به او تكلیف كرد، خاتم نپذیرفت و همچنان نیروى هوائى را در اختیار داشت. وى علاوه بر نیروى هوائى، بر شركت هواپیمائى ملى ایران هم نظارت عالى داشت. ریاست هیئت مدیره با او بود و مدیرعامل بدون اجازه و دستور وى قادر به انجام كار یا خریدى نبود. شاه نیز با او رویهى كجدار و مریز داشت و مىدانست فرمانده نیروى هوائى به سهولت مىتواند به ارتش ایران دست یابد و شاه را كنار بگذارد.
ارتشبد خاتم فوقالعاده مورد اعتماد و توجه مستشاران نظامى آمریكا قرار داشت به طورى كه آمریكائىها در یك طرح اضطرارى او را كاندیداى جانشینى محمدرضا پهلوى كرده بودند. این طرح محرمانه به اطلاع شاه رسید و موجبات سوءظن شدید او را نسبت به خاتم فراهم ساخت.
خاتم در شهریور ماه 1354 ضمن یك پرواز تفریحى با كایت (بال پرنده) سقوط نمود و جان سپرد. در همان ایام گفته مىشد كه سقوط وى از كایت خواستهى شاه بوده است و موجباتى از چندى قبل فراهم نموده بود كه او سقوط كند. در همان ایام كه این سقوط اتفاق افتاد، آشكار و پنهان در اذهان عمومى ارتشیان مخصوصاً كادر نیروى هوائى زبانزد بود و همه شاه را قاتل او مىدانستند. بعدها كه خاطرات علم انتشار یافت، نوشتهى علم دلالت بر خوشحالى شاه از این واقعه مىنماید.
خاتم در ظرف چند سال فرماندهى نیروى هوائى، سرمایهى بزرگى به دست آورد كه در بانكهاى خارج آن را به امانت سپرده بود.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
