جو مانتنیا
Mantegna , Joe
بازیگر (1947، شیکاگوی ایلی نویز - امریکا)
تحصیلاتش را درکالج مورتن جونیر به پایان برد. سپس در مدرسه ی نمایش گودمن کارآزموده شد و به گروه تآتری ارگانیک در شیکاگو پیوست. دوبار برای اجرای نمایش هم راه این گروه به اروپا رفت. در پی آن، به عنوان بازیگر وارد گروه گودمن شد و کنار دیوید مامتِ نمایش نامه نویس - کارگردان فعالیت هایش را ادامه داد. سال ها با او کار کرد و به خاطر اجرای برودوی موفق گلن گاری گلن راسِ مامت (برنده ی جایزه ی پولیتسر سال 1984) برنده ی جایزه ی تونی شد. از اواخر دهه ی 1970 به سینما راه یافت، اما تقریباً گمنام ماند. تا این که در 1987 با فیلم خانه ی بازی های مامت به شهرت رسید. سال بعد، (به طور مشترک با دان آمیچی) برای ایفای نقش در فیلم همه چیز تغییر می کندِ مامت بهترین بازیگر جشنواره ی ونیز شناخته شد.
مانتنیا بازیگری «آرام» است، که هم می داند چگونه صحبت کند و هم چگونه به دیگران گوش بدهد؛ هر چند بیش تر متخصص ایفای نقش شخصیت هایی است که جزو دسته ی دوم هستند و به نظر می رسد از سرنوشت از پیش تعیین شده ی خود به خوبی آگاهی دارند. آن چه در شیوه ی بازیگری و شخصیت سینمایی مانتنیا برجسته می نماید این است که با صدایش و با استفاده از حرکات دست بازی می کند و گاه چند قدمی هم راه می رود. به عبارت دیگر، بازیگر «فیزیکی» نیست و پیوسته در مرز این خطر قرار داشته که نویسندگان فیلم نامه ها، «هویت» او را تعیین کرده اند. از همین رو، کم تر نقش های پُرتحرک به او ارجاع داده می شود. در حالی که در نهایت به عنوان یکی از قدرتمندترین بازیگران نقش های دوم سینمای معاصر هالیوود به شمار می آید.
از فیلم ها: 1979 - الویس (کارپنتر)؛ 1980 - زانادو (گرین والد)؛ 1983 - تجدید نظر (ترمن)؛ 1985 - موقعیت های سازش کارانه (ف. پری)؛ 1986 - سه دوست (لندیس)، گودال پول (بنجامین)، غیرعادی (دینر)؛ 1987 - مظنون (یتس)، خانه ی بازی ها (مامت)؛ 1988 - همه چیز تغییر می کند (مامت)؛ 1989 - تا بهار منتظر باش، باندینی (درودر)؛ 1990- پدرخوانده: قسمت 3 (کوپولا)، آلیس (و. آلن)؛ 1991 - باگزی (لوینسن)، بخش جنایی (مامت)؛ 1992 - بدن مدرک جرم است (ادل)؛ 1993 - در جست و جوی بابی فیشر (زیلیان)، دعاهای خانوادگی (رُزنفلت)؛ 1994 - بچه گردش می کند (پ. ر. جانسن)، کله پوک ها (م. لیمان)؛ 1995 - چشم برابر چشم (شله زینجر)؛ 1996 - خصوصی و شخصی (ایونت)، دنیای زیرین (ر. کریستیان)؛ 1997 - کریسمس مبارک جرج بیلی (دایموند)، برای کرایه (پلری)؛ 1998 - جری و تام (روبینک)، شهرت (و. آلن)، ملاقات پسر و دختر (سیکوریتی)، جسم و روح (کاس)؛ 1999 - آدم کش کوچولوی من (بِندر)، دونده (مولر)؛ 2000 - آخرین تهیه کننده (ب. رنولدز)، لیک بوت (+ ک.).
