شارل بوایه

 Boyer, Charles        
بازیگر (1897، فیگاک- فرانسه؛ 1978)
تحصیلاتش را در رشته ی فلسفه ی دانشگاه سوربون و رشته نمایش کنسراتوار پاریش به پایان برد. فعالیتش را در تاتر و سینما به طور هم زمان از سال 1920 آغاز کرد. در این دهه  بیش تر در تآترهای پاریس کار می کرد و به عنوان «بازیگر محبوب زنان» به شهرت رسید. از 1929 تا 1931 به هالیوود رفت و البته فیلم های این دوره اش چندان موفق نبودند. در 1931 سرخورده از عدم پیش رفتش در هالیوود، به پاریس بازگشت. در 1934 دوباره به امریکا رفت و این بار تبدیل به یکی از چهره های شناخته شده هالیوود شد. طی جنگ جهانی دوم برای برقراری رابطه فرهنگی میان فرانسه و امریکا فعالیت زیادی کرد و به خاطر پایه گذاری «مؤ سسه ی پژوهش های فرانسوی» در لس آنجلس، آکادمی هنرها و علوم سینمایی جایزه ی ویژه ای به او اهدا کرد. بعدتر تابعیت امریکا را نیز پذیرفت. در اوایل دهه ی 1950، هم در فیلم های اروپایی و هم امریکایی بازی می کرد. در ضمن گاهی روی صحنه نیز می رفت که از معروف ترین تآترهایش می توان از دون ژوان در جهنم یاد کرد. مدتی هم راه دیک پوئل و دیوید نیون در تلویزیون کار کرد. چهار بار  کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش اول بود (فتح، الجزیره، چراغ گاز و فانی). اما هیچ گاه این جایزه را نبرد. برای استاویسکی برنده ی جایزه ی بهترین بازیگر نقش دوم از سوی منتقدان فیلم نیویورک شد. همسرش، پاتریشا پاترسن (1934-1978)، نیز بازیگر بود.
ستاره بودن بوایه به چند دلیل از موارد  استثنایی است: موفقیت او پردوام تر از هر بازیگر فرانسوی دیگری در سینمای امریکا بود. او هم موقعیتش را به عنوان یک عنصر مستقل حفظ کرد و هم دست مزدهای بالا گرفت، ضمن این که در ایفای نقش های کمدی و هم دوم استاد بود و دیگر این که طی جنگ جهانی دوم در هر دو سوی اقیانوس کار کرد. بوایه در هالیوود به عنوان «عاشق بزرگ» شهرت داشت. چشم های سیاه و درشت او گویای احساسات عمیق و صادقانه و نشانی از علاقه و محبت بود، بی آن که لازم باشد خودش از گفت و گوهای رُمانتیک استفاده کند. در دهه  های 1930 و 1940 کنار ستارگان بزرگ آن سال ها مثل کلودت کلبر در دیاهای خصوصی، جین آرتور در تاریخ در شب ساخته می شود، بتی دیویس در همه این ها و بهشت هم و اینگرید برگمن و مارلنه دیتریش به ترتیب در چراغ گاز و باغ خدا و گرتا گاربو در فتح بازی کرد. بوایه درست دو روز پیش از هشتاد و یکمین سالروز تولدش و دو روز پس از مرگ همسرش در اثر مصرف بیش از حد داروی خواب آور درگذشت. تنها فرزند آن دو، مایکل، نیز در 1965 خودکشی کرد.            ل.ا
از فیلم ها: 1920- مردی از دریا (لربیه)؛ 1928- کاپیتان فراکاس (کاوالکانتی)؛ 1930- شورش در زندان (فیوس)، دروغ باشکوه (ویرتل)؛ 1932- زن سرخ مو (کانوی)؛ 1933- من و ملکه (هولاندر)، شاهین کوچک (لربیه)، خوشبختی (لربیه)، نبرد (فاراکا)؛ 1934- کاروان (کارل)، لیلیوم (ف. لانگ)؛ 1935- دنیاهای خصوصی (لاکاوا)، شانگهای (فلود)؛ 1936- باغ خدا (بولسلاوسکی)، مایر لینگ (لیتواک)؛ 1937- تاریخ در شب ساخته می شود (بورزیگی)، تاواریش (لیتواک)، فتح (ک. براون)، توفان (م. آلگره)؛ 1938- الجزیره (کرامول)؛ 1939- هنگامی که فردا بیاید (استال)، ماجرای عاشقانه (مکری)؛ 1940- همه ی این ها و بهشت هم (لیتواک)؛ 1941- سحر را عقب بینداز (لایسن)، خیابان پشتی (استیونسن)؛ 1942- قصه های منهتن (دوویویه)؛ 1943- جسم و خیال (دوویویه)، دختر وفادار (گلدینگ)؛ 1944- چراغ گاز (کیوکر)؛ 1946- کلانی براون (لوبیچ)؛ 1948- طاق نصرت (مایلستون)، انتقام یک زن (ز. کوردا)؛ 1950- نامه ی سیزدهم (پرمینجر)؛ 1951- نخستین سپاه (سیرک)؛ 1953- خانم... (ماکس اوفولس)، رعد در شرق (چ. ویدور)؛ 1954- نانا (کریستیان- ژاک)؛ 1955- تار عنکبوت (مینه لی)، بخت زن بودن (لازتی)؛ 1956- باری پالاس هتل (ورنوی)، دور دنیا در هشتاد روز (م. آندرسن)؛ 1958- ماکسیم (ورنوی)، دزد دریایی (آ. کویین)؛ 1961- فانی (لوگان)؛ 1962- چهار سوار آخر الزمان (مینه لی)؛ 1963- زندگی دل پذیر است (سویفت)؛ 1966- چگونه می توان یک میلیون دزدید (وایلر)، آیا پاریس می سوزد؟ (کلمان)؛ 1967- پابرهنه در پارک (ساکس)؛ 1969- احمق های ماه آوریل (رزنبرگ)، زن دیوانه ی شایو (فوربز)؛ 1973-  افق گم شده (جاروت)؛ 1974- استاویسکی (رنه)؛ 1976- زمان مطرح است (مینه لی).