بیانات رهبری در دیدار رمضانیه با مسئولین نظام را شاید بتوان گفت اتمام حجتی بود برای پایان دادن به اظهاراتی که برجام و مذاکره با آمریکا و حتی اروپا را دارای دستاوردهای قابل اعتنا، و الگویی برای باز کردن راه پیشرفت کشور می‌دانند.
راسخون : این روزها پس از بیرون رفتن رسمی و علنی آمریکا از برجام، به نظر می‌رسد موضع رهبری درباره برجام شکل دیگری به خود گرفته است. کسانی که مواضع ایشان درباره برجام را تا امروز به دقت زیر نظر داشته‌اند، به خوبی می‌دانند که ایشان با اینکه با اصل مذاکره با آمریکا مخالف، و به نتیجه آن بدبین بودند، اجازه مذاکره دادند تا تجربه‌ای باشد برای مسئولان خوش بین و مردمی که این خوش بینی را پسندیدند و رای به تجربه آن دادند.
برای اینکه بدانیم در این مذاکرات چه‌قدر هزینه دادیم و به گفته خود مسئولان دولتی به دستاورد تقریبا هیچ رسیدیم، کافی است به این توجه کنیم که رهبری نظام برای اینکه سقفی برای این هزینه گذاشته باشند، خط قرمزهایی برای مذاکره کنندگان تعیین فرمودند که به اعتراف وزیر امور خارجه در مواردی رعایت نشد؛ گرچه این اعتراف خصوصی را رهبر انقلاب در سخنرانی آغاز سال 94 فاش کردند، نه خود آقای وزیر.
اگر نگوییم کار برجام تمام شده، و بخواهیم دلخوش باشیم به اینکه اروپا کارستان کند، دستکم باید پرونده مذاکره با آمریکا را برای همیشه ببندیم و این را به عنوان نخستین درسی که از این تجربه گرفتیم، ثبت کنیم، اما این روزها بعضی سخنان دولتمردان نشان می‌دهد این پیام را از برجام نگرفته‌اند و همچنان می‌خواهند نشان بدهند مذاکره با آمریکا درست بود و دستاوردهای قابل توجهی داشت. البته طبیعی است دولتی که جذاب‌ترین وعده‌اش حل مسئله هسته‌ای و پایان مناقشه ده ساله (تا زمان انتخابات) بوده، تلاشش بر این باشد که خود را پیروز و نظریه‌اش را نظریه درست و کارا بنمایاند.
در همین راستا آقای رئیس جمهور بر خلاف وعده‌هایی که درباره برجام و مذاکرات داده بودند و متاسفانه یا خوشبختانه فیلمش هم موجود است، دستاوردهایی را برای مذاکرات نشان می‌دهند که بر فرض صحت، با آنچه هدف اعلامی مذاکرات بوده تفاوت بسیار دارد. رهبر انقلاب در دیدار چهارشنبه گذشته با کارگزاران نظام چند پاسخ به این مسئله داشتند.
ایشان در پاسخ به آقای رئیس جمهور که در همین دیدار گفته بودند: «دستاوردهای ما در برجام، از لحاظ حقوقی، از لحاظ فنی، همچنان با استحکام باقی است. امروز مثل آغاز برجام، غنی سازی در ایران و فعالیت‌های هسته‌ای صلح آمیز، قانونی است... شاید تنها کشوری باشیم که غنی سازی ما را شورای امنیت سازمان ملل امضا کرده... بنابراین دستاوردهای حقوقی‌مان، دستاوردهای سیاسی‌مان، دستاوردهای فنی ما سر جای خودش هست»، فرمودند: «الان آقای دکتر روحانی گفتند؛ اینها -سازمان ملل و دستگاه‌های گوناگون سیاسی جهان- به خیال خودشان حقّ غنی‌سازی ایران را [به رسمیّت] شناخته‌اند؛ بله، شناخته‌اند، [امّا] منشأش مذاکره نیست؛ اشتباه نکنیم؛ منشأش پیشرفت ما است؛ ما چون پیشرفت کرده‌ایم، چون حرکت کرده‌ایم، چون به بیست درصد رسیده‌ایم، اینها به تب راضی شده‌اند؛ وَالّا اگر چنانچه بنا بود مذاکره کنیم و این را با مذاکره به دست بیاوریم، تا امروز و تا هرگز به دست نمی‌آمد».
آقای روحانی در بخش دیگری از سخنرانی نیم ساعته‌اش می‌گوید: «در ماجرای اخیر، یعنی خروج آمریکا از توافق چند جانبه و بین‌المللی برجام، حداقل آمریکا از لحاظ سیاسی و حقوقی و اخلاقی دچار شکست جدید شد». مقام رهبری به این بخش هم این گونه واکنش نشان دادند: «آقای رئیس‌جمهور گفتند واقعاً آمریکایی‌ها در این قضیّه از لحاظ اخلاقی، از لحاظ حقوقی، از لحاظ آبروی سیاسی در دنیا شکست خوردند؛ خب بله، آمریکا بی‌آبرو شد؛ این یک واقعیّتی است و در این تردیدی نیست امّا من می خواهم این را مطرح کنم که آیا ما مذاکره را شروع کردیم برای اینکه آمریکا بی‌آبرو بشود؟ هدف مذاکره‌ی ما این بود؟ ما مذاکره را شروع کردیم برای اینکه تحریمها برداشته بشود -و شما ملاحظه می کنید که بسیاری از تحریمها برداشته نشده، حالا هم دارند تهدید می کنند که تحریم های چنین‌وچنان را بر ایران تحمیل خواهیم کرد؛ همان تحریم های ثانویّه‌ای را که با مصوّبه‌ی برجام و با قطعنامه‌ی شورای امنیّت سازمان ملل برداشته شد، همانها را دوباره می خواهند اینها برگردانند- هدف، این بود؟ یا گفته می شود مثلاً بین اروپا و آمریکا شکاف به وجود آمد؛ خب بله، ممکن است یک شکاف ظاهریِ کم‌اهمّیّتی هم بینشان [به وجود آمده]، لکن ما برای این مذاکره نکردیم. ما مگر مذاکره کردیم که بین آمریکا و اروپا شکراب به وجود بیاید؟ ما مذاکره کردیم که تحریم برطرف بشود؛ شروع مذاکره برای این بود، ادامه‌ی مذاکره برای این بود؛ و این باید تأمین بشود؛ اگر این تأمین نشد، بقیّه‌ی چیزهایی که حاصل شده، ارزش زیادی را نخواهد داشت».
نکته دیگری که در این سخنرانی آقای روحانی نبود، ولی در بعضی اظهارات دیگرشان دیده می‌شود، ربط دادن این بدعهدی‌ها در برجام، به حضور ترامپ در مقام ریاست جمهوری آمریکا است؛ گویی اگر به جای ترامپ، مثلا هیلاری کلینتون به ریاست جمهوری می‌رسید، برجام روند خوبی داشت. رهبر انقلاب از کنار این نکته هم نگذشتند و خطاب به دولتمردان فرمودند: «نگویید اینها کار این دولت است و کار ترامپ است؛ نه، دولت قبل هم که با ما نشست، صحبت کرد و وزیر خارجه‌اش ده روز، پانزده روز در اروپا پابند جلسات بود، آنها هم تقریباً همین‌جور [بودند]؛ حالا به شکل دیگری عمل کردند ولی نقض کردند؛ آنها هم تحریم کردند، آنها هم برخلاف تعهّدات خودشان عمل کردند.»
سخنان مهم روز چهارشنبه البته فراتر از بحث برجام بود و تخطئه یک دیدگاه انحرافی در دولتمردان جمهوری اسلامی از سال‌ها پیش تا کنون بود، ولی پاسخ‌های مستقیم ایشان در این دیدار به بعضی اظهارات برجامی دولتمردان بسیار قابل توجه و معنی دار بود و شاید بتوان گفت اتمام حجتی بود برای پایان دادن به اظهاراتی که برجام و مذاکره با آمریکا و حتی اروپا را دارای دستاوردهای قابل اعتنا، و الگویی برای باز کردن راه پیشرفت کشور می‌داند.
به قلم : علی تجرد
اخبار مرتبط :
شروط ادامه برجام با اروپا اقتصاد با برجام اروپایی درست نمی‌شود / اروپا تعلل کند، حق ایران برای آغاز فعالیت هسته‌ای محفوظ است / اروپا نشان‌داده در حساس‌ترین موارد با آمریکا همراه است / به شرط اداء وظیفه مسئولان، شکست آمریکا قطعی است
۴۰ نکته مهم از سخنان امام خامنه‌ای درباره برجام، آمریکا، مذاکره با اروپا و اقتصاد
