ورنر کراوس

 krauss, Werner

بازیگر (1884، گشتونگهاوزن - آلمان؛ 1959)

کارش را با بازیگری تآتر آغاز کرد. از سا ل 1914 وارد سینما شد. از 1916 با گروه ماکس راینهارت در نمایش های متعددی، نوشته ی ویلیام شکسپیر، هنریک ایبسن و...، در برلین روی صحنه رفت. با نقش «دکتر کالیگاری» به شهرت بین المللی رسید و در سینما در قالب نقش های خبیث و شیطان صفت تثبیت شد.

شیوه ی بازیگری کراوس در اتاق کار دکتر کالیگاری (نوعی که راه می رفت یا شانه ها را پایین می انداخت یا...) بعدها شاخص بازیگران فیلم های اکسپرسیونیستی نیز شد. اغلب، کارگردانانی که با او کار می کردند از همین کلیشه ای که برای خود ساخته بود، استفاده می کردند. تنها دو استثنا، از کراوس به شکلی که بود، بهره نبردند: یکی ژان رنوار در فیلمی که بر مبنای رمان نانای امیل زولا کارگردانی کرد، و دیگری فایت هارلان در فیلم تبلیغاتی یهودی که نازی ها در جهت تلقین سیاست های نژاد پرستانه ی رایش سوم ساختند. کراوس از بزرگ ترین هنرمندانی بود که به شیطان دست یاری داد و فیلم های او در دوره ی حکومت نازی ها از رسواترین فیلم های تبلیغاتی تاریخ سینما هستند. اما کراوس زمینه ی فریب را قبلاً، در دهه ی 1920، آماده کرده بود. مهم ترین فیلم های او، در این سال ها، آثاری هستند که در آن ها شخصیت های جن زده اهمیت بسیاری دارند. (از جمله فیلم اتللو که در آن نقش «یاگو» را بازی می کند!) پس از سقوط نازی ها و تا پیش از مرگش اجازه یافت فقط در سه فیلم بازی کند. خاطراتش را در کتابی با نام بازیگر زندگی من (1957) نوشته است.

از فیلم ها:

1914 - معبد هندو (فِکته)؛ 1916 - سیرک خون (آزوالد)، شب های هولناک (روبیسون)، قصه های هوفمان (آزوالد)؛ 1917 - نبرد دریایی (آزوالد)؛ 1918 - خاطرات یک دختر تیره بخت (آزوالد)؛ 1919 - رُزه برنت (هالم)؛ 1920 - برادران کارامازوف (بوچووتسکی)، اتاق کار دکتر کالیگاری (وینه)، بامداد خندان (پیک)، مرد بی نام (یاکوبی)؛ 1921 - شکسته شده (پیک)، کریستیان دیوان (گاد)، دانتون (بوچووتسکی)، سافو (بوچووتسکی)، لیدی هامیلتن (آزوالد)؛ 1922 - اتللو (بوچووتسکی)، زمین سوزان (مورنا)، لوییزه میلرین / توطئه و عشق (فرولیخ)، تراژی کمدی (وینه)، تاج خار (وینه)؛ 1923 - گنج (پابست)، میان شام گاه و صبح گاه (روبیسون)، قانون کهن (دوپون)، صبح ناآشنا (ا. کوردا)؛ 1924 - مجسمه های مومی (لنی)، رویای شبی نیمه ی تابستان (نیومان)؛ 1925 - خیابان بی نشاط (پابست)، حسادت (گرونه)، خانه ی دروغ (پیک)؛ 1926 - رازهای یک روح (پابست)، نانا (رنوار)، تارتوف (مورنا)، با عشق زندگی نکن (پابست)، دانش جوی پراگی (گالین)؛ 1927 - یک رسوایی شاهانه (برنت)؛ 1928 - مانوور هوایی (روبیسون)؛ 1929 - ناپلئون در سنت هلن (پیک)؛ 1932 - مرد بی نام (اوتسیکی)؛ 1939 - روبرت کوخ (اشتاینهوف)؛ 1940 - یهودی (هارلان)؛ 1941 - انفصال از خدمت (لیبناینر)؛ 1943 - پاراسلسوس (پابست)؛ 1950 - ستاره ی افول (براون)؛ 1955 - پسر بدون خانه (دپه).