آلبرتو سوردی
Sordi, Alberto
بازیگر، کارگردان (1919، رُم- ایتالیا؛ 2003)
در سیزده سالگی در مسابقه ای که از طرف کمپانی مترو- گلدوین- مایر ترتیب یافته بود، به خاطر تقلید شخصیت سینمایی آلیور هاردی برنده شد، و به دنبال آن به طور حرفه ای روی صحنه رفت. هم چنین در دوبله فیلم های امریکایی به ایتالیایی هم کاری کرد (علاوه بر هاردی، دوبله ی رابرت میچم را نیز به عهده داشت). در سال 1938 نخستین بار در فیلم شاهزاده خانم تاراکانووا، جلوی دوربین رفت. اما حضورش در آثاری مثل شیخ سفید و ولگردهای فدریکو فلینی بود که قدرت های کمیکش را آشکار ساخت. از 1938 تا دهه ی 1950، به عنوان کمدینی برخوردار از دامنه ی احساسی وسیع، تبدیل به یکی از محبوب ترین شخصیت های سینمایی و تلویزیونی ایتالیا شد. دود لندن در 1966، نخستین تجربه ی کارگردانی اش بود. در جشنواره ی 1972 برلین، به خاطر زندانی هنگام شهادت در دادرسی جایزه ی بهترین بازیگر را ربود. از دهه ی 1960 به بعد، به طور روز افزون به کارگردانی و هم کاری در نوشتن فیلم نامه ی فیلم های خودش مشغول بوده است.
سوردی در ایفای نقش افراد بی عرضه، احمق و غرغروی طبقه ی بورژوا تخصص داشت. فیلم هایش استثنایی نبودند، اما شخصیت سینمایی اش به قدری قدرتمند بود که کاستی های کارگردانان و اصلاً مشکلات تولید را جبران می کرد. کمدی هایش معیار بسیار مناسبی برای سنجش پدیده های فرهنگی ایتالیایی دهه ی 1950 به شمار می آیند. شهرت نامحدودش در این دهه ی به بازی در حداقل شش فیلم در سال می انجامید که از میان شان یک امریکایی در رم و قهرمان عصر ما مثال زدنی اند. در دهه های 1960 و 1970 مایه ی فیلم هایش تراژیک تر شد، که در یک شهروند کوچک کوچک به کمال رسید. در فیلم هایی که کارگردانی کرده، موضوع اختلافات میان نسل ها از موضوعات مورد علاقه اش بوده است.
از فیلم ها (به عنوان بازیگر):
1938- شاهزاده خانم تاراکانووا (سولداتی)؛ 1944- سیرک (ماتولی)؛ 1945- بدبختی های آقای تراوت (سولداتی)؛ 1947- جنایت جووانی اپیسکوپو (لاتوادا)؛ 1948- زیر افتاب رم (کاستلانی)؛ 1951- سیخ سفید (فلینی)؛ 1952- توتو و سلطان رم (مونیچلی و استنو)؛ 1953- ولگردها (فلینی)، هم دیگر را در گالری خواهیم دید (بولونینی)، اوقات ما (بلازتی)؛ 1954- یک امریکایی در رم (استنو)، فریب دهنده (روسی)، روزی در محکمه (استنو)، سرخ و سیاه (اوتان- لارا)، دو شب با کلئوپاترا (ماتولی)؛ 1955- علامت ونوس (ریزی)، زیبای رم (کومنچینی)، پست کوچک (استنو)، قهرمان عصر ما (مونیچلی)؛ 1956- پسرم نرون (استنو)، مرد مجرد (پیتر آنجلی)، جمعه 17 (سولداتی)؛ 1957- خاطرات ایتالیا (پیتر آنجلی)؛ 1958- فورتونلا (د فیلیپو)، وداع با اسلحه (چ. ویدور)، ونیز، ماه و تو (ریزی)، پزشک و دعانویس (مونیچلی)، مرد دزد، زن دزد (زامپا)، یکشنبه همیشه یکشنبه است (ماستروچینکوئه)، آه! چه مامبویی! (ج. بری)؛1959- پلی کاریو- مأمور ثبت نام (سولداتی)، جنگ بزرگ (مونیچلی)، در شهر دوزخی (کاستلانی)، دست فروشان (رزی)، مقید اخلاق (بیانکی)، مرد بیوه (ریزی)، تعطیلات زمستانی (ماستروچینکوئه)؛ 1960- نگهبان (زامپا)، همه به سوی خانه! (کومنچینی)، جنایت (کامرینی)؛ 1961- یک زندگی مشکل (ریزی)، قضاوت عمومی (دسیکا)، بهترین دشمن (گ. هامیلتن)؛ 1962- مافیایی (لاتوادا)، کمیسر (کومنچینی)، بوم (دسیکا)؛ 1963- ارباب و بچه ی وانو (پتری)؛ 1965- ساخت ایتالیا (لوی)، آن مردان باشکوه در ماشین های پرنده ی خود (آناکین)؛ 1966- دود لندن (+ ک.، هف)، یک ایتالیایی در امریکا (+ ک.، هف)؛ 1968- پزشک انجمن منافع مشترک (زامپا)؛ 1969- عشق من، کمکم کن (+ ک.، هف)؛ 1970- جدل عمومی (زامپا)؛ 1971- زندانی هنگام شهادت در دادرسی (لوی)؛ 1972- ورق باز علمی (کومنچینی)؛ 1973- غبار ستارگان (+ ک.، هف)؛ 1974- تا زمانی که جنگ هست امید هست (+ ک.، هف)؛ 1977- یک شهروند کوچک کوچک (مونیچلی)، شاهد (موکی)؛ 1979- راه بندان (کومنیچین)؛ 1980- من و کاترینا (+ ک.، هف)؛ 1983- سفر با پدر (+ ک.، هف)؛ 1984- برتولدو، بتولینو و آدم پُرنِخوت (مونیچلی)، همه در داخل (+ ک.)؛ 1985- یک پدیده ی ماورای طبیعی است (کوربوچی)؛ 1989- یک ضربه ی زندگی (اولدینی)؛ 1990- خسیس (ت. چروی)؛ 1992- تعطیلات کریسمس 91 (اولدوینی)؛ 1994- آخرین سفر نستور (+ ک.، هف)؛ 1998- برخوردهای ممنوع (+ ک.، هف).
