اِدي مورفي
Murphy, Eddie
بازيگر (1961، بروکلين نيويورک - امريکا)
با نام ادوارد ريگان مورفي به دنيا آمد. در هشت سالگي پدر پليس خود را از دست داد و ناپدري و مادرش او را در همپستد لانگ آيلند بزرگ کردند. از پانزده سالگي و در دوران تحصيل در دبيرستان روزولت، به اجراي نمايش هاي کمدي پرداخت. پس از پايان دبيرستان، به فعاليت حرفه اي در کلوب ها ادامه داد و در نوزده سالگي به گروه بازيگران تلويزيون NBC در برنامه ي کمدي زنده ي شنبه شب پيوست. با خلق شخصيت هايي مختلف به شهرت رسيد. در سال 1982 نيز با نيک نولتي در تريلر کمدي 48 ساعت بازي کرد و به يک شخصيت پُر جاذبه ي سينمايي بدل شد. تا پيش از دهه ي 1990، که فعاليت هايش رو به نزول گذاشت، کمپاني ها را به سودهايي هنگفت رسانيد و خودش هم از آن سهمي برد. در 1989 در نخستين تجربه ي کارگرداني خود، شب هاي هارلم، با شکست مواجه شد.
مورفي، ستاره ي سياه پوست کمدي، در دنياي سرگرمي و نمايشات امريکا موفقيتي چشم گير کسب کرد و موقعيتش را از ديگر هم «رنگ»هايش مثل دنزل واشينگتن، ريچارد پراير، اسپايک لي و... متمايز کرد. در 1988 با بازي در کمدي رُمانتيک ورود به امريکا تصويري متفاوت از خود به نمايش گذاشت و سال بعد با ساختن شب هاي هارلم شکست بزرگي را براي خود رقم زد. اما در 1992 با ايفاي نقش در مکافات عمل موفقيت سال هاي گذشته را تکرار کرد. در مجموع کمدي مورفي، در تمامي اشکال خود، چه در سينما، تلويزيون و چه روي صحنه، بيش تر بر گفتار تکيه دارد و به بياني ديگر، موتور پيش برنده ي شخصيت کمدي او زبانش است که گه گاه کلمات رکيک نيز به وفور از آن شنيده مي شود. در عين حال نمي توان فراموش کرد که ظاهر پُرانرژي او، جاذبه ي فيلم هايي مثل کودک طلايي و پليس بورلي هيلز 2 بوده و در فيلم هاي دهه ي 1990 نيز اين جنبه را از جمله در بازي سازي پروفسور ديوانه بيش تر به نمايش گذاشته است.
از فيلم ها: 1982 - 48 ساعت (و. هيل)؛ 1983 - تعويض جاها (لنديس)؛ 1984 - پليس بورلي هيلز (برست)؛ 1986 - کودک طلايي (ريچي)؛ 1987 - پليس بورلي هيلز 2 (ت. اسکات) (+ د.)؛ 1988 - ورود به امريکا (لنديس) (+ د.)؛ 1989 - شب هاي هارلم (+ تا ،ک. ، ف.)؛ 1990 - 48 ساعت ديگر (و. هيل)؛ 1992 - مکافات عمل (هادلين) (+ د.)، آقاي متشخص (ج. لين)؛ 1994 - پليس بورلي هيلز 3 (لنديس)؛ 1996 - پروفسور ديوانه (شادياک) ؛ 1997 - مترو (کارتر)؛ 1998 - دکتر دوليتل (ب. تامس)، مرد مقدس (هرک)، زندگي (ت. دمي)؛ 2000 - پروفسور ديوانه 2: خانواده ي کلامپ (پ. سيگال).
