رضا رادمنش
فرزند موسى لاهیجى، در 1284 در لاهیجان متولد شد. پس از اخذ دیپلم براى ادامهى تحصیل از طرف دولت عازم اروپا شد و در فرانسه در رشتهى ریاضیات و فیزیك ادامهى تحصیل داد و درجهى دكترا در علم فیزیك گرفت. پس از ورود به ایران با سمت دانشیارى در دانشسراى عالى و دانشكده علوم به تدریس پرداخت. وى در زمانى كه در اروپا تحصیل مىكرد، با افكار اشتراكى و سوسیالیستى آشنا شد و بدان دلبستگى پیدا كرد. در ایران این فكر را تقویت و تبلیغ مىنمود، با دكتر ارانى كه او هم داراى این افكار بود نزدیك شد. سرانجام در سال 1316 شهربانى از نیات آنها باخبر شد و همه را كه پنجاه و سه نفر بودند دستگیر نموده و محاكمهاى در دادگاه عالى جنائى به ریاست حسینقلى وحیدى تشكیل شد. همهى آنها محكوم شدند و دكتر رضا رادمنش هم پنج سال زندان گرفت. در اوایل مهرماه 1320 كه عفو عمومى صادر شد، زندانیان سیاسى از جمله رادمنش آزاد شدند. در همان روزها شالودهى حزب توده را بنیاد ریختند و رادمنش در تشكیل حزى مزبور، فعالیت زیادى داشت و امتیاز روزنامهاى به نام مردم گرفت. این روزنامه ارگان حزب توده بود و به طور یومیه انتشار مىیافت. پس از چندى روزنامهى رهبر به مدیریت ایرج اسكندرى ارگان حزب توده شد و نامهى مردم به صورت هنرى و علمى وتئوریكى به طور ماهانه منتشر مىشد. در انتخابات دورهى چهاردهم كه نسبتا در بعضى از حوزهها از آزادى نسبى برخوردار بود، رادمنش خود را كاندیداى حزب توده از لاهیجان نمود و سرانجام به وكالت مجلس انتخاب گردید. در آن دوره چند نفرى هم از حزب مزبور وكیل شدند و فراكسیون حزب توده در مجلس 8 عضو داشت. در سال 1325 كه قوام كابینهى ائتلافى از حزب توده و حزب ایران و حزب دموكرات ایران تشكیل داد، قرار بود دكتر رادمنش به وزارت پیشه و هنر منصوب شود، ولى ایرج اسكندرى جاى او را گرفت. او بیشتر فعالیت خود را متوجه تشكیلات و توسعهى حزب توده نمود. ضمنا در دانشگاه تهران نیز مقام استادى دانشكدهى علوم را حفظ نمود. بعد از سوءقصد به محمدرضاشاه پهلوى در دانشگاه تهران كه در سال 1327 صورت گرفت، حزب توده غیرقانونى اعلام شد و سران حزب مزبور توسط حكومت نظامى بازداشت شدند.
رادمنش هم به زندان افتاد. محاكمهى نظامى ترتیب دادند، سران حزب مزبور از جمله رادمنش هر یك به مجازاتهاى سنگین محكوم گردیدند. در 1329 به هنگام نخستوزیرى سپهبد رزمآرا كلیه محكومین حزب توده در زندان قصر با تمهیدات و مقدمهچینى قبلى شاید با نظر مساعد دولت وقت از زندان فرار كردند. جز دكتر مرتضى یزدى كه چندى بعد در تهران دستگیر شد، از بقیه اطلاعى به دست نیامد تا اینكه معلوم شد همهى آنها از مرز فرار نموده هر كدام در یكى از كشورهاى شرقى زندگى مىنمایند. رادمنش چندى در اروپاى شرقى به سر برد و دبیر اول حزب كمونیست ایران بود. در 1363 درگذشت.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
