ویتوریو گاسمن

Gassman, Vittorio

بازیگر (1922، جنووا - ایتالیا؛ 2000)

در رشته ی حقوق تحصیلاتش را به پایان برد. سپس، زیر نظر سیلویو دامیکو، در آکادمی ملی هنرهای دراماتیک رُم بازیگری آموخت. از سال 1942 روی صحنه می رفت. در 1946 نخستین فیلمش را با نام مقدمه ی عشق بازی کرد. هنگامی که در 1948 هم بازی سیلوانا مانگانو در برنج تلخ شد، به شهرت رسید. هالیوود، طبق معمول، او را جذب کرد و در 1952 با مترو - گلدوین - مایر قرارداد بست؛ که نتیجه اش حضور در چند فیلم هالیوودی مشهور - از جمله راپسودی، مامبو و جنگ و صلح -بود. در عین حال روز به روز شهرت و اعتبار او در سینمای ایتالیا - به ویژه به لطف کمدی های کارگردانانی مثل دینو ریزی، اتوره اسکولا و ماریو مونیچلی - بیش تر می شد. در 1956 فیلمی به نام کین را کارگردانی کرد که خود در آن بازی هم می کرد. چهار سال بعد گروه تآتری خودش را بنیان نهاد. در اجراهایی از آثار ویلیام شکسپیر، هنریک ایبسن، سوفوکل و دیگران نقش آفرینی کرد. در 1982 نسخه ای ایتالیایی از اتللو را روی صحنه برد و خود نیز در آن ظاهر شد. در 1975 در جشنواره ی کن جایزه ی بهترین بازیگر را دریافت کرد. دومین همسرش، شلی وینترز (1952-1955)، نیز بازیگر بود. قیافه ی جذاب و رفتار بی خیال و فارغ البال گاسمن او را برای تبدیل شدن به ستاره ی مرد سینمای ایتالیا ایده آل جلوه می داد. برنج تلخ به خاطر سروصداهایی که پیرامون جنبه هایی بی پرده ی آن برپا شد در جلب علاقه ی عمومی به گاسمن بس مؤثر بود. برای تثبیت شدن در نقش جوان اول عاشق پیشه، نقش مقابل مانگانو را در آنا بازی کرد و سرانجام به بُت سینماروهای ایتالیایی بدل شد. فیلم های امریکایی اش قابل قبول بودند، ولی در ایتالیا راحت تر می نمود. فیلم معروف دهه ی 1950 او، هجویه ی سرگرم کننده ی افراد ناشناس همیشگی بود که در آن نقش مشت زن سابق و خلاف کار نالایق کنونی را بازی می کرد. در واقع کمدی حیطه ی تخصصی او شد. در نقش های جدی اغلب به خاطر اغراق هایش مورد انتقاد واقع می شد، ولی همین اغراق ها در نقش های کمدی به سود او عمل می کردند. در فیلمی مثل جنگ بزرگ در کنار آلبرتو سوردی به تبع فیلم، روی مرز جدی و کمدی حرکت می کرد و نتیجه فوق العاده بود. کارگردان مورد علاقه ی گاسمن، ریزی بود که در پانزده فیلم با او هم کاری کرد. علاوه بر این مونیچلی نیز در تثبیت استعداد کمدی گاسمن نقش بسزایی داشت و اتوره اسکولا در هر چهار فیلم اولش به او نقش داد. هم چنین در دو فیلم آخر دهه ی هفتادِ رابرت آلتمن - یک عروسی و پنج گانه - نیز نقش یک ایتالیایی را بازی کرد..

از فیلم ها:

1946 - مقدمه ی عشق (پائولوچی)؛ 1947 - یهودی سرگردان (الساندرینی)، دانیله کورتیس (سولداتی)، دختر کاپیتان (کامرینی)، ماجراهای پینوکیو (گوآردونه)؛ 1948 - برنج تلخ (د سانتیس)، سوار مرموز (فره دا)؛ 1949 - راهزن (ورگانو)؛ 1950 - شیر آمالفی (فرانچیشی)؛ 1951 - رویای زورو (سولداتی)، خیانت (فره دا)؛ 1952 - آنا (لاتوادا)؛ 1953 - فریاد صید (جوزف لوییس)؛ 1954 - راپسودی (چ. ویدور)؛ 1955 - مامبو (رابرت راسن)؛ 1956 - جنگ و صلح (ک. ویدور)، کین (+ ک. ، هف)؛ 1957 - متخصص عشق (زامپا)؛ 1958 - افراد ناشناس همیشگی (مونیچلی)؛ توفان (لاتوادا)؛ 1959 - معجزه (راپر)، جنگ بزرگ (مونیچلی)، ضربه ی جسورانه ی افراد ناشناس همیشگی (ن. لوی)، شگفتی های عشق (کومنچینی )؛ 1960 - کارمن (کامرینی)؛ 1961 - باراباس (ر. فلایشر)، راهزنان ایتالیایی (کامرینی)، یک زندگی مشکل (ریزی)، قضاوت عمومی (دسیکا)؛ 1962 - روح سیاه (روسلینی)، سبقت گرفتن (ریزی)، به سوی رم (ریزی)؛ 1963 - جنون تابستانی (زامپا)، هیولاها (ریزی)؛ 1964 - بیایید درباره ی زنان حرف بزنیم (اسکولا)، گاو چران (ریزی)، تقاطع (اسکولا)؛ 1965 - حرکت در مسیر زیگزاگ (سالچه)، جنگ پنهانی (لیتزانی)؛ 1966 - سپاه برانکالئونه (مونیچلی)؛ 1967 - این اشباح (کاستلانی)، ببر (ریزی)، زنجیر گسیخته (ایندووینا)، پیش گو (ریزی)؛ 1969 - گوسفند سیاه / مایه ی ننگ (سالچه)، عذر عدم حضور (+ هک)؛ 1970 - جدل عمومی (زامپا )، برانکالئونه در جنگ های صلیبی (مونیچلی)، شیپیونه معروف به افریقایی (مانی)؛ 1971 - به نام مردم ایتالیا (ریزی)، حضور (فرری)؛ 1972 - ما با انقلاب چه کار داریم؟ (کوربوچی)، بی خانواده (+ ک. ، هف، هد)؛ 1973 - لا توسکا (مانیی)، همه ی ما این قدر هم دیگر را دوست داشتیم (اسکولا)؛ 1975 - تلفن های سفید (ریزی)؛ 1976 - روح گم شده (ریزی)، صحرای تاتارها (زورلینی)، مانند یک گل رُز جلوی بینی (روسی)؛ 1977 - هیولاهای جدید (مونیچلی و ریزی)؛ 1978 - یک عروسی (آلتمن)؛ 1979 - پنج گانه (آلتمن)، بابای عزیزم (ریزی)، تراس (اسکولا)؛ 1980 - اتاق هتل (مونیچلی)، خوش عکس بودن (ریزی)؛ 1982 - ماشین شارکی (ب. رنولدز)، توفان (مازورسکی)؛ 1983 - زندگی یک رُمان است (رنه)، بنونوتا / دختر خوش قدم (دلوو)؛ 1985 - قدرت شر (زانوسی)؛ 1987 - خانواده (اسکولا)؛ 1990 - هزار و یک شب (دو بروکا)، فراموش کردن پالرمو (رُزی)؛ 1991 - روسینی! روسینی! (مونیچلی)، عموی فرومایه (بروزاتی)؛ 1996 - خوابیده ها (لوینسن).