آلن دِلون

Delon, Alain

بازیگر (1935، سو- فرانسه)

طی دوران تحصیل در یک مدرسه ی کاتولیکی، از آن اخراج شد. در سال های 1952 و 1953 چترباز نیروی دریایی فرانسه در هندو چین بود. اواسط دهه ی 1950 به حرفه های مختلفی (از جمله پیش خدمتی، فروشندگی و باربری) در پاریس پرداخت. در سال 1957 در نخستین فیلمش، وقتی که زن وارد ماجرا می شود ظاهر شد. در 1960 به خاطربازی در روکو و برادرانش شهرتی جهانی یافت. در 1964 کمپانی فیلم سازی دلبو را تأسیس کرد. در 1968 به هم راه چند سیاستمدار معتبر و برخی چهره های برجسته دنیای نمایش به شرکت در قتل، قاچاق مواد مخدر و رسوایی جنسی متهم شد که سرانجام نیز از اتهامات مبرا گشت. اواخر دهه ی 1960 کمپانی فیلم سازی ادل را تأسیس کرد. از 1970 به تولید فیلم های بلند پرداخت. کارگردانی را با به خاطر پنهان کردن یک پلیس (1981) آغاز کرد. همسرش، ناتالی بارتلمی (1964-1969) و پسرش، آنتونی نیز بازیگر هستند. دلون هم راه با ژان پل بلموند و از محبوب ترین ستارگان مرد سینمای معاصر فرانسه بود. قیافه ی جذاب ولی بی حالت او بیانگر نوعی آرامش ظاهری است که در پس آن توفانی مهیب نهفته است. چهره ی معصومش با هاله مرد جوان معاصر هم آهنگی داشت و در مدت کمی توانست مظهر جوانی، انرژی فراوان و در عین حال فساد اخلاقی شود. بعدتر نقش عشاق دل نازک و قهرمانان رمانتیک (به دلیل ظاهر جذابش) نیز به این ها اضافه شد. دلون نمونه ی فرانسوی تیپی بود که جیمز دین در امریکا ابداع کرد. تمام این ها، اما، با زندگی خصوصی و شایعات فراوانی که مدام او را تعقیب می کردند، دوگانگی بزرگ زندگی دلون را به وجود آورد. رابطه ی دلون با خلاف کاران واقعی فرانسه، خواه ناخواه تصویری را که ژان پی یر ملویل، توسط او از اسطوره خلاف کاران مظلوم (در مثلاً سامورایی) ارائه داده بود، مخدوش می کرد. نخستین موفقیت چشم گیر دلون با آفتاب سوزان بود؛ در نقش قاتل جوانی که می کوشید هویت قربانی اش را به خود بگیرد. نقش پیشنهادی کاملاً متفاوت ویسکونتی در روکو و برادرانش او را به اوج شهرت رساند و پس از آن نقش سرزنده ترین شخصیت مرد آثار میکل آنجلو آنتونیونی را در کسوف بازی کرد. دلون هر از چند گاهی به ژانر جنایی و پلیسی باز می گشت و برخی از بهترین بازی هایش را در این ژانر ایفا کرد. ظاهراً تصویر دلون با آن بارانی بلند و کلاه در سامورایی، از شاخص ترین و به یاد ماندنی ترین تصاویر او به حساب می آید. از 1968 به عنوان تهیه کننده در تولید فیلم ها مشارکت کرد. اگر چه به ایفای نقش های خاص خودش ادامه داد، اما در عین حال می کوشید تا محدوده ی نقش هایش را وسیع تر کند. عجیب ترین نقشش در سوآن عاشق بر مبنای رمان مارسل پروست است؛ نقشی که گواهی است بر استعداد اصیل بازیگری دلون و کوشش او برای کسب فرصت های تازه.                                                                                                  

از فیلم ها: 1957- وقتی که زن وارد ماجرا می شود (ا. آلگره)؛ 1958- خوشگل باش و خفه شو (م. آلگره)؛ 1959- آفتاب سوزان (کلمان)، راه پسران دانش آموز (بوآرون)؛ 1960- روکو و برادرانش (ویسکونتی)؛ 1961- چه زندگی پُر نشاطی (کلمان)؛ 1962- ملودی زیر زمینی (ورنوی)، شیطان و ده فرمان (دوویویه)، کسوف (آنتونیونی)؛ 1963- لاله ی سیاه (کریستیان- ژاک)، یوز پلنگ (ویسکونتی)؛ 1964- خوش خرام ها (کلمان)، رولز رویس زرد (ر. نلسن)؛ 1966- آیا پاریس می سوزد؟ (کلمان)، واحد نظامی گم شده (رابسن)؛ 1967- ارادتمند شما با شیطان صفتی (دوویویه)، سامورایی (ملویل)، ماجراجویان (انریکو)؛ 1968- دختری سوار موتور سیکلت (کاردیف)، خداحافظ ای دوست (هرمان)؛ 1969- دسته ی سیسیلی ها (ورنوی)، جف (هرمان)؛ 1971- آفتاب سرخ (ت. یانگ)، سخت نگیرید! (دوره)، بیوه ی کودرک (گرانیه دوفر)؛ 1972- نخستین شب آرامش (زورلینی)، یک پلیس (ملویل)، دایره ی سرخ (ملویل)، قتل تروتسکی (لوزی)؛ 1973- کله گنده ها (تساری)، اسکورپیو (وینر)، درمان با شوک ( ژوسوآ)، دو مرد در شهر (جووانی)؛ 1974- سینه ی یخ (لوتنر)، بورسالینو و هم کاران (دوره)؛ 1975- داستان پلیس (دوره)، کولی (جووانی)؛ 1976- مانند یک بومرانگ (جووانی)؛ 1977- نبرد نهایی (ژوسوآ)، مرد شتاب زده (مولینارو)، آقای کلاین (لوزی)، دسته ی تبهکاران (دوره)، توجه کنید، بچه ها نگاه می کنند (س. لروی)؛ 1978- رونق زودگذر (زورلینی)؛ 1979- کنکورد- فرودگاه 79 (د. ل. ریچ)، طبیب (گرانیه دوفر)، حادثه ی تهران (آلوف و نائوموف)؛ 1980- سه مرد برای کشتن (دوره)؛ 1982- ضربه (ر. دیویس)؛ 1984- سوآن عاشق (شلوندورف)؛ 1985- قول پلیس (پینهیرو)؛ 1986- عبور (مانژور)؛ 1990- موج نو (گدار)؛ 1992- بازگشت کازانووا (نیرمان)؛ 1993- یک جنایت (دوره)؛ 1994- خرس پشمالو (دوره)؛ 1995- صد و یک شب (واردا)؛ 1997- روز و شب (ب. هـ . لِوی)؛ 2000- بازیگران (بلیه).