ژوزف لاگرانژ
ژوزف لوئي لاگرانژ در 25 ژانويه سال 1736 در تورينو ايتاليا متولد شد. او كه از بزرگترين رياضيدانان تمام ادوار تاريخ مي باشد هنگام تولد بيش از حد ضعيف و ناتوان بود و از يازده فرزند خانواده فقط او زنده مانده بود. زندگي لاگرانژ را مي توان به سه دوره تقسيم كرد: نخستين دوره شامل سالهايي مي شود كه در موطنش تورينو سپري شد (1736-1766). دوره دوم دوره اي بود كه وي بين سالهاي 1766 و 1787 در فرهنگستان برلين كار مي كرد. دوره سوم از 1787 تا 1813 كه عمر وي به پايان رسيد در پاريس درگذشت.
دوره اول و دوم از نظر فعاليتهاي علمي پرثمرترين دوره ها بودند كه با كشف حساب تغييرات در 1754 آغاز گرديد و با كاربرد آن در مكانيك در 1756 ادامه يافت. در اين نخستين دوره وي درباره مكانيك آسماني نيز كار كرد. دوره اقامت در برلين هم از نظر مكانيك و هم از لحاظ حساب ديفرانسيل و انتگرال سازنده بود با اين حال در آن دوره لاگرانژ در درجه اول در زمينه حل عددي و جبري معادلات و حتي فراتر از آن در نظريه اعداد، چهره اي برجسته و ممتاز شده بود. سالهاي اقامتش در پاريس را صرف نوشته هاي آموزشي و تهيه رساله هاي بزرگي نمود كه استنباطهاي رياضي وي را خلاصه مي كردند.
اين رساله ها در هنگامي كه عصر رياضيات قرن هجدهم در شرف پايان بود مقدمات عصر رياضيات قرن نوزدهم را فراهم كردند و از برخي جهات آن دوره را گشودند. پدر لاگرانژ وي را نامزد آموختن حقوق نمود اما لاگرانژ به محض آنكه تحصيل فيزيك را زير نظر بكاريا و تحصيل هندسه را زير نظر فيليپو نتونيو رِوّلي آغاز كرد به سرعت متوجه تواناييهاي خود شد و بنابراين خويشتن را وقف علوم دقيق كرد. در 1757 چند دانشمند جوان تورنتويي كه لاگرانژ و كنت سالوتسو و جوواني چينيياي فيزيكدان در ميان آنها بودند انجمني علمي بنياد نهادند كه منشاء فرهنگستان سلطنتي علوم تورينو گرديد يكي از اهداف اصلي آن انجمن انتشار جنگي بود به زبان فرانسوي و لاتيني به نام (جُنگ تورينو) كه لاگرانژ خدمتي بنيادي به آن كرد.
سه جلد اول آن تقريباً حاوي تمامي آثاري بود كه وي هنگام اقامت در تورينو به چاپ رسانده بود. فعاليت لاگرانژ در مكانيك آسماني غالباً بر محور مسابقه هايي دور مي زد كه از طرف انجمنهاي مختلف علمي پيشنهاد شده بودند اما به اين گونه مسابقه ها منحصر نبود. در تورينو غالباً كارش جهت گيري مستقل داشت و در 1782 به دالامبر و لاپلاس نوشت كه درباره تغييرات قرني نقطه هاي نهايي اوج و خروج از مركز تمام سيارات كار مي كند. اين پژوهش لاگرانژ به انتشار كتابي انجاميد با عنوان «نظريه تغييرات قرني عناصر سيارات» و مقاله اي با عنوان «درباره تغييرات قرني حركات متوسط سيارات» كه در سال 1785 منتشر شد. لاگرانژ در برلين و در سال 1768 مقاله «حل مسئله اي از حساب» را براي جُنگ تورينو فرستاد تا در جلد چهارم درج شود. درآن نوشته لاگرانژ به نوشته قبلي خود اشاره داشت و از طريق كاربرد ظريف و استادانه الگوريتم كسرهاي پيوسته ثابت كرد كه معادله فِرما (رياضيدان معروف) را در صورتي مي توان در تمام حالات حل كرد كه x و y و a اعداد درست مثبت باشند، a مربع كامل نباشد و y غير از صفر باشد، اين است نخستين راه حل شناخته شده اين مسئله مشهور. آخرين بخش اين نوشته در مقاله اي با عنوان «روش جديد براي حل مسائل نامحدود در اعداد درست» بسط يافت كه در نشريه يادداشتهاي برلين براي سال 1768 عرضه شد ولي تا فوريه آن سال كامل نگرديد و در سال 1770 منتشر شد.
از بزرگترين شاهكارهاي علمي لاگرانژ رساله مكانيك تحليلي را مي توان نام برد كه در سال 1788 انتشار يافت. او در آن پيشنهاد كرد كه بهتر است نظريه مكانيك و فنون حل كردن مسائل آن رشته به فرمولهايي كلي تحويل شوند، فرمولهايي كه هرگاه پيدا شوند همه معادله هاي لازم براي حل هر مسئله را بوجود خواهند آورد. باري، لاگرانژ تصميم گرفت كه چاپ دومي از آن اثر منتشر كند كه حاوي برخي پيشرفتها باشد او قبلاً در يادداشتهاي انستيتو چند مقاله منتشر كرده بود كه آخرين و درخشانترين خدمت وي را در راه پيشبرد مكانيك آسماني نشان مي دادند. او قسمتي از آن نظريه را در جلد اول رساله تجديد نظر شده گنجانيد. لاگرانژ مردي محجوب و متواضع بود. او بسيار ساده و راحت هنگاميكه از يك مطلب علمي اطلاع نداشت مي گفت: «نمي دانم». لاگرانژ در سال 1813 در پاريس درگذشت، او در زمان مرگ هفتاد و هفت سال داشت.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
