استنلی بیکر

 Baker, Stanley

بازیگر( 1928، فرندیل ویلز- انگلستان؛ 1976)

در سال 1943، در نوجوانی، نخستین فیلمش را بازی کرد. سپس مدتی در تآتر کار کرد و بعد در اواخر دهه ی1940 پس از خدمت در ارتش به سینما بازگشت. از طریق یک رشته نقش های فرعی آدم های خشن و زمخت به چهره ی مردانه ی یغور، مصمم و طبقه ی کارگری فیلم های انگلیسی بدل شد و در چندین فیلم جوزف لوزی و بعد، سای اندفیلد بازی کرد. در دهه ی 1960 تهیه کننده ی مشترک برخی فیلم های خود نیز بود. در سال 1976 لقب «سر» گرفت؛ درست یک ماه پیش از آن که در اثر ابتلا به سرطان ریه بمیرد.

بیکر در سینمای پس از جنگ انگلستان به عنوان تجسم بخش حالت سلطه جوی طبقه کارگر، چهره ای استثنایی بود. رفتار نه چندان مبادی آدابش به سیاق یک معدنچی، باعث می شد نقش های اشراف منشانه ی انگلیسی ورای دسترس او باشند. در عوض با تکیه بر همین جنبه به بازی در نقش مردان خودانگیخته و متکی به نفسی پرداخت که هر کار کثیفی را با قاطعیت انجام می دهند، حال چه در مقام افسر جزء ارتش، تبهکار حرفه ای، پلیس و غیره. سال های ایفای نقش های فرعی غیر سمپاتیک در فیلم های انگلیسی (که یکی از مهم ترین شان افسر حریص در دریای بی رحم بود) با فیلم هلن تروآ ی رابرت وایز به پایان رسید که در آن بیکر در نقش «آشیل»، قدرت و نخوت خود را میدان می داد. از آن پس هم کاری با کارگردانان دست چپی تبعید شده هالیوود، لوزی و اندفیلد، منجر به ایفای نقش های به شدت مهم و مؤثر او در سه تریلر انگلیسی، به عنوان یک آدم کش حرفه ای سادیست یا پلیسی به همان اندازه بی عاطفه در فیلم های مجرم و قرار ملاقات بدون آشنایی قبلی (هر دو ساخته ی لوزی)، دوزخ یک شهر است ساخته ی وال گست و یک غنیمت نظامیِ کلیف اوئن، شد. سپس در زولو در نقش فرمانده عمل گرایی که باید هم علیه گروه های مهاجم بومیان و هم نخوت آزار دهنده ی مایلکل کین مبارزه کند، استعداد زیادی برای بازی های ظریف نشان داد. در نقش مغز متفکر سرقت بزرگ قطار در سرقت نیز چنین حالتی را حفظ کرد. اما غیر منتظره ترین موفقیت بازیگری بیکر در تصادف، ساخته ی لوزی بود. در این فیلم او چهره ی غیر متعارف درخشانی از یک استاد دانشگاه ارائه می دهد که به یک شخصیت رسانه ای تبدیل شده است: خودشیفته، کج خلق، سست اراده، در بحث و ادعا زرنگ و چابک، ولی در هر زمینه ای که نیاز به احساسات انسانی داشته باشد، درمانده و ناتوان. در اواخر عمر در تریلرهای ایتالیایی و فرانسوی مختلفی بازی کرد که نمی توانستند حسن ختامی برای یک بازیگر ممتاز و نیرومند باشند.                                                                                    

از فیلم ها: 1943- مخفی (نولباندوف)؛ 1949- وسوسه (دمیتریک)؛ 1950- شاهد تو (مونتگامری)، لی لی مارلنه (کرابتری)؛ 1951- کاپیتان هوریشیو هورن بلوئر (والش)، رگبار (سیرل)؛ 1952- اسمیت نجواگر به لندن می رود (سیرل)، دریای بی رحم (فرند)؛ 1953- بره ی سرخ (ت. یانگ)؛ 1954- خوبان در جوانی می میرند (گیلبرت)، شوالیه های میزگرد (ر. تورپ)، جهنم زیر صفر (رابسن)؛ 1955- هلن تروآ (وایز)، ریچارد سوم (اولیویر)؛ 1956- اسکندر کبیر (راسن)، تپه ای در کره (ایمیس)، محل بازرسی (تامس)؛ 1957- رانندگان جهنم (اندفیلد)، زمین بازی خشن (ب. دیردن)؛ 1958- خشم دریا (اندفیلد)؛ 1959- تپه های خشمگین (آلدریچ)، توفان در جت (اندفیلد)، 1960- مجرم (لوزی)، دوزخ یک شهر است (گست)؛ 1961- توپ های ناوارون (لی تامپسن)، سودوم و عموره (آلدریچ)؛ 1962- ایو (لوزی)، یک غنیمت نظامی (اوئن)؛ 1963- به سبک فرانسوی (پریش)؛ 1964- زولو (اندفیلد)؛ 1965- شن های کالاهاری (اندفیلد)؛ 1967- تصادف (لوزی)، سرقت (یتس)؛ 1968- دختری با تپانچه (مونیچلی)، جک کجاست؟ (کلاول)؛ 1970- بازی ها (وینر)؛ 1971- سوسماری با پوست زن (فولچی)؛ 1972- ناظران کناری بی گناه (کالینسن)؛ 1975- زورو (تساری)، اورزووئی (ا. آلگره).