جرمی آیرونز
Irons, Jeremy
بازيگر (1948، آيل آو وايت- انگلستان)
با نام جرمي جان آيرونز به دنيا آمد. پدرش حسابدار بود. در آغاز قصد داشت دام پزشک شود. پس از ترک دانشگاه شربورن، وارد مدرسه هنرهاي نمايشي اولد ويک بريستول شد و پس از دو سال آموزش، به اين گروه تآتري پيوست. از هم دوره هاي آن زمانش مي توان به دانيل دي لوييس اشاره کرد. در آن زمان در نمايش هاي متعددي از آثار ويليام شکسپير گرفته تا کارهاي جو اورتن ظاهر شد. در سال 1971 به لندن رفت و در آن جا به کارهاي مختلفي مثل باغباني، کف شويي و نصب کاشي دست شويي پرداخت با اين حال تلاش براي کسب نقش در تآتر را کنار نگذاشت. در نمايش موزيکال جذبه الهي با ايفاي نقش «يحياي تعميد دهنده»، مورد ستايش قرار گرفت. در سال هاي بعد فعاليتش را در دو حيطه تآتر و تلويزيون به طور موازي ادامه داد. نخستين حضور سينمايي او ايفاي نقش فرعي يک طراح رقص در نيژينسکي بود. پس از آن در مجموعه اي از اقتباس هاي ادبي/ تآتري (عمدتاً در نقش هاي رمانتيک) ظاهر شد. زن ستوان فرانسوي، از رمان جان فاولز)، خيانت (از هارولد پينتر)، اردک وحشي (از نمايش نامه مارسل پروست). در اين زمان به عقيده منتقدان، هنوز در آثارش از قالب يک بازيگر تآتر خارج نشده بود. با اين وجود نخستين حضورش در برودوي در 1984 در اجرايي از نمايش نامه چيز واقعي اثر تام استوپارد در کنار گلن کلوز بود، حضوري که يک جايزه توني هم براي او به ارمغان آورد. ايفاي نقش «گابريل» در قرار گاه مذهبي يک کشيش ژزوييت در اواخر قرن هجدهم در جنگل هاي پرت و دور افتاده برزيل، آغاز دوره تازه اي در کارنامه بازيگري او به شمار مي آيد. در همين سال هم راه همسر دوم بازيگرش سينيد کيوساک (از 1978)، در نقش اصلي چند نمايش شکسپيري از جمله ريچارد دوم براي گروه نمايشي معتبر سلطنتي شکسپير در لندن ظاهر شد. اين فعاليت ها در سال بعد (1987)، با حضور او در نقش «پروفسور هنري هيگينز» در نمايش بانوي زيباي من، ادامه يافت. در سال 1990 با ايفاي نقش «کلاوس فون بولو» در بخت برگشتگي، جايزه اسکار بهترين بازيگر نقش اول مرد را به خود اختصاص داد. «فون بولو»، مردي ثروتمند و خوشگذران بود که در سال 1981 متهم به قتل همسر خود شد: زن به حال اغماء افتاده و هنوز هم پس از سال ها، در ال بي هوشي به سر مي برد و در واقع از نظر پزشکي مرده به شمار مي ايد. «فون بولو» از سوي دادگاه به سي سال زندان محکوم شد.
اما در 1985 درخواست تجديد نظر کرده و به ياري وکيلي زبردست از زندان نجات يافت. خود آيرونز در مصاحبه اي از ديويد کراننبرگ به عنوان بهترين کارگرداني که با او کار کرده، ياد کرد. با ديدن دو فيلم مشترک آيرونز و کراننبرگ، يعني شباهت کامل و م. باترفلاي، به راحتي مي توان با او هم رأي شد. در شباهت کامل نقش دو گانه دانشمندان دو قلو، «اليوت» و «بورلي»، را به عهده داشت؛ دو قلوهايي که داراي خصايصي متفاوت بودند، در حالي که «اليوت» اجتماعي و خوش گذران بود، «بورلي» شخصيتي منزوي و درون گرا داشت. با اين حال به رغم اين تفاوت هاي ظاهري، در طول فيلم دو برادر، آرام آؤام، مشخصه هايي که آنان را از يک ديگر جدا مي کرد، را از دست دادند و به هم نزديک شدند، تا جايي که در انتها تشخيص آن دو از يکديگر غير ممکن به نظر مي رسيد. نقش افريني آيرنز به ويژه در نقش «بورلي» معتاد که در استانه فروپاشي رواني قرار مي گيرد، بي نقص بود. کراننبرگ در گفت و گويي اشاره مي کند که ايفاي اين دو نقش در آن واحد نياز به قدري حالت اسکيزوفرني داشت که او آن را در شخصيت سينمايي آيرونز ديده بود (گذشته از اين که ايفاي نقش هاي دو گانه براي آيرونز با سابقه کارش در زن ستوان فرانسوي حيطه ناآشنايي نبود). او به خاطر بازي در اين فيلم جايزه بهترين بازيگر منتقدان فيلم نيويورک را به خود اختصاص داد. در م. باترفلاي، نقش بغرنج و پيچيده ديگري را به عهده داشت. ديپلماتي فرانسوي که در پکن با يک زن جوان خواننده اپرا روابطي پيدا کرده و در نهايت در مي يابد که او مردي جاسوس بوده است! در خسارت، به لحاظ خصايص فيزيکي (مثل سيماي سنگي و رسوخ ناپذيرش) و هم چنين سبک بازيگري اش، براي تجسم بخشيدن به احساسات و تمايلات دروني مردي متشخص که شيفته محبوبه پسرش شده، انتخاب مناسبي به نظر نمي رسيد. در فيلم کافکا، نقش «فرانتس کافکا» را به عهده داشت که وارد فضاي گوتيک رمان هاي خودش شده. در واقع او در اين جا نه نقش خود «کافکا» بلکه نقش شخصيتي ديرجوش و منزوي، با دل شوره ها و پريشاني هاي دروني و تفکرات کافکايي را به عهده داشت. صداي بم، آمرانه، عميق و متمايزش که (مثل ساير بازيگراني که از تآتر به سينما آمده اند) از عوامل تشخيص او به شمار مي آيد، در فيلم نقاشي متحرک بلند شير شاه به شخصيت «اسکار»، شير خبيث فيلم جان مي بخشيد. او به لحاظ ويژگي هاي فيزيکي اش، مثل چهره سرد و بي حالت و صداي نافذ، براي ايفاي نقش شخصيتي خبيث، انتخابي ايده آل مي نمود. جان مک تيرنان، در فيلم جان سخت با تمام نيرو، با سپردن نقش شخصيتي منفي فوق العاده با هوش و باوقار ولي شيطان صفت فيلم به او، از اين امکان بالقوه وي به خوبي استفاده کرد. آيرونز در اين فيلم نقش «سيمون»، برادر شخصيت خبيث اولين فيلم از اين سري يعني «هانس» (با بازي آلن ريکس) را به عهده داشت. در لوليتا گر چه موفق به زدودن خاطره بازي درخشان جيمز ميسن در نسخه 1962 استنلي کوبريک از اذهان نشد، اما به نوبه خود و به ويژه با بهره گيري از طنز سياهي که آن را در ارائه شخصيت «کلاوس فون بولو» نيز به گونه اي ديگر نمايانده بود، توانست تصويري متفاوت از اين عاشق پريشان حال و سرگشته زمان ولاديمر نابوکوف ارائه دهد. سبک بازيگري آيرونز، به همان اندازه که تحسين فراوان برانگيخته، انتقاداتي را نيز به دنبال داشته است. بعضي او را بازيگري متکي به «گفت و گو» مي دانند که هنوز از پس زمينه تآتري خود جدا نشده است، برخي خرده گيران نيز او را بازيگري مي دانند که به تنهايي قادر به پيش بردن فيلم نيست و همواره نيازمند حضور بازيگري پرتوان در کنارش (مثل رابرت دنيرو در قرارگاه مذهبي و گلن کلوز در بخت برگشتگي) است. اما مسلما حضور او در نقش هايي دروني و پيچيده مثل شباهت کامل و کافکا، که در آن ها با بازيگراني برجسته اي نيز هم راه نبوده را مي توان خط بطلاني بر اين گونه ادعاها دانست.
از فيلم ها: 1980- نيژينسکي (هـ .راس)؛ 1981- زن ستوان فرانسوي (رايتس)؛ 1982- شغل دوم (اسکوليموفسکي)؛ 1983- خيانت (د. هـ . جونز)، اردک وحشي (سافران)؛ 1984- يک عشق سوآن (شولندورف)؛ 1986- قرارگاه مذهبي (جافي)؛ 1988- شباهت کامل (کراننبرگ)؛ 1990- بخش برگشتگي (شرودر)؛ 1991- کافکا (سودربرگ)؛ 1992- خسارت (مال)، سرزمين آب (گيلنهال)؛ 1993- م. باترفلاي (کراننبرگ)، خانه ارواح (اوگوست)؛ 1995- جان سخت با تمام نيرو (مک تير نان)؛ 1996- دزديدن زيبايي (ب. برتولوچي)؛ 1997- لوليتا (ا. لين)؛ 1998- مردي با نقاب آهنين (رندال والاس).
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
