کامرانی کامران
كامران میرزا قاجار اولین وزیر جنگ مشروطه و سومین فززند ذكور ناصرالدین شاه، تولد وى در 1272 ه.ق اتفاق افتاد. چهار تن از فرزندان ذكور ناصرالدین شاه كه هر چهار نفر یكى پس از دیگرى به مقام ولیعهدى رسیدند، در خرد سالى درگذشتند. بنابراین ناصرالدین شاه دو فرزند بزرگتر از كامران میرزا داشت، یكى مظفرالدین میرزا و دیگر مسعود میرزا ظلالسلطان. كامران میرزا در شش سالگى به حكومت تهران منصوب شد و پیشكارى او را پاشاخان امینالملك عهدهدار بود. در 1283 هنگامىكه 11 سال بیش نداشت، به جاى عزیزخان مكرى معروف به سردار كل كه از امناء آن روز و سرداران رشید بود، به فرماندهى كل قواى ایران منصوب و به او لقب نایبالسلطنه داده شد. دو سال بعد وزارت جنگ هم ضمیمه سایر مشاغل او گردید. در 1292 ه.ق علاوه بر حكومت تهران، حكومت شهرهاى قم و ساوه و زرند و كاشان هم به او سپرده شد. دو سال بعد حكومت هفده شهر دیگر از شهرهاى شمالى و مركزى را به او دادند و تا 1313 (قتل ناصرالدین شاه) كامران میرزا علاوه بر فرماندهى كل قوا و وزارت جنگ، حكومت چندین شهر را نیز عهدهدار بود. در سه سفر ناصرالدین شاه به اروپا، همچنین سفر عراق، نیابت سلطنت را كامران میرزا عهدهدار مىگردید.
در زمان سلطنت برادرش از كار بركنار شد و مدت ده سال بیكار بود. مظفرالدین شاه در ماههاى آخر سلطنت خود مجددا كامران میرزا را به وزارت جنگ برگزید. پس از صدور فرمان مشروطیت و تشكیل هیئت دولت، كامران میرزا همچنان وزیر جنگ بود و چون از ورود به مجلس و معرفى به وسیلهى وزیر افخم نخستوزیر خوددارى كرد، سخت بر مجلسیان گران آمد و سر و صداى زیادى برخاست.
مدت وزارت جنگ كامران میرزا در مشروطه بیش از 40 روز طول نكشید و كنار رفت. در 1327 ه.ق محمدعلى شاه پس از بركنارى مشیرالدوله، كامران میرزا را صدراعظم كرد ولى صدارت او دو سه روز بیشتر طول نكشید. در 1295 ش از طرف احمد شاه به نیابت تولیت آستان قدس رضوى و استاندارى خراسان منصوب شد ولى پس از یك سال از آن شغل معزول و به تهران آمد و تا آخر عمر دور از كارهاى سیاسى مىزیست. وفات كامران میرزا در 1307 ش اتفاق افتاد. او غیر از لقب نایبالسلطنه، عنوان امیر كبیرى هم داشت. یكى از دختران وى به نام ملكه جهان، همسر محمد على میرزا بود كه در 1326 ش در پاریس درگذشت.
كامران میرزا به چند زبان خارجى آشنائى داشت. زبانهاى فرانسه و اتریشى را نیكو مىدانست. در میان سالى زنان متعددى اختیار كرد و صاحب فرزندان متعددى گردید. او ناظر و شاهد زوال قاجاریه بود، حتى مرگ داماد خود محمد على میرزا را دید. كامران میرزا حینالفوت ده پسر و ده دختر باقى گذاشت. فرزندان وى هیچ كدام رشد اجتماعى و سیاسى نیافتند. اقتدارالسلطنه فرزند سوگلى او در نظام رضاشاهى درجهى سرهنگى داشت. گرفتار افیون و مواد مخدر شد، آنچه از طریق توارث به دست آورده بود از دست داد. در اواخر عمر در نهایت عسرت و تنگدستى در خانهى كوچكى زندگى مىكرد. در 1335 ش درگذشت. فرخالدوله و اعتضاد خاقان هم در ارتش بودند و درجهى سروانى داشتند. نصرتالسلطان و امیر ارفع در ژاندارمرى خدمت كردند و در درجهى سرهنگى بازنشسته شدند. ابوالملوك در وزارت دارائى رفت، محمدرضا فیروزالدوله و محمد مهدى ظلالسلطنه اساسا داخل خدمات دولتى نشدند. غالب فرزندان كامران میرزا در بیست سال اخیر فوت شدند.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
