سام شپارد

Shepard, Sam

بازیگر، نمایش نامه نویس، فیلم نامه نویس، کارگردان (1943، فورت شریدان ایلی نویز- امریکا)

با نام ساموئل پشارد راجرز به دنیا آمد. تحصیلاتش را در کالج مانت سینت آنتونیو جونیر در وال نات کالیفرنیا به پایان برد. خیلی زود به تآتر علاقه مند شد. ابتدا به گروه نمایش یک کلیسای محلی پیوست و به دنبال آن در مجیک تیه تر در سن فرانسیسکو به نوشتن نمایش نامه پرداخت. پس از مدتی به نیویورک رفت و در ویلیج گیت، برای امرار معاش به حرفه ی پیش خدمتی روی آورد. هم زمان برای نخستین بار در «بیرون از برودوی» روی صحنه رفت. در چند تآتر تجربی بازی هایی داشت و در اواخر دهه ی 1960 به عنوان نمایش نامه نویس به شهرت رسید. به خاطر آثار متعددش چندین جایزه ی اوبی گرفت و برای نوشتن نمایش نامه ی کودک مدفون شده در 1979برنده ی جایزه ی پولیتسر شد. در سینما، فعالیت هایش را با بازیگری آغاز کرد و در کنار آن، نویسندگی و کارگردانی را پی گرفت، ولی شهرتش در سینما بیش تر به خاطر بازیگری او است. در دهه ی 1970 به طور پراکنده در چند فیلم بازی کرد و در اوایل دهه ی 1980 به بازیگر نقش های اصلی بدل شد. در 1983 به خاطر ایفای نقش «چاک بیگر» فضانورد در فیلم موفق جنس مناسب کاندیدای دریافت اسکار شد. نخستین فیلمش را در 1988 با نام شمال دوردست کارگردانی کرد. از 1982 با جسیکا لانگ بازیگر، هم بازی اش در فرانسس، زندگی می کند.

شپارد بازیگر بلند قد، لاغر، چانه چاک و چشم آبی با ظاهری مردانه، در سینمای معاصر هالیوود یک قهرمان به شمار می آید. با نوشتن چند نمایش نامه ی معتبر و هم کاری در نوشتن فیلم نامه هایی مثل زابریسکی پوینت میکل آنجلو آنتونیونی و پاریس، تکزاس ویم وندرس، و ایفای نقش هایی درخشان در سینمای معاصر، چهره ای شناخته شده است، هر چند ظاهرش بیش تر مناسب نقش دائم الخمرها، شیادان، و آدم های سرگردان است. چندین سال در لندن نیز به بازیگری و کارگردانی تآتر پرداخته و با پتی اسمیت شاعره هم کاری هایی داشته است.                       

از فیلم ها (به عنوان بازیگر):

1969- علامت ایکس (و. چمبرلین)؛ 1970- زابریسکی پوینت (آنتونیونی) (فقط هف)؛ 1978- روزهای بهشتی (مالیک)، رنالدو و کلارا (ب. دیلن)؛1980- رستاخیز (دانیل پیتری)؛ 1981- مرد ژولیده (فیسک)؛ 1982- فرانسس (کیلفورد)؛ 1983- جنس مناسب (کافمن)؛ 1984- سرزمین (ر. پیرس)، پاریس، تکزاس (وندرس) ( فقط ف.)؛ 1985- بازیچه ی عشق (آلتمن) (+ ف.، ن.)؛ 1986- جنایت های قلب (برسفورد)؛ 1987- افزایش زاد و ولد (شایر)؛ 1988- شمال دوردست (فقط ک.، ف.)؛ 1989- ماگنولیاهای پولادین (هـ . راس)؛ 1990- فرشته ی درخشان (م. فیلدز)، مسافر (شلوندورف)؛ 1991- بی دفاع (م. کامبل)؛ 1992- تندردل (آپتد)؛ 1993- پرونده ی پلیکان (پاکولا)، زبان خاموش (فقط ک.، ف.)؛ 1995- پسران قدیمی خوب (ت. ل. جونز)؛ 1997- تنها هیجان (مسترسن)؛ 1999- تشویق تماشاگران (یتس)؛ 2000- هملت (آلمریدا).