یول براینر
Brynner, Yul بازیگر (1915، ساخالین- جزیره ای در شرق سیبری و
شمال ژاپن؛ 1985)
تبار، محل تولد و تاریخ تولدش دقیقاً مشخص نیست. البته خودش نیز این ابهام را برطرف نمی کرد. زمانی ادعا داشت که در کودکش هم راه خواهر ناتنی اش، ورا (که بعدها خواننده کنسرت ها شد)، تحت سرپرستی کولی ها قرار گرفته و به پاریس برده شده اند. در همین شهر براینر، در سیزده سالگی، به یک گروه کولی پیوست و به خوانندگی و نواختن بالالایکا در کلوب های شبانه پرداخت. (در دهه ی 1970، براینر سرانجام پذیرفت که تبارش به کولی ها می رسد و در زمینه کسب حقوق اجتماعی آنان وارد عمل شد. ) به روایت سرگذشت نامه ای که پسرش، راک به نام یول: مردی که می خواست سلطان باشد (1989) منتشر کرد، براینر متولد سال 1920 در ولادی واستوک روسیه بود.
واقعیت درباره ی بقیه ی زندگی براینر کم تر متناقض هستند. در نوجوانی در سیرکی در پاریس بندباز بود. بر اثر سقوط در جریان بندبازی دچار جراحت شد و کم مانده بود که فلج بشود. تا این که به عنوان کارگر صحنه و «کمک بازیگر» به خدمت گروه تآتری بیتوف درآمد. در همین دوره در سوربون تحصیل کرد.چندی بعد تحت حمایت میخاییل چخوف بازیگر درآمد که او را با گروه تآتری خود در 1940 به امریکا برد. براینر که به چند زبان مسلط بود، طی جنگ جهانی دوم برای اداره اطلاعات جنگ به عنوان گزارش گر فرانسوی زبان کار کرد. در 1946 وارد برودوی شد. یک سال بعد با ایفای نقش منفی در یک فیلم رده «ب»، بندر نیویورک، برای نخستین بار جلوی دوربین رفت. با این همه تا اواخر دهه ی 1940 بیش تر در تلویزیون فعال بود. در 1951 با ایفای نقش اصلی در موزیکال موفق برودوی، سلطان و من به شهرت رسید. برای این نمایش جوایز بسیاری برنده شد و در 1246 اجرای آن شرکت د اشت. در هالیوود نیز نقش خود را در نسخه ی سینمایی اثر تکرار کرد. این جا هم با استقبال روبه رو شد و جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول را برد. سر تراشیده «سلطان سیام» را حفظ کرد و همین، یکی از علامت های مشخصه اش شد. در تعداد بسیاری از محصولات امریکایی و بین المللی نقش های اصلی را به عهده گرفت و تا آخرین فیلم هایش در سال های میانی دهه ی 1970 از ستارگان به شمار می آمد. در 1960 کتاب بچه ها را جلو بیاورید را نوشت. در اواخر دهه ی 1960 به سوییس رفت و تبعه این کشور شد. اما در 1972 به امریکا بازگشت و سه سال بعد در برودوی در یک نمایش موزیکال ناموفق ظاهر شد. در 1977 بار دیگر با اجرایی از سلطان و من به اوج رسید. در سپتامبر 1983 از ابتلایش به سرطان ریه و این که چند ماه پیش از مرگ به بازی در این نمایش ادامه داد. در مجموع، طی سی سال 4625 بار در نقش «سلطان سیام» روی صحنه رفت. نخستین همسرش، ویرجینیا گیلمور (1944-1960)، نیز بازیگر بود.
از فیلم ها: 1949- بندر نیویورک (بندیک)؛ 1956- سلطان و من (و. لانگ)، آناستازیا (لیتواک)، ده فرمان (س. ب. دمیل)؛ 1958- دزد دریایی (آ. کویین)، برادران کارامازوف (ر. بروکس)؛ 1959- خشم و هیایهو (ریت)، سلیمان و ملکه سبا (ک. ویدور)، سفر (لیتواک)؛ 1960- هفت مرد باشکوه (ج. استرجس)، یک بار دیگر با احساس (دانن)، وصیت نامه اورفه (کوکتو)؛ 1961- آیا برامس را دوست دارید؟ (لیتواک)، فرار از ظهران (نیم)؛ 1962- تاراس بولبا (لی تامپسن)؛ 1963- سلاطین آفتاب (لی تامپسن)؛ 1964- دعوت از یک تیرانداز (ویلسن)؛ 1965- موریتوری (ویکی)؛ 1966- بازگشت هفت نفر (کندی)، ارتباط سه جانبه (ت. یانگ)، خشخاش نیز یک گل است (ت. یانگ)، آیا پاریس می سوزد؟ (کلمان)؛ 1967- مرد مضاعف (شفنر)، جدال طولانی (آناکین)؛ 1968- ویلا می تازد (کولیک)؛ 1969- زن دیوانه شایو (فوربز)؛ 1970- نبرد نر توا (بولاییچ)، نوری در انتهای دنیا (بیلینگتن)؛ 1971- داستان یک اسب دزد (ا. پولانسکی)، کت لو (وانامیکر)؛ 1972- مار (ورنوی)؛ 1973- دنیای غرب (م. کرایتن)؛ 1975- آخرین جنگ جو (کلوز)؛ 1976- دنیای آینده (هفران)، با چشم های هار (مارگریتی).
