دانی کِی

kaye, Danny

بازیگر (1913، بروکلین نیویورک - امریکا؛ 1987)

با نام دیوید دانیل کامینسکی به دنیا آمد. در سیزده سالگی مدرسه را رها کرد تا به کار نمایش بپردازد. آرام آرام به وودویل و کلوب های شبانه نیز راه پیدا کرد و به کار خوانندگی و نمایش گری مشغول شد. در دهه ی 1930 در فیلم های آموزشی و کوتاه دو حلقه ای بازی کرد که آغاز کارش در سینما به شمار می آید. در سال 1939برای نخستین بار وارد برودوی شد. دو سال بعد در نمایشی در برودوی با نام خانمی در تاریکی بازی کرد که در آن ترانه ای با نام چایکوفسکی می خواند و در آن نام پنجاه و چهار آهنگ ساز روس واقعی و خیالی را در سی و هشت ثانیه به زبان می آورد. این شیوه ی تندخوانی ترانه ها بعدها از ویژگی کار او در تآتر، سینما و تلویزیون شد. در 1944 نخستین فیلم بلندش، سراپا مسلح را برای ساموئل گلدوین بازی کرد که موفقیت زیادی هم به دست آورد. در 1945 اجرای یک شوی بسیار محبوب رادیویی را آغاز کرد. در اواخر دهه ی 1940 به اوج شهرت خود رسید و در 1953 کمپانی فیلم سازی دنا پروداکشنز را به کمک همسرش، سیلویا فاین (از 1940) که ترانه سرای معروفی بود، تأسیس کرد. فعالیت سینمایی کی فقط یکی از جنبه های مجموعه فعالیت های او را در مقام کمدین، بروز می دهد. شهرت ابتدایی او به خاطر کارهای تآتری اش در نمایش های موزیکال و برودوی بود. در ضمن در برنامه هایی که در کلوب های شبانه نیز اجرا می کرد بسیار موفق بود. گفته اند که سام گلدوین در یکی از همین کلوب ها با او قرارداد بست؛ کی زمانی که کارش را با گلدوین آغاز کرد از کمدین های نامی نیویورک بود و پیش از این که نخستین فیلمش را در هالیوود بازی کند، به عنوان ستاره به شهرت رسیده بود. فیلم های اولیه ی او لبریز از دکورهای پُرخرج و ترانه هایی بود که بیش تر آن ها را فاین می سرود. ترانه های فاین با گفتارهای تند و پیچیده و طنزآمیزش مکمل سبک کمدی همسرش بود. کی در تند خواندن بلاقطع ترانه ها استاد بود؛ از جمله در فیلم مرد شگفت انگیز که از طریق خواندن اُپرا می خواهد سرنخ یک قتل را برملا کند، یا در یکی از فصل های رویابینی در زندگی مخفی والتر میتی، با سبک خاص خودش ترانه ای را درباره ی آهنگ سازان می خواند. کی در بسیاری از فیلم هایش در چند نقش ظاهر شده است؛ در مرد شگفت انگیز و بدل در نقش دوقلوها و دو نفر شبیه به هم ظاهر شد. گاهی هم نقش افراد چند شخصیتی را بازی می کرد، مثل فیلم زندگی مخفی والتر میتی. معمولاً یک وجه از شخصیت او در فیلم هایش ضعیف و بی دفاع و وجه دیگر قدرتمند و مبتکر بود و در طول فیلم، این دو شخصیت را برای به وجود آوردن شخصیت مطلوب تر درهم می آمیخت. وقتی در 1953، کی و همسرش کمپانی خودشان را تأسیس کردند، با کمک نویسنده هایی مثل نورمن پاناما و ملوین فرانک سه فیلم تولید کردند. یکی از این فیلم ها، دلقک دربار، از بهترین فیلم های کی و با چهار میلیون دلار هزینه، پُرخرج ترین کمدی ای بود که تا آن زمان ساخته شده بود. حاصل کار هم به دلیل ترکیب مناسب داستان، کارگردانی، بازیگری و ترانه هایش بسیار موفق از آب درآمد و در شمار یکی از کلاسیک های کمدی دهه ی 1950 شناخته شد. از دهه ی 1950 به عنوان نماینده ی یونیسف، کمک های زیادی به کودکان محروم در سراسر جهان کرد. از اوایل دهه ی 1970 از سینما کناره گرفت اما گاهی به طور افتخاری در تلویزیون ظاهر می شد. بر اثر خون ریزی داخلی و ابتلا به هپاتیت درگذشت.

از فیلم ها:

1944 - سراپا مسلح (نوجنت)؛ 1945 - مرد شگفت انگیز (هامبرستون)؛ 1946 - پسری از بروکلین (مک لیود)؛ 1947 - زندگی مخفی والتر میتی (مک لیود)، ترانه ای به وجود می آید (هاکس)؛ 1949 - بازرس کامل (کاستر)؛ 1951 - کنار دریا (و. لانگ)؛ 1952 - هانس کریستیان آندرسن (چ. ویدور)؛ 1953 - بزن به چوب (پاناما و فرانک)؛ 1954 - کریسمس برفی (کورتیز)؛ 1955 - دلقک دربار (پاناما و فرانک)؛ 1958 - من و سرهنگ (گلنویل)؛ 1959 - پنج پنی (شاولسن)؛ 1961 - بدل (شاولسن)؛ 1963 - مردی از داینرزکلاب (تاشلین)؛ 1969 - زن دیوانه ی شایو (فوربز).