انیس الدوله

1314 ق، فاطمه از زنان كاردان و خیر. وى دختر نور محمد، از گرجیانى بود كه در زمان صفویه، اجدادش را از گرجستان كوچانده و در مازندران سكونت داده بودند. پدرش در جوانى درگذشت و از آن پس نزد عمه‏اش زندگى مى‏كرد. به توسط او به حرمخانه ناصرالدین شاه قاجار (1313 -1264 ق) راه یافت و جیران خانم فروغ‏السلطنه- كه در آن زمان زن سوگلى شاه بود- دختر را به خدمت خود نگاه داشت. پس از مرگ جیران خانم و در سفر سلطانیه، شاه او را صیغه كرد (1276 ق) و به دلیل لیاقت، كفایت، كاردانى و آداب‏دانى به تدریج مورد توجه و علاقه شاه قرار گرفت و مقام و منزلت ممتازى در میان زنان عقدى و صیغه‏اى شاه به دست آورد. حتى شاه چند بار خواست او را به عقد دائم خود درآورد ولى او نپذیرفت. انیس‏الدوله در اندرون، دستگاه عظیم جداگانه، آشپزخانه‏اى مخصوص و مواجب معینى داشت. پس از مرگ مهد علیا، مادر شاه، وى همسران سفراى خارجى و رجال دولت را به حضور مى‏پذیرفت. در سفر اول ناصرالدین شاه به اروپا انیس‏الدوله به همراه یكى دیگر از زنان همراه شاه بود، اما در میان راه او را به تهران بازگرداندند. ناصرالدین شاه به او علاقه زیادى داشت و او نیز به شاه مهر مى‏ورزید. گویند پس از مرگ ناصرالدین شاه او بسیار غمگین و افسرده بود. یكبار وقتى كه مقدارى اسكناس برایش آوردند كه تصویر ناصرالدین شاه بر روى آن بود به قدرى شیون كرد كه بیمار شد و مدتى پس از آن درگذشت. هنگامى كه میرزاى شیرازى استعمال توتون و تنباكو را تحریم كرد شاه غلیان خواست و او اظهار داشت كه كشیدن غلیان حرام است. شاه گفت: چه كسى آن را حرام كرده وى گفت: همان كسى كه مرا به تو حلال كرده است. او به اهل‏بیت ارادت داشت و بخش قابل توجهى از مال و ثروت خود را به شرح زیر به آستانه‏هاى مقدسه بخشید: تاج الماس به روضه امیرالمؤمنین على (ع)، ضریح نقره‏اى براى شهداى كربلا (ع)، پرده‏اى مروارید نشان براى آستان امام حسین (ع)، نیم تاج الماس هدیه آستانه امام رضا (ع)، تعمیر در نقره‏اى طلاكوب مسجد گوهرشاد، وقف ده باب مغازه براى روضه‏خوانى امام رضا (ع)، وقف كاشانك براى شاهزاده حسین در روستاى امامه، بناى پل در ناصرآباد لواسان و چاپ و توزیع رایگان كتاب ناسخ‏التواریخ، جلد حضرت صدیقه طاهره (س). همچنین به دستور او رساله عملیه فارسى زینةالعباد، اثر شیخ زین‏العابدین مازندرانى حائرى (1308 ق) كه در سال 1313 ق در كلكته چاپ شده بود، در همان سال در تهران به اهتمام شیخ مهدى شیرازى ملقب به سلطان المتكلمین به چاپ رسید. انیس‏الدوله در تهران درگذشت. پیكر او را به نجف اشرف منتقل كردند و در مقبره مخصوص زنان ناصرالدین شاه در ایوان صحن امیر مؤمنان دفن كردند.[1] ملكه ایران و زوجه متفنذ ناصرالدین شاه (ف. تهران 1314 ه.ق.)

انیس الدوله

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته