اسمعیل مرزبان
معروف به میرزا اسمعیل خان كحال، از اهالى گیلان و تحصیلكرده دارالفنون است. سالها در رشته پزشكى مطالعه نمود و چند سفر به خارج رفت و در رشته چشمپزشكى متخصص شد و شهرت زیادى یافت. در دوره مظفرالدین شاه لقب مهذبالسلطنه گرفت و در زمرهى اطباء دربار سلطنتى درآمد. بعد از مشروطه رشتهى خود را رها ساخت و داخل سیاست شد. در دور دوم از طرف مردم رشت به وكالت رسید و در دوره سوم مردم انزلى او را به مجلس سوم جزء لیدران اعتدالى بود و سر و صداى زیادى در مجلس داشت و به نیابت ریاست انتخاب گردید. در 1333 ه.ق لقب او از مهذبالسلطنه به امینالملك تبدیل شد و در همان سال عینالدوله كه به كمك اعتدالىهاى مجلس رأى اعتماد گرفته بود امینالملك را به وزارت تجارت و فوائد عامه منصوب نمود. در 1295 در كابینه وثوقالدوله به وزارت پست و تلگراف برگزیده شد و در كابینه دوم عینالدوله نیز همان سمت را داشت.
در 1298 وثوقالدوله براى استاندارى آذربایجان عینالدوله را درنظر گرفت. شخص اخیر با اختیاراتى وسیع كه از جمله ضمیمه شدن خمسه به حوزه استاندارى او بود به این مأموریت رفت و امینالملك را به عنوان قائم مقام و نایبالایاله تعیین نمود. ولى در این مأموریت بین عینالدوله و امینالملك سخت بهم خورد و اختلاف این دو موجب احضار و بركنارى گردید.
در كابینه سپهدار رشتى، وزیر مالیه بود و بعد به وزارت معارف رفت. ولى با كودتاى 1299 وزارت معارف او بیش از 5 روز طول نكشید و به زندان افتاد. دكتر امینالملك كه نام مرزبان را براى خانوادگى خود انتخاب نمود بعد از كودتا به حرفه اصلى خود پرداخت و یكى از چشمپزشكان معروف ایران شد، به طورى كه از تمام شهرهاى ایران بیماران براى ملاقات او به تهران مىآمدند و او تمام هم خود را صرف بیماران مىنمود. گاهى نیز در دانشگاه تهران حضور مىیافت. بعد از شهریور 20 نیز یكبار عضو كابینه شد و آن وزارت بهدارى بود. در كابینه قوامالسلطنه كه در 1321 تشكیل شد مدتى هم با سمت استاندارى به رضائیه رفت. مرزبان مردى منیعالطبع و بزرگوار بود، مادیات به هیچوجه براى او ارزشى نداشت و از بیماران خود گذشته از اینكه حقالعلاج نمىگرفت بلكه داروى مجانى هم مىداد. در اوایل جوانى به علت نزدیكى و حشر و نشر با مرحوم ظهیرالدوله مشرب تصوف پیدا كرد و در آخر عمر در این باره سازمانى بنام جمعیت اخوت بوجود آورد و تا زمانى كه حیات داشت در رأس آن جمعیت بود. غالبا شبهاى جمعه با هم مسلكان خود در دفتر جمعیت واقع در خیابان فردوسى اجتماع مىنمودند و مشكلات برادران خود را در حد امكان مرتفع مىكرد. بعد از مرگ دكتر مرزبان، سپهبد آقاولى به این سمت رسید. وفات امینالملك در 1339 ش اتفاق افتاد و هنگام مرگ حدود 86 سال داشت. دكتر مرزبان در انتخابات دوره چهاردهم نایب رئیس انجمن انتخابات بود، مدتها نیز نیابت ریاست شیر خورشید سرخ ایران را بر عهده داشت. وى مردى خوش نیت، مهربان، نوعدوست، باوقار، كم اثر، ساده و خوش باور بود.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
