آلدو فابریتسی

Fabrizi, Aldo

بازیگر (1905، رم - ایتالیا؛ 1990)

ابتدا به عنوان کمدین روی صحنه می رفت و سپس به رادیو راه یافت. در اوایل دهه ی 1940 با ایفای نقش های دوم در فیلم های ایتالیایی به بازیگری روی آورد و با ایفای نقش کشیش شجاع رُم، شهر بی دفاع به شهرتی جهانی دست یافت. در پی آن، به بازی در نقش های دوم فیلم های کمدی و درام ادامه داد و در اواخر همین دهه گه گاه به نوشتن فیلم نامه و کارگردانی فیلم هایش نیز پرداخت. اما تجربه های کارگردانی او در خارج از ایتالیا انعکاس چندانی پیدا نکردند.

فابریتسی در دهه ی 1930 به کار نمایش روی آورد و در کمدیِ تقلید لهجه تخصص پیدا کرد. همین امتیاز منجر به بازی در سینما و ایفای نقش در کمدی هایی شد که انعکاس زندگی روزمره ی مردم فقیر و شرافتمند بودند. شخصیت هایی که از آدم های «معمولی» تصویر کرد، پرسونایی خشن را از او به نمایش گذاشتند. اما با ایفای نقش «دون پی یترو» در رم، شهر بی دفاع، از خطر گرفتار آمدن در کلیشه ی نقش های پیشین گریخت و شخصیت کشیشی کاتولیک را عرضه کرد که در جبهه ی مقاومت علیه فاشیست ها می جنگد و تا لحظه ی اعدام به مبارزه ادامه می دهد. این جا بازی درخشان فابریستی بسیار مورد توجه قرار گرفت و فیلم، با شکستن رکورد فروش گیشه، آغازگر موفقیت سینمای نئورآلیسم در سراسر دنیا شد. او با دو فیلم موفق دیگر، پسرم پروفسور و زندگی در صلح، بر بازیگری نئورآلیستی ایتالیا تأثیری بسیار عمیق برجای گذاشت. الساندروبلازتی در نخستین اجتماع، فابریتسی را در نقش پدری نالایق به بازی گرفت، اما در همان سال، روسیلنی ظاهر عجییب و غریب و هیکل چاق او را برای نمایش مناسب خصوصیات «نیکلای» فرانچسکو – دلقک خدا مناسب تر از همه یافت. فابریستی در دهه ی 1950 تجربه ی فیلم نامه نویسی و کارگردانی را ادامه داد، اما نه تنها به اعتبار خویش نیفزود، بلکه در همین دهه و دهه ی بعد در فیلم هایی به ایفای نقش پرداخت که به ندرت در خارج از ایتالیا به نمایش درآمدند. هیکل بسیار تنومندش، از سوی دیگر او را بر آن داشته بود تا نقش شخصیت های مضحک را به عهده بگیرد و در اواخر کارش به طنزهای سطحی و پیش پاافتاده روی آورد.

از فیلم ها:

1943 – گلزار (بونارد)، الماس اسرار آمیز (ماتولی)؛ 1944 – سیرک (ماتولی)؛ 1945 – رم، شهر بی دفاع (روسلینی)؛ 1946 – پسرم پروفسور (کاستلانی)، زندگی در صلح (زامپا)؛ 1947 – جنایت جووانی اپیسکوپو (لاتوادا)؛ 1948 – میلاد در میدان 119(فرانچیشی)؛ 1949 – مهاجران (+ ک. ، ف.)؛ 1950 – فرانچسکو – دلقک خدا (روسیلنی)، نخستین اجتماع (بلازتی)، زندگی سگی (مونیچلی و استنو)، خوش آمدید، پدر! (+ ک. ، ف.)؛ 1951 – پاسبان ها و دزدها (مونیچلی و استنو)، پاریس همیشه پاریس است (امر)، خانواده ی پاسوگوآ (+ ک. ، ف.)؛ 1952 - صدای سکوت (پابست)، خانواده ی پاساگوآ خوشبخت می شود (+ ک. ، ف.)، بابا تبدیل به مامان می شود (+ ک. ، ف.)؛ 1953 – همه مستأجر هستیم (ماتولی)، چیزهای دیوانگان (پابست)، یکی از آنان (+ ک. ، ف.)؛ 1954 – این است زندگی / زندگی و عشق (یک اپیزود، + ک. ، ف.)؛ 1955 – رویداد در ندامتگاه (بیانکی)، سرقت یک تراموای (+ ک. ، ف.)؛ 1956 – دوناتلا (مونیچلی)، گارد، گارد مخصوص، گروهبان و مارشال (بولونینی)؛ 1958 – متکبرها (ماتولی)، استاد (+ ت. ، ک. ، هف)؛ 1959 – از پاافتاده ها (استنو)؛ 1960 – یک سرباز و نصفی (استنو)؛ 1961 – عجایب علاءالدین (ه. لوین و باوا)؛ 1965 – ساخت ایتالیا (لوی)؛ 1966 – سه راهب طلایی (روسی)؛ 1967 – سه گاز از سیب (گانتسر)؛ 1971 – چیزهای کوزا نوسترا / پسرخوانده (استنو)؛ 1973 - لا توسکا (مانیی)، همه ی ما این قدر هم دیگر را دوست داشتیم (اسکولا)؛ 1977 – پزشک زنان (داماتو)؛ 1985 – جووانی بی خیال (کولتی).