پیتر فاندا

Fonda, Peter

بازیگر، تهیه کننده، کارگردان (1939، نیویورک - امریکا)

با نام پیتر سیمور فاندا به دنیا آمد. پسر هنری فاندای بازیگر است. از دوره ی تحصیل در دانشگاه اوماها روی صحنه می رفت. در سال 1961 وارد برودوی شد و دو سال بعد، برای نخستین بار، جلوی دوربین رفت. از همان ابتدا در ایفای نقش جوانان یاغی جا افتاد. با ایزی رایدر (که تهیه کننده و هم کار فیلم نامه نویس آن نیز بود) به شهرت رسید. نخستین فیلمش در مقام کارگردان، کارگر مزدور، وسترنی تغزلی بود که با استقبال روبه رو شد. با این همه آرام آرام رو به نزول گذاشت. تا اینکه پس از سال ها با طلای یولی مورد توجه قرار گرفت و کاندیدای دریافت اسکار بهترین بازیگر نقش اول شد. خواهرش، جین فاندا و دخترش، بریجت فاندا، نیز بازیگر هستند. میان خانواده ی فاندا، دوران شهرت و محبوبیت پیتر از همه کوتاه تر بود. پدرش هنری چندین دهه ستاره ی پرقدرت هالیوود بود و خواهرش، جین نیز چندین دهه از بحث انگیزترین ستارگان زن سینمای جهان به شمار می آمد. حتی دخترش بریجت نیز شهرتی با دوام تر از پدر داشت و دارد. اما همان مدت کوتاه شهرت پیتر برای تثبیتش به عنوان یک الگو کافی بود. او در فیلم های فرشتگان وحشی و هپروت و مهم تر از همه ایزی رایدر، نقش جوانان بی هدف و سرگشته، هیپی های دل زده و بی حوصله را ایفا کرد و در همین نقش ها برای تماشاگران حرفه ای سینما ماندگار شد. نام او تداعی گر یک دوره در سینمای امریکاست؛ دوره ی پایانی دهه ی 1960، دوره ای که سینما نیز مثل هر چیز دیگر به سیاست زدگی دچار بود.

از فیلم ها: (به عنوان بازیگر):

1963 - تامی و دکتر (ه. کلر)، فاتحان (ک. فورمن)؛ 1964 - لیلیت (رابرت راسن)؛ 1966 - فرشتگان وحشی (کورمن)؛ 1967 - هپروت (کورمن)؛ 1969 - ایزی رایدر (د. هاپر) (+ ت. ، هف)؛ 1971 - آخرین فیلم (د .هاپر)؛ 1972 - دو نفر (وایز)؛ 1974 - آزادی عمل (کالینسن)، مری کثیف لاری دیوانه (ها)؛ 1975 - مزدوران الماس (گست)؛ 1976 - مبارزه ی دیوانه وار (ج. دمی)؛ 1977 - نغمه های یاغی (هفران)، سریع السیر (کارتر)؛ 1979 - واندا نوادا (+ ک.)؛ 1980 - مسیر کانن بال (نیدهم)؛ 1982 - تصویر شکسته (کاچف)؛ 1984 - مبارز آزادی (د. دیویس)؛ 1989 - گلستان (رادماکر)؛ 1993 - بدن ها، سکون و حرکت (استاین برگ)؛ 1994 - ناجا (آلمریدا)؛ 1996 - فراز از لس آنجلس (کارپنتر)؛ 1997 - طلای یولی (نونز)؛ 1999 - لایمی (سودربرگ).