ارجمند بانو بیگم
17 -1001 ذیقعده 1040 ق، ملقب به ممتاز محل و ممتازالزمانى، محبوبترین همسر شاه جهان (1068 -1037 ق)، پادشاه تیمورى هند. وى دختر میرزا ابوالحسن آصفخان و نوه خواجه غیاثالدین محمد بود. پدر بزرگش، در زمان سلطنت شاه طهماسب اول صفوى (984 -930 ق) وزیر یزد و اصفهان بود، اما پس از درگذشت شاه طهماسب، به همراه خانواده خود، ایران را ترك كرد و رهسپار هند شد. وى در دربار اكبر شاه (1014 -963 ق) پادشاه تیمورى به مقام «وزارت عظمى» رسید و لقب «اعتمادالدوله» یافت. آصفخان نیز به دلیل كاردانى و لیاقت شخصى خود و پدرش و نیز ازدواج خواهرش نور جهان با جهانگیر (1037 -1014 ق)، پادشاه بابرى هند نفوذ و مقام بالایى در دربار پادشاهان هند به دست آورد. چند ماه پس از ازدواج جهانگیر با نور جهان، شاه جهان، ارجمند بانو، دختر آصفخان را كه از زیبایى فوقالعاده و حسن خلق برخوردار بود به ازدواج خود درآورد (نهم ربیعالاول 1021 ق). ارجمند بانو كه بیست سال بیشتر نداشت مورد علاقه فراوان همسرش بود و از آن پس در سفر و حضر همراه او گردید. وى از سوى همسرش ملقب به «ممتاز محل» و «ممتازالزمانى» شد.
ارجمند بانو بیست سال با شاه جهان زندگى كرد و هنگامى كه فرزند چهاردهم خود را- كه گوهر آرا نام گرفت- در برهانپور به دنیا آورد، خود از درد شدید زایمان درگذشت. شدت اندوه شاه جهان از مرگ همسر محبوبش به اندازهاى بود كه پس از چندى موى سر و صورتش سپید گردید و تا مدتى در مجلس جشن و شادى حاضر نمىشد. شاعران نیز قصاید بسیار در رثاى ملكه سرودند.
از ارجمند بانو ده میلیون روپیه ارثیه باقى ماند كه به فرمان شاه جهان نیمى از آن به دختر بزرگش جهانآرا بیگم رسید و نیم دیگر را میان فرزندانش بطور مساوى تقسیم كردند. جنازه ارجمند بانو را موقتا در باغ دینآباد در حومهى برهانپور به امانت گذاشتند. بناى قبر موقت وقتى به پایان رسید، شاه جهان براى خواندن فاتحه بر سر آن رفت و ساعتها زارى كرد. از آن پس هم تا آن جنازه در برهانپور بود هر شب جمعه این زیارت را تكرار مىكرد. شاه جهان تصمیم گرفت براى ملكه محبوب خود چنان مقبرهاى بسازد كه در جهان بىنظیر باشد و یادگار عشق او را تا ابد بر صفحه روزگار جاودان سازد. به دستور او در آگره- كه قبل از بناى ارگ شاه جهانآباد در دهلى، پایتخت بود زمین وسیع و باصفایى را در كنار رود جمنا براى مقبره ارجمند بانو خریدارى كردند و تابوت ملكه را روز جمعه هفدهم جمادىالاول 1041 ق به همراهى فرزندش شاه شجاع و تنى چند از بزرگان كشور به آگره حمل كردند. تابوت را موقتا در جایى امانت گذاشتند و بعد از اتمام مقبره فعلى آن را در آرامگاه ابدیش دفن كردند.
هزینه ساختمان تاج محل را به اختلاف بین پنج تا سیزده میلیون و هفتصد هزار، یا سى و یك میلیون و هفتصد هزار روپیه نوشتهاند. بیست هزار كارگر و استادكار، معمار، سنگتراش، نقاش، فلزكار و جواهرتراش مدت بیست و دو سال بدون وقفه كار كردند تا ساختمان كنونى تكمیل شد. براى اخذ تصمیم دربارهى نقشه آرامگاه كه طرح مقدماتى آن را خود شاه جهان تنظیم كرده بود- شورایى از مهندسان عالىمقام ایرانى و هندى تشكیل شد و بالاخره نقشه كاملى كه استاد عیسى شیرازى (از تركان شیراز) رسم كرده بود مورد تصویب قرار گرفت و معمارى مقبره را نیز خود او عهدهدار گردید. به اتفاق نظر معماران و هنرشناسان مقبرهى ممتاز حل- كه بعداً به تاج محل معروف شد- زیباترین و گرانبهاترین مقبرهى روى زمین است.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
