علاءالدوله بیابانکی
شيخ علا الدوله بيابانكي سمناني در سال 659 در روستاي بيابانك سمنان متولد شد. علاالدوله از كودكي مقدمات علوم نزد دايي خود ركن الدين صاين آموخت . و از پانزده سالگي وارد دربار ارغون خان ايلخان مغول شد و به كارهاي ديواني مشغول گشت 5-674 هق، و تا سال 685 كه اردوي او را ترك نمود، به اعمال ديواني مشغول بود. اما در آن زمان تغيير حالي در علا الدوله رخ داد و ترك مناصب ديواني كرده به تحصيل و تكميل معلومات خود رفته و حديث و سلوك پرداخت و به بغداد رفت وحلقه ارادت شيخ نورالدين اسفرايني برگردن آويخت در اين حين چند بار به سفر حج و شامات رفت تا اينكه در سال 689 خرقه و اجازه ارشاد خود را از مرادخود چند دريافت نمود. و در خانقاه سكاكيه در سمنان به تعليم مشغول شد. و نيز خانقاهي بنام برج احرار را با خرج خود ساخت و در آن به تعليم و تاليف پرداخت و تا زمان مرگ در 736 به كار خود ادامه داد . خواجوي كرماني حكمي از شاگردان وي بود. از علا الدوله در سمنان تاليفات بسياري باقي است كه از آن جمله اند: ديوان اشعار علا الدوله سمناني، مقاصد المخلصين، و بيان الاحسان لاهل العرفان.گروه : علوم انساني رشته : الهيات و معارف اسلامي گرايش : عرفان اسلامي والدين و انساب : شيخ علا الدوله بيابانكي سمناني در سال 659 در روستاي بيابانك سمنان متولد شد. پدر و اجداد وي از حاكمان محلي و مردمي مرفه و با فرهنگ بودند.اوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : علا الدوله بيابانكي سمناني از يك خاندان ثروتمند سمنان بود چنانكه به قول خود وي «صد هزار از ملك پدري و ميراث، صرف و وقف صوفيان كرد». اصل وي از سند بوده است اما در بيابانك سمنان اقامت گزيده بودند و متصديان امور ديواني به شمار مي رفتند. «مقدمان» اين خاندان با عنوان «ملك» مشهور بودند و به همين سبب برخي تذكره نويسان علا الدوله را از ملوك سمنان دانسته اند. پدرش ملك شرف الدين محمد و عمويش ملك جلال الدين از بزرگان دوره ايلخاني به شمار مي رفتند و از متصديان امور دولتي در آن عهد بوده اند.ملك شرف الدين محمود عنوان ملك بغداد (شحنه بغداد) در زمان ارغون را داشت و درزمان غازان خان منصب الغ بيتكچي يافت و در سال 695 به زمان غازان خان همانند برادر خود اعلام گرديد.تحصيلات رسمي و حرفه اي : علا الدوله بيابانكي سمناني در سمنان فقه و حديث را از دايي خود ركن الدين صاين (م. 700 ه.ق)آموخت و به اردوي ارغون خان پيوست اما به سبب تغيير حال و بيداري ناگهاني اردوي وي را ترك ركد و تكميل تحصيلات خود در فقه، حديث و علم ادبي و نيز سلوك پرداخت و در سال 687 ه.ق به بغداد رفت و حلقه مريدي شيخ نورالدين عبدالرحمن اسفرايني پرداخت. و خرقه خود را از او ، كه با واسطه اي به شيخ نجم الدين كبري مي رسيد پرداخت نمود. و اجازه ارشاد يافت 689 ه .ق و مدتي هم به سفر در فلسطين و شام پرداخت.خاطرات و وقايع تحصيل : حمدالله مستوفي كه معاصر علا الدوله بيابانكي سمناني بود نوشته است كه علا الدوله در زمان ارغون خان مغول در مشاغل دولتي روزگار مي گذراند (در 15 سالگي)فعاليتهاي ضمن تحصيل : علا الدوله بيابانكي سمناني در حين تحصيل علوم ديني و ادبي در دربار ارغون به كارهاي ديواني مشغول بود.وقايع ميانسالي : چنانكه حمد الله مستفي نوشته است، علا الدوله بيابانكي سمناني از 15 سالگي در دربار اباقا و ارغون و به مشاغل دولتي مشغول بود اما در يكي از سفرهاي ارغون بر علا الدوله تغييرحالي دست داد چنانكه از خدمت ديواني منصرف شد ، شيخ خود در كتاب العروه اين واقعه را در زمان جنگ ارغون و سلطان احمد تكودار درنزديكي قزوين نسبت داده است (در حدود سال 682) اما در سال 685 از اردوي خان خارج شد و به سمنان رفت و به تكميل تحصيلات و اطلاعات خود پرداخت و غلامان و كنيزان خود از اارد و اولا خود را صرف تعمير و ساختن «خانقاهي سكاكيه» منسوب به شيخ حسن سكاك سمناني (قرن 5 ه.ق) كرد. و به مريدان شيخ نور الدين عبدالرحمن اسفرايني در بغداد پيوست و 687 و اندكي بعد به حج رفت و چندبار اين زيارت را تكرار نمود. اما كما بيش با دربار ايلخانان ارتباط داشت در برخي از آخرين ايلخانان را در ديوان خود مدح نموده است و حتي ميان امير چوپان و سلطان ابوسعيد ايلخانان وساطت نمود. آخرين سفر حج وي به سال 732 بوده است.زمان و علت فوت : وفات علا الدوله بيابانكي سمناني رادر شب جمعه 22 رجب سال 736 هجري در 77 سالگي نوشته اند. پيكرش در كنار مقبره عماد الدين عبدالوهاب دفن شد.مشاغل و سمتهاي مورد تصدي : علا الدوله بيابانكي سمناني در 15 سالگي درحدود سال 5-673 به خدمت اباقاخان درآمد اشتغال به كارهاي دواني را تا سال 685 ادامه داد. وي پس از ترك اردوي ارغون نيز كما بيش با دربار ايلخانان مرتبط بود.فعاليتهاي آموزشي : علا الدوله بيابانكي سمناني از سال 720 درخانقاه سكاكيه در صوفي آباد سمنان به ارشاد دراويش پرداختمراکزي که فرد از بانيان آن به شمار مي آيد : «جرج احراز» نام خانقاهي بود كه علا الدوله بيابانكي سمناني در آخرين سالهاي عمر خود در صوفي آباد سمنان برپا كرد، بودساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره : تفكر، تاليف و مناظره درباره موضوعات عرفاني، همواره علا الدوله بيابانكي سمناني را به خود مشغول مي داشته است.شاگردان : از ميان ارادتمندان متعدد علا الدوله بيابانكي سمناني خواجوي كرماني شاعر معروف بود كه مدتي از دوران سلوك را در خدمت وي در صوفياباد گذرانده و در آنجا معتكف بوده و در وصف وي اشعاري سروده است. اخي علي مصري راحتي محمد دهقان و ابوالبركات تقي الدين علي سمناني و منهاج بن محمد السراين از ديگر شاگردان علا الدوله بودند.آرا و گرايشهاي خاص : علا الدوله بيابانكي سمناني ، سمناني در تصوف معتقد به اعتدال اجراي احكام دين و انطباق آنها با اصول تصوف بود و در اين راه سخت گير بود و با معتقدان وحدت وجود (بويژه ابن عربي) مخالفت داشت و از اين رو با شيخ كمال الدين عبدالرزاق كاشي كه چنين اعتقادي داشته است، مكاتبات و مباحثاتي داشته است.آثار : العروه لاهل الخلوه ، بيان الاحسان لاهو العرفان ، ديوان علا الدوله سمناني [صفا، تاريخ ادبيات در ايران، ج3(بخش 2)، ص 808] ويژگي اثر : امامت علا الدوله سمناني در كتابهاي مقاصدالمخلصين، مفضح عقايد المدعين، بيان الاحسان لاهل العرفان و فلاح، دلايلي بر اثبا امامت علي (ع) آورده است و برخي اين دلايل را نشانه تشيع علاالدوله مي دانند.4 سلوه العاشقين ، فلاح ، مشاريخ ابواب القدس ، مطلع النقط و مجمع اللقط ، مفضح عقايد المدعين ، مقاصد المخلصين ، يسر البال في اطوار سلوك اهل الحال
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
