میکی رورک

 Rourke, Mickey             

بازیگر (1967، اسکینکتادی نیویورک- امریکا)

با نام فیلیپ آندره رورک جونیر به دنیا آمد. هنگامی که هفت سال داشت، پدر و مادرش از هم جدا شدند و سرپرستی او را مادرش به عهده گرفت. سپس به میامی رفتند، جایی که در فقر، زیر دست ناپدری اش که یک کارآگاه پلیس خشن بود، بزرگ شد. به خاطر علاقه فراوانش به مشهورترین مخلوق والت دیزنی، نام میکی را برای خود انتخاب کرد. در جوانی مدتی را به عنوان بازیکن بیس بال و پس از آن چهار سال را در مقام یک مشت زن آماتور گذراند، ولی بیش اپتر ایام این دوره زندگی اش، سرباز خانواده بود. با چهارصد دلاری که از خواهرش قرض گرفته بود به نیویورک رفت و در کلاس های آزاد بازیگری شرکت کرد و در این مدت به عنوان فروشنده، دربان کلوب های شبانه و نگهبان پارکینگ ها مشغول به کار شد. در چند نمایش بی اهمیت «دور از برودوی» نقش هایی کوچک به عهده گرفت، ولی بازی اش مورد توجه واقع نشد. در این دوره مجدداً در کلاس های اکتورز استودیو شرکت کرد و با ورود به لس آنجلس، اوضاع خیلی سریع تغییر کرد. به خصوص هنگامی که در سال 1979 موفق شد نقش خیلی کوچکی در فیلم 1941 بیابد. با این همه، این مایکل چیمینو بود که با سپردن نقش کوتاه ولی تأثیر گذار یک هفت تیرکش یاغی در دروازه بهشت نامش را بر سر زبان ها انداخت. او هم چنین در نقش یک بمب ساز حرفه ای در صحنه ای کوتاه از حرارت تن خوش درخشید. نخستین تجربه ی کارگردانی باری لوینسن، رستوران، به او این امکان را داد تا در کنار تنی چند از بازیگران جوان هم نسلش مثل استیو گاتنبرگ، دانیل استرن و کوین بیکن حضوری مؤثر داشته باشد. هر چند ایفای نقشی همانند در ماهی مهاجم امتیازی برای او به شمار نیامد. در این زمان دیگر وقت آن رسیده بود که نقش اول فیلمی را به خود اختصاص دهد. هر چند از پاپ گرینویچ ویلیج، که او در آن نقش قماربازی خرده پا را در محله ایتالیایی های نیویورک داشت به عنوان نخستین نقش اول او یاد می کنند، اما باز هم چیمینو بود که از او در سال اژدها یک «ستار» ساخت. رورک با ایفای نقش «استنلی وایت»، افسر پلیس ایرلندی الاصل موخاکستری عصبی که درگیر مسایل مافیای چینی در محله چینی هاست، در قالب یکی از قهرمانان خشن آثار چیمینو درخشش تام داشت. نه و نیم هفته به رغم جنجالی فراوانی که برانگیخت، در امریکا موفقیت چندانی نداشت اما در مقابل در اروپا و به خصوص در فرانسه با توفیق فراوان رو به رو شد و رورک را برای سینما دوستان فرانسوی بدل به «شمایل» کرد. از دیگر نقش های قابل توجه او در این دوره باید به نقش «جانی انجل»، کارآگاه خصوصی، قلب انجل که در آن با رابرت دنیرو هم بازی بود، و به خصوص نقشش در کمدی غیرقراردادی مشتری دائمی نوش گاه ها اشاره کرد. در همین دوره حضور او در هوم بوی در نقش یک مشت زن ناموفق، بر مبنای فیلم نامه ای نوشته خودش، جنبه ای کما بیش خود سرگذشت نامه ای داشت. در 1989 پذرش نقش «فرانچسکو اهل آسیزی» در فرانچسکو با توجه به تصویری که از او در ذهن دوستدارانش بود، اقدامی غیرمترقبه تلقی شد. در همین سال والتر هیل در جانی خوش قیافه با سپردن نقش شخصیتی ناقص الخلقه و کریه المنظر یعنی نقشی که کاملاً در تعارض با ویژگی های ظاهری و تصویر تثبیت شده او به عنوان یکی از «جوان اول» های موفق سینمای امریکا بود، سعی در ارائه تصویر متفاوت از او داشت که این تلاش با شکست تجاری فاحش فیلم راه به جایی نبرد. این عدم موفقیت در سال بعد با شکست تجاری کم سابقه ساعات پُرالتهاب چیمینو تکرار شد. رورک در این فیلم نقشی را به عهده داشت که در نسخه ی کلاسیک، هامفری بوگارت آن را ایفا کرده بود. در اوایل دهه ی 1990 پس از این شکست های متوالی، برای مدتی کار سینما را رها کرد و به سوی عشق قدیمی اش، بوکس بازگشتن. او دو بار نقش ایرلندی ها را ایفا کرده، بار اول در سال اژدها، و بار دوم در نقش یک تروریست عضو «ارتش جمهوری خواه ایرلند» در دعایی برای آدم در حال مرگ. انتخاب چنین نقش هایی، از جانب بسیاری به عنوان نشانه ای از گرایش رورک به این سازمان تلقی شد و در 1989، هنگامی که بخشی از دست مزد خود برای فرانچسکو را به ارتش جمهوری خواه ایرلند بخشید، جنبه علنی پیدا کرد. به خصوص زمانی که دو نفر از نمایندگان پارلمان انگلستان درخواست کردند که ورود او به انگلستان ممنوع شود و از نمایش فیلم هایش در این کشور نیز جلوگیری به عمل آید.

رورک در بهترین فیلم هایش در نقش یک «ضد قهرمان» بادآر تصویری بود که پیش از او، بن دوران کودکی اش، جان گارفیلد ارائه کرده بود. با این حال فیلم هایش از آغاز دهه ی 1990 نشان دهنده ی افت کیفیت چشم گیری در کارنامه ی او هستند. دلیل اصلی این امر را باید کلیشه شدن او در نقش هایی ثابت دانست. تأسف آور آن که خود او کوچک ترین تلاشی در جهت رهایی از این قالب محدود به عمل نیاورده است. به عنوان نمونه بازی او در فیلمی مثل ارکیده وحشی، تقلیدی بی مایه و فاقد خلاقیت از بازی اش در نه و نیم هفته است. در اکثر فیلم های جدید او، بدون هیچ نوآوری، صرفاً ناظر تکرار یک سری حرکات ثابت هستیم. از سوی دیگر سهل انگاری در پذیرش نقش هایی سطحی و کم ارزش مثل نقشش در فیلم های هارلی دیویدسن و مرد مارلبورو و آخرین یاغی، دیگر عاملی است که در سیر نزولی چند سال اخیر او نقش مؤثری ایفا کرده است. در سال های بعد در پی از دست دادن موقعیتش به عنوان یکی از ایفاگران نقش های اصلی، به حضور در نقش هایی فرعی بسنده کرده است؛ از جمله وکیل پشت هم انداز کارچاق کن و سردسته تبهکاران کارتر را بکشید.    

از فیلم ها:

1979- 1941 (اسپیلبرگ)؛ 1980- دروازه ی بهشت (چیمینو)؛ 1981- حرارت تن (کسدان)؛ 1982- رستوران (لوینسن)؛ 1983- ماهی مهاجم (کوپولا)؛ 1984- پاپ گرینوویچ ویلیج (رُزنبرگ)؛ 1985- سال اژدها (چیمینو)؛ 1986- نه و نیم هفته (ا. لین)؛ 1987- قلب انجل (آ. پارکر)، مشتری دائمی نوش گاه ها (شرودر)، دعایی برای آدم در حال مرگ (هاجز)؛ 1988- فرانچسکو (کاوانی)، هوم بوی (سرسین)؛ 1989- جانی خوش قیافه (و. هیل)؛ 1990- ساعات پُر التهاب (چیمینو)، ارکیده وحشی (ز. کینگ)؛ 1991- هارلی دیویدسن و مرد مارلبورو (وینسر)؛ 1992- شن های سفید (دانلدسن)؛ 1993- آخرین یاغی (ج. مورفی)؛ 1996- بولت (ج. تمپل)؛ 1997- گروه دو نفره (هارک)، عشق در پاریس (گورساد)، کارچاق کن (کوپولا)، خطر سرخ باریک (مالیک)؛ 2000- کارتر را بکشید (ا. ت. کی).