پل لوکاس

Lukas, Paul 

بازیگر (1887، بوداپست - مجارستان؛ 1971)

با نام پال لوکاچ به دنیا آمد. در کالج بوداپست تحصیل کرد و در آکادمی بازیگران مجارستان به آموختن تآتر و نمایش پرداخت. در سال 1916 یک سال پس از پایان خدمت سربازی، به صحنه ی تآترهای بوداپست راه یافت. در پی آن، با ایفای نقش در ابوالهول برای نخستین بار جلوی دوربین رفت و در بسیاری از نمایش نامه ها و فیلم های مجاری حضور پیدا کرد. خیلی زود در کشورش مورد توجه قرار گرفت. شهرتش به خارج از مجارستان و تا مرزهای اروپای مرکزی کشیده شد و در دهه ی 1920 بارها در نمایش های ماکس راینهارت در برلین و وین نقش هایی را ایفا کرد. در 1927 آدولف زوکر او را به هالیوود دعوت کرد. پس از یک سال آموختن زبان انگلیسی، با بازی در نخستین فیلم امریکایی خود، دو عاشق، دوران تازه ای را آغاز کرد. ابتدا به طور کلیشه ای نقش شخصیت های آرام، موقر و اغواگر را به عهده می گرفت، اما آرام آرام، با بالا رفتن سن و حفظ لهجه ی اروپایی، هرچه بیش تر در نقش خلاف کاران، و اغلب نازی ها، ظاهر شد. با وجود این، با ایفای نقشی ضد نازی در نمایش موفق مواظب راین باشید در برودوی و تکرار همین نقش در نسخه ی سینمایی آن، به بزرگ ترین موفقیت دوران فعالیت هایش دست یافت. در تلویزیون نیز فعالیت داشت و از جمله در مجموعه ی تلویزیونی مأموران FBI‏ (1965‏-1974) به ایفای نقش پرداخت. در 1943 به خاطر مواظب راین باشید اسکار بهترین بازیگر نقش اول را ربود و جایزه ی منتقدان فیلم نیویورک را نیز به خود اختصاص داد. بر اثر سکته ی قلبی درگذشت.

لوکاس با شایستگی تمام در ده ها فیلم به ایفای نقش های متفاوت پرداخت و در طول بیش از چهل سال حضور در هالیوود دورانی موفق را برای خود رقم زد. او هم در نقش های اول و مثبت در مقابل بازیگرانی سرشناس، مثل روت چاترتن در زن هرکس، سیلویا سیدنی در خیابان های شهر، کنستانس بنت در لالایی لورتا یانگ در موفقیت بزرگ بازی کرد و هم در بسیاری از فیلم های جنگی، نقش های منفی نازی ها را به عهده گرفت. اگرچه با ایفای نقش «کورت مولر» در مواظب راین باشید به مقام ستارگان رسید، اما به ندرت در نقش های اساسی که بتواند آموخته های تآتری اش را در آن ها به کار گیرد، ظاهر شد. میان فیلم های دهه ی 1930 او چند اثر برجسته وجود دارد، که نقش هایی ماندگار را در آن ها ایفا کرده، اما ایفای نقش «پروفسور فریتس» در زنان کوچک از همه شاخص تر است. به تصویر کشیدن شخصیت های «آتوس» در سه تفنگدار، «آرنولد» در دادزورث، «دکتر هارتس» در خانم ناپدید می شود و به ویژه «دکتر کاسل» در اعترافات یک جاسوس نازی نیز از جمله بازی های درخشان او در این دهه هستند. لوکاس طی جنگ جهانی دوم فرصتی یافت تا بزرگ ترین موفقیت خود را در سینما رقم بزند. او که در اجرای سال 1941 مواظب راین باشید، شخصیت «کورت مولر» را بر روی صحنه مجسم کرده بود، توجه و ستایش منتقدان را برانگیخت و وقتی برادران وارنر این نمایش نامه ی مشهور لیلیان هلمان را به فیلمی بزرگ برگرداندند، در فیلم حضور یافت. داشیل همت فیلم نامه را نوشت و بتی دیویس نیز نقش همسر «مولر» را به عهده گرفت تا موفقیت تجاری فیلم تضمین شود. اما به رغم موفقیت این فیلم، پرونده ی نقش های اول لوکاس کم کم به بایگانی سپرده شد و جایش را به نقش های پخته ی دوم سپرد: «پروفسور آرورناکس» در بیست هزار فرسنگ زیر دریا و «اشتاین» در لرد جیم.

از فیلم ها:

1917 - ابوالهول (بالوگ)؛ 1920 - روباه کوچک (گاراش)، بازیگر زن (فورگاچ)؛ 1921 - تلگرام از نیویورک (گاراش)؛ 1923 - صبح ناآشنا (ا. کوردا)، شمشون و دلیله (کورتیز)؛ 1928 - دو عاشق (نیبلو)، نگهبان شب (ا. کوردا)، منتهن کاکتیل (آرزنر)، فرشته ی فرسوده (والاس)؛ 1929 - نیمه راه بهشت (آبوت)؛ 1930 - عقاب های جوان (ولمن)، پرونده ی قتل بنسن (تاتل)، زن هر کس (آرزنر)، تعطیلات شیطان (گُلدینگ)؛ 1931 - دختران شاغل (آرزنر)، خیابان های شهر (مامولیان)، دایره ی مبارزه با فساد (کرامول)؛ 1932 - گذرنامه ای برای دوزخ (لوید)، لالایی (کیوکر)؛ 1933 - اسیر (دل روت)، موفقیت بزرگ (دیترله)، زنان کوچک (کیوکر)؛ 1934 - جذابیت (وایلر)، کنتس مونته کریستو (فرویند)، عشقم را می دهم (فرویند)؛ 1935 - استلا پریش را پیدا کردم (لروی)، سه تفنگدار (ر. و. لی)، پدر براون، کارآگاه (سجویک)؛ 1936 - دادزورث (وایلر)، خانم های عاشق (ا. گریفیث)؛ 1937 - خلسه ی کوتاه (گرویل)؛ 1938 - خانم ناپدید می شود (هیچکاک)؛ 1939 - اعترافات یک جاسوس نازی (لیتواک)، کاپیتان فیوری (ه. روچ)؛ 1940 - محموله ی عجیب (بورزیگی)، نابود کنندگان اروح (ج. مارشال)؛ 1941 - آنان جرأت عشق ورزیدن ندارند (ویل)؛ 1943 - گروگان ها (تاتل)، مواظب راین باشید (شوملین)؛ 1944 - افتخار نامشخص (والش)؛ 1946 - ضرب الاجل در بامداد (کلورمن)؛ 1947 - شهر نجواکننده (اُزپ)؛ 1948 - قطار سریع السیر برلین (ژ. تورنور)؛ 1950 - کیم (و. ساویل)؛ 1954 - بیست هزار فرسنگ زیر دریا (ر. فلایشر)؛ 1958 - ریشه های آسمان (هیوستن)؛ 1961 - شب لطیف است (ه. کینگ)؛ 1963 - تفریح در آکاپولکو (ر. تورپ)، 55 روز در پکن (ن. ری)؛ 1965 - لرد جیم (ر. بروکس)؛ 1968 - سل مادرید (هاتن)؛ 1970 - مبارزه طلبی (آلن اسمیتی).