رکن الدین مختار
سرپاس (سرتیپ) ركنالدین مختار از 1314 الى شهریور 1320 رئیس شهربانى مقتدر ایران بود. او فرزند مختارالسلطنه است. مختار از اوایل جوانى وارد شهربانى شد و هنگامى كه سوئدیها شهربانى را تحویل گرفتند او رتبه سروانى داشت. پس از طى درجات مختلف هنگام قیام میرزا كوچك خان جنگلى شهربانى گیلان را اداره مىكرد. در كودتا از طرف سید ضیاءالدین با درجه یاورى به معاونت شهربانى منصوب شد. بعد از اخراج سوئدیها از شهربانى به ریاست شهربانى غرب منصوب شد و شهربانى استانهاى لرستان و كردستان و همدان و كرمانشاهان زیرنظر وى بود. در 1308 به معاونت شهربانى برگزیده شد و در 1314 پس از فرار سرلشكر آیرم كفیل شهربانى شد و در فروردین 1315 با احراز درجه سرپاسى (سرتیپى) به ریاست شهربانى كل كشور برقرار گردید و در مدت 7 سال شهربانى را اداره مىكرد و طبعا در این مدت دشمنان زیاد و پروپا قرصى براى خود تدارك دید. در شهریور ماه 1320 پس از استعفاى رضاشاه از ریاست شهربانى منفصل گردید.
بعد از شهریور موجى شدید علیه كسانى كه به نحوى از انحاء در زمان شاه تقرب داشتند آغاز شد و هركس با غرض یا بیغرض افرادى را تحت تعقیب قرار داد. از جمله سرپاس مختار و عدهى زیادى از همكاران او در شهربانى به علت مشاركت در قتل عدهاى از رجال مانند مدرس، نصرتالدوله، سردار اسعد، تیمور تاش، محمد ولى اسدى و صولت الدوله در دیوان كیفر تحت تعقیب قرار گرفتند.
در آن هنگام ریاست دیوان كیفر با موسوى زاده و دادستانى آن با دكتر جلال عبده بود. ادعانامه دادستان در متجاوز از سیصد صفحه تهیه شده بود. وكلاى قدیم و جدید براى معرفى خود مجانا از طرف بازماندگان قبول وكالت نمودند. محاكمه پر سروصدا و جنجالى مختار ماهها ادامه داشت. از همه جالبتر آنكه بدترین نسبتها از طرف وكلاى مدافع به مختار داده مىشد و او با كمال متانت و بردبارى همه را تحمل مىنمود. سرانجام دادگاه به اقتضاى زمان و براى راضى كردن افكار عمومى كه در آن تاریخ تحریك شده بود مختار را به هشت سال زندان و بقیه را نیز به زندانهاى مختلف محكوم نمودند. پزشك احمدى طبیب زندان شهربانى نیز محكوم به اعدام شد (البته در محكمه جنائى تهران) و بالاى چوبهدار رفت. ركنالدین مختار تا 1326 در زندان شهربانى مانند سایر زندانیان محبوس بود تا در این سال مورد عفو قرار گرفت و آزاد شد. یكى از رؤساى شهربانى براى نگارنده سطور نقل مىكرد در 1325 ظاهرا به عنوان بازدید زندان و باطنا براى ملاقات و دلجوئى از سرپاس مختار به زندان رفتم. هنگام برخورد به او پیشنهاد نمودم غذا برایش از بیرون تهیه نمایند. با كمال سادگى اظهار كرد سالهاست از غذاى زندان استفاده مىكنم و معدهام با آن غذا عادت كرده است. پینشهاد كمك مالى كردم با سعه صدر آن را رد كرد و گفت خرجى ندارم. ركنالدین مختار مردى به تمام معنى پلیس و سختگیر و پروندهساز ولى صحیحالعمل و مطلع بود. در موسیقى تبحر كافى داشت و ویولن نیكو مىنواخت و گاهى آهنگهاى او كه اصالت خاصى داشت از رادیو پخش مىشد. در 1350 در اثر سرطان در 84 سالگى درگذشت و مال و منالى نیز از خود باقى نگذاشت.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
