گوستاف گروندگنس
Grundgens, Gustaf
بازیگر (1889، دوسلدورف - آلمان؛ 1963)
تحصیلاتش را در رشته ی بازیگری به پایان برد. از سال 1920 به طور هم زمان در تآتر و سینما به ایفای نقش پرداخت. از بازیگری آغاز کرد و تا کارگردانی و تهیه کنندگی ادامه داد. حرفه ای کار نمایش بود. نقش های کلاسیک را با همان قدرت بازی می کرد که نقش های معاصر را. بازیگر روح و جسم بود. اما سینما را زمانی جدی گرفت که ناطق شد. آرام آرام نازی ها نیز از راه رسیدند و روح و جسمش را از آن خود کردند. پس از جنگ جهانی دوم نیز به فعالیت هایش ادامه داد و تا اوایل دهه ی 1960، هم چنان بازیگر / کارگردان محبوب و معتبر تآتر و سینمای آلمان به شمار می آمد. خود را در سفری به مانیل کشت.
گروندگنس که در محیطی روشن فکرانه به بار آمده بود. از جوانی، مثل پدر همسر نخستش (نویسنده ی نامدار، توماس مان)، آموخت که هنر از هر چیزی در زندگی مهم تر است. پس خود را وقف آن کرد. اما با قدرت گرفتن فاشیسم، نازی ها هنر را زیر کنترل خود درآوردند. او تصور کرد که می تواند با شیطان معامله کند و با واگذاری جسم و روحش، هنر را نجات بدهد. طی سال ها، متخصص ایفای نقش «مفیستو»ی ولفگانگ کوته شده بود و البته تفاوت های شیطان هنر را با شیطان زندگی نمی شناخت. بنابراین هنر را نیز به شیطان واگذار کرد! زندگی گروندگنس طی دوره ی حکومت رایش سوم، زندگی نمونه ای بسیاری از روشن فکران / هنرمندانی بود که در کشور ماندند و به تبعید نرفتند. این زندگی دست مایه ی رمانی شد به نام مفیستو، نوشته ی کلاوس مان (پسر توماس)؛ هم چنین فیلمی به همین نام، ساخته ی ایشتوان سابو با هم کاری کلاوس ماریا براندائر. همسر دومش، ماریانه هوپه (1936-1945)، نیز بازیگر بود.
از فیلم ها:
1921 - دانتون (بوچووتسکی)؛ 1929 - زنی در ماه (ف. لانگ)؛ 1930 - فریب کاری (اوتسیکی)، آتش در اپرا (فرولیخ)؛ 1931 - M (ف. لانگ)، دانتون (برنهارت)، سرقت مونا لیزا (فون بولواری)، لوییزه - ملکه ی پروس (فرولیخ)؛ 1933 - مغازله (ماکس اوفولس)، تونل (برنهارت)؛ 1934 - وارثی از پرتوریا (مه یر)، چنین به پایان رسید یک عشق (هارتل)؛ 1935 - دختری به نام یوهانا (اوتسیکی)، پیگمالیون (انگل)، صد روز (ونتسلر)؛ 1936 - یک زن بی اهمیت (اشتاینهوف)؛ 1937 - کاپریولن (+ ک)؛ 1938 - عشق در پرواز نمایشی (+ک)؛ 1941 - اهم کروگر (اشتاینهوف)، فریدمان باخ (مولر)؛ 1960 - یک لیوان آب (کوتنر)، فاوست (گورسکی) (+ هک).
