میرزا ابوالفضل نجم آبادی
فقيه دانا و مجتهد توانا ومدرس فقه مكتب اهل البيت(ع) مرحوم آيت الله حاج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي در سال 1317 ق در يك خانواده مذهبي تولد يافت.وي پس از آموختن و انجام مقدمات علوم عربيه از صرف و نحو و غيره در مدرسه مرحوم حاج شيخ هادي ،شروع به خواندن سطح نموده ،منقول را خدمت والد و نيز مرحوم حاج شيخ مسيح طالقاني (از بزرگان مدرسين تهران و مدرسه مروي بود) آموخت. .وي در سال 1342 ق(86سا"ل قبل) در سوگ پدر مي نشيند و پس از آ ن سفري به بلاد عربي از جمله سوريه، لبنان و مصر نموده كه در آن سفرها مجاورات علمي با اهل تسنن داشته است.ايشان پس از آموختن و انجام مقدمات علوم عربيه از صرف و نحو در مدرسه مرحوم حاج شيخ هادي شروع به خواندن سطح نموده و منقول ومعقول را خدمت مرحوم حاج شيخ مسيح طالقاني و مرحوم حاج فاضل عراقي فرا مي گيرد و سپس در سال 1342ق از تهران خارج مي شود و به سوي مكه معظمه و عتبات عاليات رهسپار مي گردد و در نجف اشرف به ادامه تحصيل مي پردازد .وي در آنجا ترجمه كتاب گران سنگ المراجعات مرحوم سيد شريف الدين عاملي را شروع مي كنند . وي در مدت اقامت شان در حوزه علميه نجف اشرف و شركت در دروس فقه و اصول اساتيد بزرگواري چون آيت الله حاج ميرزا حسن نائيني و ضياء الدين عراقي بيش تر دروس هاي فقه و اصول آنان را از عبادات تا سياسات به خانه تحرير در مي اورد و مرحوم نائيني در اجازه مفصلي از وي اظهارات رضايت مي نمايد آن گاه با كسب اجتهاد در سال 1349 ق به تهران آمده و در محله سنگلج و حسن آباد در مدرسه مسجد جد بزرگوارش شيخ هادي نجم آبادي - رحمه الله عله- به تدريس و رسيدگي به امور ديني مردم مي پردازد.نامبرده در سن 65 سالگي به علت ابتلابه سرطان در شب جمعه 24 ماه شعبان 1385ق به رحمت ايزدي پيوست و كالبد ايشان در مسجد بالاسر حضرت فاطمه معصومه (س) و در پايين پاي آيت الله العظمي حاج شيخ كريم حائري در قم به خاك سپرده شد. گروه : علوم انسانيرشته : الهيات و معارف اسلاميگرايش : فقه و اصولوالدين و انساب : مرحوم حاج ميرزا ابوالفضل نجم آ بادي فرزند برومند مرحوم شيخ محمدتقي وجد بزرگوارش حاج شيخ هادي نجم آبادي از علماي مبارز اين خاندان است. دكتر محمدعلي نجم آ بادي فرزند آيت الله نجم آبادي درباره شجره نامه وزندگينامه فقيه دانا چنين اشاراتي دارد: جد ما استاد باقر آهنگري در نجم آباد بود. به يمن همنامي او با باقر العلوم(ع) خدا به او دوپسر به نام هاي ابراهيم و مهدي باهوش وافر عطا مي كند. پس از فوت پدر اين دو به قزوين وسپس به اصفهان رفته و هر يك در زمان خود عالمي كامل و بالغ مي شود. پس از اتمام تحصيلات برادر بزرگتر ملاابراهيم به قزوين برمي گردد و برادر كوچكتر حاج ملامهدي راهي مكه معظمه مي شود. در سفري كه فتحعلي شاه قاجار به قزوين مي نموده و رسمش بر آن بود كه جلساتي از علماي محل براي بحث تشكيل مي داد.در اين جلسه آخوند ملاابراهيم هم شركت داشته است .شاه كه او را از همه برتر شناخته بود از وزيرش راجع به اين جوان سوال مي كند و او در جواب مي گويد: او از رعاياي من است. شاه به تندي به او مي گويد از امروز تو رعيت او هستي و براي او مدرسه و مسجدي در همان نجم آباد بنا نمود.ميرزا عبدالكريم اطاعت امر نموده و حوزه علميه نجم آباد برپا مي شود و اخوند ملا ابراهيم مشغول تدريس و تربيت افراد منطقه مي شود. در جنوب راه كرج به قزوين در ناحيه ساوجبلاغ روستايي به نام نجم آباد قرار دارد كه در قرون اخير نقش بسزايي در پروراندن شماري از فقيهان فاضل و عالمان عامل داشته است. از تبارنامه خاندان نجم آبادي برمي آيد كه دو برادر به نام آخوند ملاابراهيم و آ خوند ملامهدي نخستين حلقه هاي روحاني اين خانواده بوده اند كه اين دو فرزندان استاد باقر نجم آبادي آهنگر بوده اند.سومين فرد از اين خاندان شريف مرحوم حاج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي است.اوضاع اجتماعي و شرايط زندگي : آيت الله حاج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي در سال 1317 ق در يك خانواده مذهبي چشم برجهان گشوده است.تحصيلات رسمي و حرفه اي : حاج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي در خاطراتش آورده است:" پس از آموختن و انجام مقدمات علوم عربيه از صرف و نحو و غيره در مدرسه مرحوم حاج شيخ هادي (ميرزا عيسي وزير) ،بطوري كه متاسفانه بيش از قسمت هاي تخريب شده است ،شروع به خواندن سطح نموده ،منقول را خدمت والد و نيز مرحوم حاج شيخ مسيح طالقاني (از بزرگان مدرسين تهران و مدرسه مروي بود) و معقول را خدمت مرحوم حاج فاظل عراقي در مدرسه سيد نصرالدين و مرحوم حاج ميرزا سيد محمد فاطمي قمي مي آموزد. بعد از فراغت به قدر معمول از سطوح شروع به خواندن خارج كرده و در محضر آسيد محمد تنكابني كه مردي فاضل و متقي و از محققين و مدرسين علماي عصر بود تا سال 1342 ق ادامه داد".وي در سال 1342 ق(86سال قبل) در سوگ پدر مي نشيند و پس از آ ن سفري به بلاد عربي از جمله سوريه، لبنان و مصر نموده كه در آن سفرها مجاورات علمي با اهل تسنن داشته است .آنچه از سفرنامه ايشان برمي آيد مبين آن است كه علاقه وافري به تقريب مذاهب داشته است.اما خيلي زود متوجه مي شوند كه اهل تسنن به قدري از شيعه و تفكرات شيعي دور نگه داشته شده اند كه اصولا شيعه را غير مسلمان مي دانند.و به جرات مي توان گفت ديد آنها نسبت به شيعه چه در اصول و چه در فروع بدبينانه و گاهي مغرضانه است ،كه هرگز نسبت به يهود و نصاري چنين نگاهي را نداند.ايشان پس از آموختن و انجام مقدمات علوم عربيه از صرف و نحو در مدرسه مرحوم حاج شيخ هادي شروع به خواندن سطح نموده و منقول ومعقول را خدمت مرحوم حاج شيخ مسيح طالقاني و مرحوم حاج فاضل عراقي فرا مي گيرد و سپس در سال 1342ق از تهران خارج مي شود و به سوي مكه معظمه و عتبات عاليات رهسپار مي گردد و در نجف اشرف به ادامه تحصيل مي پردازد .وي در آنجا ترجمه كتاب گران سنگ المراجعات مرحوم سيد شريف الدين عاملي را شروع مي كنند . وي در مدت اقامت شان در حوزه علميه نجف اشرف و شركت در دروس فقه و اصول اساتيد بزرگواري چون آيت الله حاج ميرزا حسن نائيني و ضياء الدين عراقي بيش تر دروس هاي فقه و اصول آنان را از عبادات تا سياسات به خانه تحرير در مي اورد و مرحوم نائيني در اجازه مفصلي از وي اظهارات رضايت مي نمايد آن گاه با كسب اجتهاد در سال 1349 ق به تهران آمده و در محله سنگلج و حسن آباد در مدرسه مسجد جد بزرگوارش شيخ هادي نجم آبادي - رحمه الله عله- به تدريس و رسيدگي به امور ديني مردم مي پردازد. فعاليتهاي ضمن تحصيل : وي در طول اقانتش در نجف اشرف ترجمه كتاب گران سنگ المراجعات مرحوم سيد شريف الدين عاملي را شروع مي كننداستادان و مربيان : مرحوم نجم آبادي ،منقول را خدمت والد و نيز مرحوم حاج شيخ مسيح طالقاني و معقول را خدمت مرحوم حاج فاظل عراقي در مدرسه سيد نصرالدين و مرحوم حاج ميرزا سيد محمد فاطمي قمي تلمذ نمود. وي در مدت اقامت شان در حوزه علميه نجف اشرف و شركت در دروس فقه و اصول اساتيد بزرگواري چون آيت الله حاج ميرزا حسن نائيني و ضياء الدين عراقي شركت مي كرد.هم دوره اي ها و همکاران : از اساتيد هم دوره اي ايشان مي توان به اختصار از مرحوميت آقاي راشد ،استاد اعصار،آقاي علامه وحيدي،ميرزا حسن شيرازي،آقاي لواساني،شيخ محمد علي طالقاني،سيد حسين كاشاني ،ابن الدين،سيد محمود طالقاني و غيره نام برد.همسر و فرزندان : مرحوم حاج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي پس از بازگشت از عتبات عاليات در سن 35 سالگي با دختر عمه شان كه از طرف مادري نوه حاج شيخ هادي و از طرف پدري نوه حاج شيخ باقر (برادر حاج شيخ هادي) بودند ازدواج مي فرمايد. حاصل اين ازدواج پنج فرزند بود كه سه پسر و دو دختر كه فرزند دوم پسر در 40 روزگي فوت نموده و بقيه در قيد حياتند.وقايع ميانسالي : مرحوم نجم آبادي در مدت اقامتش در نجف اشرف از دو خواهر ش هم نگهداري مي كرد.مادرشان در نجف فوت نموده و در وادي السلام نجف به خاك سپرده شده است.وي پس از كسب درجه اجتهاد و همين طور از مرحوم آيت الله آقا سيدابوالحسن اصفهاني به نوشته خودشان در سال 1349 ق به حكم اجبار به ايران مراجعت مي فرمايد.حكم اجبار اين بود كه چون تا آن زمان مدرسه و مسجد مرحوم حاج شيخ هادي در تهران توسط عموي شان مرحوم حجت الاسلام آقاي حاج شيخ مهدي نجم آبادي (ره) اداره مي شد و ايشان به علت مشغله هاي ديگر و نيز امامت مسجد منشور السلطان قادر به ادامه نبود،به همين خاطر به مرحوم نجم ابادي مرقوم مي دارد حال كه تحصيل شما پايان يافته ،بهتر است به ايران بازگشته و وظايف شرعي خود در اين جا و به خصوص در مدرسه و مسجد پدري ادامه دهيد.وي پس از بازگشت از عتبات عاليات مدتي در شهر قم سكني گزيده و در درس و بحث مرحوم ايت الله حاج شيخ عبدالكريم حائري حاضر و با علماي زمان بيشتر آشنا گرديد در هيمن زمان بود كه با حضرت امام دوست شده و اين دوستي تا پايان عمر وي ادامه داشت.زمان و علت فوت : آيت حاج ميرزا ابوالفضل نجم آ بادي در سن 65 سالگي به علت ابتلابه سرطان در شب جمعه 24 ماه شعبان 1385ق به رحمت ايزدي پيوست و كالبد ايشان در مسجد بالاسر حضرت فاطمه معصومه (س) و در پايين پاي آيت الله العظمي حاج شيخ كريم حائري در قم به خاك سپرده شدمشاغل و سمتهاي مورد تصدي : آيت الله نج آبادي در سال 1335 به مناسبت ولادت با سعادت حضرت علي(ع)، از طرف حضرت العظمي بروجردي (ره) به دعوت شيعيان پاكستان همراه هيئتي از جمله آيات شهيدي،فريد گلپايگاني،سيد احمد شهرستاني،و خطيب شهير محمد تقي فلسفي (ره) عازم آن كشور شدند.فعاليتهاي آموزشي : در سال 1327 (يعني 59 سال قبل) كه مرسه عالي سپهسالار پس از مدتي ركود به صورت اصلي خود در آمده و آغوش خود را براي تربيت طلاب باز كرده بود ايشان به موجب وقفنامه آن مدرسه و هم چنين به اشارت حضرت آيت الله بروجردي تدريس فقه و اصول به ويژه مكاسب و رسائل شيخ عظم انصاري و شرح منظومه حكيم سبزواري را در آن مدرسه آغاز مي كنند.مراکزي که فرد از بانيان آن به شمار مي آيد : كتابخانه مرحوم حاج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي به مدرسه مروي اهدا گرديده است.همفکران فرد : دكتر ناظرزاده كرماني در باره مرحوم نجم آبادي چنين اظهار مي دارد: مرحوم آيت الله حاج ميرزا ابوالفضل نجم آ بادي ، ابوذروارزيست، اما فيلسوفانه انديشيد ، زندگي او ساده وقناعت مندانه اما انديشه اش سخت خرد ورزانه و پيچيده بود. استاد محمد شريفي شعري را در رثاي مجتهد توانا آيت الله نجم آبادي سروده اند كه به ابياتي از آن اشاره مي شود؛ كاي بزرگان جهان هر كه علي را بشناخت از زبان حق اين مرد ولايت بشنود و آنكه بر عيد غدير از دل وجان ايمان داشت او به رضوان خداوند به راحت بغنود آرا و گرايشهاي خاص : همان گونه كه در طاليعه سخن آمد ،آن مرحوم علاقه وافري به تقريب مذاهب داشتند. در سال 1335 ش در معيت اجلا از علما من جمله خطيب توانا مرحوم فلسفي-رحمه الله عليه- و به دستور آيت الله العظمي بروجردي سفري به پاكستان داشته و در كنفرانسي به مناسبت ميلاد با سعادت حضرت علي (ع) شركت مي كنند. سخران جلسه از طرف هيئت ايراني آقاي فلسفي بوده اند. در آن مجلس با شكوه قطعا فضايل مولا و اهداف عاليه اسلام و وحدت مسلمانان دنبال شده است. آن چه از مطالعه در متون تحرير آن مرحوم به دست مي آيد تمايل وافري از خدمت به مردم در زندگي ايشان به چشم مي خورد. مرحوم نجم آبادي داراي ملكات روحي الهي بودند و براي ايشان در اشاعه فرهنگ اسلامي فرقي بين زن و مرد نبوده است. شاهد كلام نامه تاييديه اي است به كتاب خانم فاطمه بهرامي ،مهور به عالم تاج كه درمجموعه مقالات فارسي (ص 461) موجود است. شمه اي از نصايح اخلاقي ماج ميرزا ابوالفضل نجم آبادي تقديم حضور مي شود: « بدان كه اول شرط براي مجاهده در اين مقام و مقامات ديگر كه مي توان منشاء غلبه بر شيطان و جنودش شود حفظ طاير خيال است.... گرچه اين امر در اول قدري مشكل به نظر مي رسد و شيطان و جنودش آن را بزرگ جلوه مي دهند ،ولي با قدري مراقبت و مواطبت ،(به استعانت حق) امر سهل (و آسان ) مي شود... پس اي عزيز!فكر كن و چاره اي بنما و راه نجاتي و وسيله خلاص ازبراي خود پيدا كن و به خداي ارحم الراحمين پناه ببر و در شب هاي تاريك با تضرع و زاري از آن ذات مقدس تمنا كن كه تو را اعانت كند و در اين جهاد با نفس تا انشاء الله شوي و مملكت را رحماني گرداني و جنود شيطان را از آن بيرون كني و خانه را به دست صاحبش دهي ..» به ديدگاه آيت الله نجم آبادي ،بشر در فهم جهان پيراموني ممكن است دچار چندگونه خطا شود. عواملي كه ايشان به عنوان منشاء خطاهاي اپسيتمولوژيك مي شمارند ،ما را به ياد "بت هاي چهارگانه" فرانسيس بيكن ،مهمترين فيلسوف دوران قرون وسطي مي اندازد. اين عوامل عبارت اند از : 1-بسندگي به جهان محسوسات به جاي رجوع به جهان معقولات 2- توجه به ظواهر و آثار و غفلت از بواطن و اسباب پديد آمدن پديده ها 3- عدم رجوع به عقل و اصول و مباني عقلاني در تجزيه و تحليل منطقي رويدادها 4- دخالت نفسانيات و عوامل فردي در ادراك امور و داوري درباره پديده ها بر مبناي دو عامل عشق و كينچگونگي عرضه آثار : آثاري كه از وي برجاي مانده هشت جلد كتاب كه شامل سه جلد در اصول و سه جلد در فقه و تقريرات و يك جلد مجموعه مقالات فارسي يا توحيد نجم آبادي و جلد هشتم كتاب كشكول است. دو جلد كتاب المراجعات كه يكي از كتب مرجع مي باشد به تازگي از زيرچاپ در آمده وعلاوه برچاپ ده جلد كتاب، مقالاتي از وي نيز در مجله نور دانش به چاپ رسيده است. آثار : الاصول 1 ويژگي اثر : كباحث الالفاظ،قرير آيت الله آقاضياالدين عراقي ،گردآوري : آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت قم ،1423 ق2 الاصول 2 ويژگي اثر : مباحث العقليه ،قرير آيت الله آقاضياالدين عراقي ،گردآوري : آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت قم ،1423 ق3 الاصول 3 ويژگي اثر : لاستحصاب ،قرير آيت الله آقاضياالدين عراقي ،گردآوري : آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت قم ،1423 ق4 الرسائل الفقهيه ويژگي اثر : جلد 3،تقرير آيات اعظام آيت الله محمد حسين نائيني و آقاضياالدين عراقي ،گردآوري : آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت قم ،1421 ق5 المراجعات ويژگي اثر : جلد 1،تاليف آيت اللله علامه سيد شرف الدين عاملي ،ترجمه آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي ،موسسه آيت العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت،قم ،1428 ق6 المراجعات ويژگي اثر : جلد 2،تاليف آيت اللله علامه سيد شرف الدين عاملي ،ترجمه آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي ،موسسه آيت العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت،قم ،1428 ق7 حاشيه المكاسب ويژگي اثر : جلد1،تقرير آيت الله آقاضياالدين عراقي ،گردآوري : آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت قم ،1421 ق8 كتاب القضاء ويژگي اثر : جلد2،تقرير آيت الله آقاضياالدين عراقي ،گردآوري : آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشر معارف اهل البيت قم ،1421 ق9 كشكول ويژگي اثر : تاليف آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي ،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشرمعرف اهل البيت،قم 1423 ق10 مجموعه مقالات فارسي (تفسيري،اعتقادي،تاريخي،اخلاقي و اجتماعي) ويژگي اثر : تاليف آيت الله ميرزا ابوالفضل نجم آبادي ،موسسه آيه الله العظمي البروجردي لنشرمعرف اهل البيت،قم 1421 ق
تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
