سیدنی پواتیه
Poitier, Sidney
بازیگر (1924، میامیِ فلوریدا- امریکا)
پدر و مادرش گوجه فرنگی کاران فقیری اهل کت ایلندِ باهاما بودند. مادرش او را در سفری به میامی به دنیا آورد. در باهاما بزرگ شد. در سیزده سالگی ترک تحصیل کرد و به امریکا رفت. ابتدا به حرفه های مختلفی پرداخت. پس از خدمت در ارتش، طی جنگ جهانی دوم، به بازیگری روی آورد و در 1946، برای نخستین بار، در برودوی روی صحنه رفت. از آغاز دهه ی 1950 وارد سینما شد و خیلی زود به عنوان نخستین ستاره سیاه پوست هالیوود به شهرت رسید.
اوج کارش در دهه ی 1960 بود و با فیلم هایی مثل سوسن های صحرایی، تقدیم با عشق، در گرمای شب و حدس بزن چه کسی برای شام می آید؟ در حد ستارگان سفید پوست محبوبیت داشت. در این دوره زمینه را برای ظهور بازیگرانی مثل ادی مورفی و کارگردانانی مثل اسپایک لی آماده کرد. در سال های اولیه ی دهه ی 1970 که رو به نزول گذاشته بود، به کارگردانی روی آورد و با فیلم هایی مثل زندانی دیوانه شده به موفقیت رسید. از اواخر دهه ی 1980، بار دیگر، به بازیگری پرداخت. برای ستیزه جویان کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش اول بود و این جایزه را برای سوسن های صحرایی (اضافه بر یک جایزه از جشنواره ی برلین) از آن خود کرد. دومین همسرش، جوآنا شیمکوس (از 1976) و دخترش، سیدنی تامیا پواتیه، نیز بازیگر هستند. خاطراتش را در کتابی با نام این زندگی (1980) نوشته است.
از فیلم ها: 1950- بن بست (منکه ویتس)؛ 1952- قطار سریع السیر رد بال (باتیکر)، مویه کن، سرزمین محبوب (ز. کوردا)؛ 1955- جنگل تخته سیاه (ر. بروکس)؛ 1956- بدرود بانوی من (ولمن)؛ 1957- چیزی با ارزش (ر. بروکس)، لبه ی شهر (ریت)، دسته ی فرشتگان (والش)؛ 1958- ستیزه جویان (کریمر)؛ 1959- یورگی و بس (پرمینجر)؛ 1960- همه ی مردان جوان (بارتلت)؛ 1961- بلوز پاریس (ریت)؛ 1963- سوسن های صحرایی (نلسن)؛ 1964- کشتی های دراز (کاردیف)؛ 1965- روزنه امید (گ. گرین)، بزرگ ترین داستان عالم (ج. استیونز)، سیم باریک (س. پولاک)؛ 1966- جدال در دیابلو (ر. نلسن)؛ 1967- تقدیم با عشق (کلاول)، در گرمای شب (جویسن)، حدس بزن چه کسی برای شام می آید؟ (ر. کریمر)؛ 1968- به خاطر عشق آیوی (دانیل مان) (+ د.)؛ 1970- مرا آقای تیبز صدا می کنند (گ . داگلاس)؛ 1971- برادر جان (گلدستون)؛ 1972- باک و موعظه گر (+ ک.)؛ 1973- یک دسامبر گرم (+ ک.)؛ 1974- شنبه شب در بالای شهر (+ ک.)؛ 1975- توطئه ویلبی (ر. نلسن)، بیا تکرار کنیم (+ ک.)؛ 1977- بخشی از کار (+ ک.)؛ 1980- زندانی دیوانه شده (فقط ک.)؛ 1982- نیرنگ بازی (فقط ک.)؛ 1985- سریع به جلو (فقط ک.)؛ 1988- نیکیتای کوچک (بنجامین)، تیراندازی برای کشتن (اسپاتیس وود)؛ 1990- شبح پدر(فقط ک.)؛ 1992- دزدان آرام (ف. آ. رابینسن)؛ 1996- تقدیم با عشق 2 (باگدانوویچ)؛ 1997- شغال (کاتن جونز)؛ 1998- دیوید و لیزا (ل. کریمر)؛ 1999- زندگی ساده نوآدیربورن (گ. چمپیون).
