دانلد کریسپ
Crisp, Donald
بازیگر (1880، ابرفلدی - اسکاتلند؛ 1974)
با نام جرج ویلیام کریسپ به دنیا آمد. تحصیلاتش را در کالج ایتن و دانشگاه آکسفورد به پایان برد. در جنگ بوئر شرکت داشت و زخمی شد. در سال 1906 به امریکا رفت. دو سال، به عنوان بازیگر و خواننده در موزیکال ها، روی صحنه می رفت. در 1908 به عنوان بازیگر به خدمت کمپانی بایوگراف درآمد. در فیلم های تولد یک ملت (1915) و شکوفه های پژمرده (1919) دستیار دیوید وارک گریفیث بود (در اولی ایفای نقش «ژنرال گرانت» و در دومی نقش پدر بی رحم لیلیان گیش را نیز به عهده داشت). طی جنگ جهانی دوم مدتی از کار نمایش دور بود و در عوض به عنوان مأمور مخفی انگلیسی ها در روسیه خدمت می کرد. در 1922 سرپرستی امور نمایندگی کمپانی فیمس - لاسکی را در بمبئی سرپرستی می کرد. طی سال های 1914 تا 1930 تعدادی فیلم هالیوودی را (از جمله با هم کاری داگلاس فربنکس، جان باریمور و باستر کیتن) کارگردانی کرد. به عنوان بازیگر نقش های دوم، طی بیش از پنجاه سال فعالیت، در صدها فیلم جلوی دوربین رفت. هرچند در فیلم های ماجرایی (شورش در کشتی بونتی)، اکشن (خوآرز و نگهبان گشتی سپیده دم) موفق بود، اما مهربانی ذاتی اش بود که با تماشاگران ارتباط برقرار می کرد. و آرام آرام تبدیل به بازیگری شد که به طرز بی نظیری در نقش پزشکان دانا، دوستانی خوب و مشاورانی قابل اعتماد مناسب می نمود. بازی او در نقش نظامی بد اخمِ فرشته ی سفید، قاضیِ بچه ی اوکلاهما و پدر مهربان سری فیلم های لاسی نیز قابل ذکر است. برای به یاد ماندنی ترین نقش خود، «بزرگ خانواده» در چقدر دره ی من سبز بود، برنده ی اسکار بهترین بازیگر نقش دوم شد. طی دهه ی 1950 که از فعالیت های بازیگری خود کاسته بود، به عنوان مشاور در امور وام برای کمپانی های فیلم سازی در خدمت بانک ایتالیا (بعدها بانک امریکا) بود. همسر دومش، جین مورفین (1932-1944)، نیز بازیگر بود.
از فیلم ها (به عنوان بازیگر):
1910 - دوباره عشق خود را به دست می آورد (د. و. گریفیث)، با پیرهای خود چه خواهیم کرد؟ (د. و. گریفیث)؛ 1911 - پیکار (د. و. گریفیث)، دو راه (د. و. گریفیث)، بیرون از سایه (د. و. گریفیث)؛ 1912 - وقتی که سلاطین قانون بودند (د. و. گریفیث)؛ 1913 - بهترین مرد پیروز می شود (کابان)، دو مرد صحرایی (د. و. گریفیث)؛ 1914 - نبرد زن و مرد (د. و. گریفیث)، فرار (د. و. گریفیث)، خانه، خانه ی عزیز (د. و. گریفیث)، خواهران (کابان)، تیر مرموز (+ ک.)، زن جدیدتر (+ ک.)، اخطار (+ ک.)؛ 1915 - دختر دیروز (دوان)، محکم و استوار (پ. پوئل)، تولد یک ملت (د. و. گریفیث)، مسیر عشق (دوان)، شکوفه ی ماه مه (دوان)، زنی به نام ژان (س. ب. دمیل)؛ 1916 - تعصب (د. و. گریفیث)، رامونا (+ ک.)؛ 1917 - کنتس جذاب (فقط ک.)؛ 1918 - یک امریکایی دیگر (و. چ. دمیل)؛ 1921 - کنار بوته های خار (فقط ک.)؛ 1924 - نیویگیتر (فقط هک)؛ 1925 - دون کیو، پسر زورو (+ ک.)؛ 1929 - کافر (وان دایک)، آخرین پرونده ی ترنت (هاکس)، بازگشت شرلوک هولمز (دین)؛ 1931 - سونگالی (مایو)؛ 1932 - غبار سرخ (و. فلمینگ)، گذرنامه ای برای دوزخ (لوید)؛ 1933 - بد برودوی (لنفلید)؛ 1934 - آن چه هر زنی می داند (لاکاوا)، کلید (کورتیز)؛ 1935 - شورش در کشتی بونتی (لوید)، روغن برای چراغ های چینی (لروی)؛ 1936 - فرشته ی سفید (دیترله)، پارنل (استال)، مری ملکه ی اسکاتلند (ج. فورد)، حمله ی هنگ سبک (کورتیز)؛ 1937 - آن زن مشخص (گُلدینگ)، زندگی امیل زولا (دیترله)، اومالی بزرگ (دیترله)؛ 1938 - دکتر کلیترهاس شگفت انگیز (لیتواک)، خواهران (لیتواک)، نگهبان گشتی سپیده دم (گُلدینگ)، جزبل (وایلر)، بچه موذی محبوب (لوبین)، دره ی غول ها (کیتلی)؛ 1939 - بچه ی اوکلاهما (بیکن)، بلندی های بادخیز (وایلر)، دختران باشهامت (کورتیز)، زندگی خصوصی الیزابت و اسکس (کورتیز)، خوآرز (دیترله)؛ 1940 - شهری برای فتح (لیتواک)، داستان گلوله ی جادویی دکتر ارلیک (دیترله)، شاهین دریا (کورتیز)؛ 1941 - پیروزی درخشان (راپر)، دکتر جکیل و آقای هاید (و. فلمینگ)، چقدر دره ی من سبز بود (ج. فورد)؛ 1942 - خواهران شاد (راپر)؛ 1943 - بیا به خانه (ف. م. ویلکاکس)؛ 1944 - ولوت در مسابقه ی گراندنشنال (ک. براون)، ماجراهای مارک تواین (راپر)؛ 1945 - دره ی تصمیم (گارنت)؛ 1947 - بی انعطاف (د. تات)؛ 1948 - تپه های خانه (ف. م. ویلکاکس)؛ 1949 - برگ درخشان (کورتیز)، مبارزه با لاسی (ر. تورپ)؛ 1954 - شاهزاده والیانت (هاتاوی)؛ 1955 - مردی از لارامی (آ. مان)، صف طویل خاکستری (ج. فورد)؛ 1958 - باد را زین کن (پریش)، آخرین تلاش (ج. فورد)؛ 1960 - پولیانا (سویفت)؛ 1961 - بابی گری فرایر (چافی)؛ 1963 - کوهستان اسپنسر (دیوز).
