یحیی دولت آبادی

از مشاهیر فرهنگیان ایران در قرن اخیر است. تولد او در 1241 ش در اصفهان اتفاق افتاد. پدرش مرحوم حاج میرزا هادى از روحانیون باسواد و معروف اصفهان بود. تحصیلات خود را در اصفهان در فقه و اصول و ادبیات فارسى و عربى به اتمام رسانید و زبان خارجى نیزفرا گرفت و در اثر مطالعه‏ى مطبوعات و كتب خارجى، نسبت به توسعه‏ى فرهنگ و حكومت دموكراسى دلبستگى یافت. در سال 1309 ه.ق از اصفهان به تهران آمد و به تدریس مشغول شد. ضمنا به تاسیس مدارس جدید با برنامه‏هاى تازه اقدام نمود. ابتدا مدرسه‏ى سادات را بنیاد نهاد و بعد به تاسیس مدرسه‏ى ادب اقدام كرد. در نهضت مشروطیت با آزادیخواهان نزدیك بود. قلما و قدما هواداران مشروطه را تقویت مى‏كرد و بعد از خلع محمدعلى‏شاه و انجام انتخابات دوره‏ى دوم، از طرف مردم كرمان به وكالت مجلس انتخاب شد. در جنگ بین‏الملل اول كه عده‏اى از رجال و احراز مهاجرت كردند، او نیز با آنها همراهى نمود. در دوره‏ى پنجم بار دیگر از كرمان به نمایندگى مجلس انتخاب گردید. در مجلس پنجم جزء اقلیت چند نفرى بود كه با انقراض قاجاریه و سلطنت پهلوى مخالفت كرد. مدتهاى طولانى در اروپا اقامت نمود و سرانجام خاطرات خود را اعم از سیاسى و اجتماعى تحت عنوان حیات یحیى به رشته‏ى تحریر درآورد كه پس از مرگش در چهار جلد انتشار یافت كه حاوى نكات جالب و منتشر نشده‏اى است. وفات او در 1318 ش در 79 سالگى اتفاق افتاد و در گورستان امامزاده اسماعیل واقع در زرگنده مدفون شد. شهردارى تهران چند سال پیش گورستان امامزاده اسمعیل را تبدیل به پارك عمومى نمود. تنها در اثر اصرار ورثه‏ى آن مرحوم، سنگ قبر او را در آن پارك قرار دادند. دولت‏آبادى در تمام مدتى كه در اروپا مى‏زیست، با سمت سرپرستى محصلین ایرانى از وزارت فرهنگ حقوق دریافت مى‏داشت. از سایر تالیفات او كتاب على و تربیت اراده و لبخند فردوسى، شرح احوال قائم‏مقام، شرح حال میرزا تقى‏خان امیركبیر، ارمغان یحیى و بالاخره اصفهان و بیگانگان را باید نام برد. ولى مهمترین آثار شادروان دولت‏آبادى همان تاریخ زندگانى نامبرده به نام حیات یحیى است كه اوضاع ایران از ابتداى مشروطیت تا انقراض قاجاریه به طور مشروح در آن كتاب آمده است.

یحیی دولت آبادی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته