در اینکه در ایام تبلیغ خصوصا ماه محرم که افراد زیادی با انگیزه‌های متفاوت در مراسم عزاداری حاضر می شوند و منبری هم وظیفه تبلیغ و رساندن پیام را به مخاطبین دارد، جای هیچ شک و شبهه‌ای نیست. اما آیا وظیفه مبلغ دینی، صرفا بیان مسائل اخلاقی و احکام خانواده و عقائد است؟ این‌گونه مراسم عزاداری را که آخرین شاه ملعون پهلوی هم برگزار می‌کرد و برای تظاهر در آن شرکت می‌کرد...
راسخون : آیت الله سبحانی در ابتدای سال تحصیلی جدید حوزه که با آغاز ماه محرم همراه است در توصیه‌ای به روحانیون و مبلغین گفتند: «طلابی که در ماه محرم منبر می روند باید این مسئله را در نظر داشته باشند که «اسلام محمدی الحدوث و حسینی البقاست» و بر این اساس به ارائه مطلب بپردازند و روحانیون محترم مسائل سیاسی را با مسائل منبر مخلوط نکنند؛ باید به ارائه مباحث اخلاقی ملاحظه قواعد شرع احکام خانواده، عقائد و... پرداخت...» [1]
هرچند ایشان در زمره مراجع عظام تقلید قرار دارند و مرجعیت از جایگاه عظیمی برخوردار است، ولیکن این گفتار ایشان که مسائل سیاسی را با مسائل منبر مخلوط نکنند، جای تامل دارد. در این مجال به بررسی این کلام معظم له می‌پردازیم.
در اینکه در ایام تبلیغ خصوصا ماه محرم که افراد زیادی با انگیزه‌های متفاوت در مراسم عزاداری حاضر می شوند و منبری هم وظیفه تبلیغ و رساندن پیام را به مخاطبین دارد، جای هیچ شک و شبهه‌ای نیست. اما آیا وظیفه مبلغ دینی، صرفا بیان مسائل اخلاقی و احکام خانواده و عقائد است؟ این‌گونه مراسم عزاداری را که آخرین شاه ملعون پهلوی هم برگزار می‌کرد و برای تظاهر در آن شرکت می‌کرد.
منبری که بخواهد در سه بخش اخلاق، عقائد و احکام خانواده خلاصه شود و به مسائل سیاسی نپردازد، که رسالت تبلیغی خود را ایفاء نکرده است؛ چون رهبر معظم انقلاب در دیدار با طلاب حوزه های علمیه تهران مهمترین وظایف روحانیت را «هدایت فکری و دینی»، «هدایت سیاسی و بصیرت‌افزایی» و «راهنمایی و حضور در عرصه‌ی خدمات اجتماعی» بیان کردند. [2]
اینکه منظور آیت الله سبحانی از مخلوط نکردن مسائل سیاسی با مسائل منبر چه بوده است را باید از خودشان پرسید، ولی ظاهر کلام ایشان اشاره به نپرداختن به مسائل سیاسی در منابر است.
در دوره‌ای که کشتی سیاستمداران ما به گل نشسته و برخی خوابند و بقیه هم پس از مصوبه‌های سنگین، دو هفته به تعطیلات تابستانی رفته‌اند و دلار همچنان در حال پرواز و اوج گیری است و قصد فرود آمدن ندارد و رهبری مجبور می‌شود در جمع هیات دولت، جزیی‌ترین مسائل را مطرح کرده و از افزایش چند برابری قیمت پوشک سخن بگوید و مرجع تقلیدی همچون آیت الله نوری همدانی با تذکرات مکرر، ضعف مدیریت را بزرگترین مشکل کشور می‌داند و داد مردم بیچاره به گوش کسی نمی‌رسد و برخی خودسوزی را تنها راه چاره می‌دانند و ... مرجعی چون آیت الله سبحانی از مبلغین انتظار دارند مسائل سیاسی را در منابر مطرح نکنند!
اما از سوی دیگر آیت الله مصباح یزدی به مبلغین و سخنرانان توصیه می‌کنند: «در شرایط کنونی دین بسیاری از مردم در معرض خطر قرار گرفته است و نمی‌توان توقع داشت که ما به مردم بگوییم دعا کنید تا مستجاب شود، و آنها هم بپذیرند.
از سوی دیگر قرار نیست بدگویی از دولت دردی را درمان کند؛ به خصوص اگر انتقادات و بدگویی‌ها غیردقیق و غیرمستند باشد؛ هم‌چنین نمی‌توان در برابر مشکلات مردم سکوت کرد؛ زیرا بی‌تفاوتی نسبت به دردهای مردم اشتباه است؛ بلکه وظیفه ما نقد مستدل، منصفانه و مؤدبانه است و لازم نیست در نقدها از کسی نام ببریم.» [3]
چقدر فرق است ما بین این دو نگاه؛ دیدگاهی که بی‌تفاوتی به دردهای مردم را بر نمی‌تابد و وظیفه‌ی مبلغ دینی را نقد مستدل، منصفانه و مودبانه می‌داند و دیدگاهی که منبر را در مباحث اخلاقی اعتقای و مسائل خانواده خلاصه می‌کند.
در پایان یادی کنیم از این کلام مرحوم امام راحل که به حق در خشت خام چیزهایی می‌دید که دیگران در آینه نمی‌دیدند و نمی‌بینند: « اسلام این نیست. والله اسلام تمامش سیاست است. اسلام را بد معرّفی کرده‌اند. سیاست مُدُن از اسلام سرچشمه می‌گیرد. من از آن آخوندها نیستم که در اینجا بنشینم و تسبیح دست بگیرم» [4]
به تعبیر ایشان «آن‌قدر آیه و روایت که در سیاست وارد شده است، در عبادات وارد نشده است. شما پنجاه و چند کتاب فقه را ملاحظه می‌کنید، هفت- هشت تا کتابی است که مربوط به عبادات است، باقی‌اش مربوط به سیاسات و اجتماعیات و معاشرات و این‌طور چیزهاست.
ما همه آنها را گذاشتیم کنار و یک بعد را، یک بعد ضعیفش را گرفتیم. اسلام را همچو بد معرفی کرده‌اند به ما، که ما هم باورمان آمده است که اسلام را به سیاست چه...» [5]
به قلم : محمد صالحی
پی نوشت :
[1]. بیانات ایشان در درس خارج اصول 14/06/1397
[2]. بیانات معظم له در جمع طلاب حوزه های علمیه تهران 25/02/ 1395
[3]. بیانات ایشان در جمع مبلغان و سخنرانان 13/06/1397.
[4]. صحیفه امام خمینی، ج1، ص270.
[5]. صحیفه نور، ج5، ص21.
راسخون : آیت الله سبحانی در ابتدای سال تحصیلی جدید حوزه که با آغاز ماه محرم همراه است در توصیه‌ای به روحانیون و مبلغین گفتند: «طلابی که در ماه محرم منبر می روند باید این مسئله را در نظر داشته باشند که «اسلام محمدی الحدوث و حسینی البقاست» و بر این اساس به ارائه مطلب بپردازند و روحانیون محترم مسائل سیاسی را با مسائل منبر مخلوط نکنند؛ باید به ارائه مباحث اخلاقی ملاحظه قواعد شرع احکام خانواده، عقائد و... پرداخت...» [1]
هرچند ایشان در زمره مراجع عظام تقلید قرار دارند و مرجعیت از جایگاه عظیمی برخوردار است، ولیکن این گفتار ایشان که مسائل سیاسی را با مسائل منبر مخلوط نکنند، جای تامل دارد. در این مجال به بررسی این کلام معظم له می‌پردازیم.
در اینکه در ایام تبلیغ خصوصا ماه محرم که افراد زیادی با انگیزه‌های متفاوت در مراسم عزاداری حاضر می شوند و منبری هم وظیفه تبلیغ و رساندن پیام را به مخاطبین دارد، جای هیچ شک و شبهه‌ای نیست. اما آیا وظیفه مبلغ دینی، صرفا بیان مسائل اخلاقی و احکام خانواده و عقائد است؟ این‌گونه مراسم عزاداری را که آخرین شاه ملعون پهلوی هم برگزار می‌کرد و برای تظاهر در آن شرکت می‌کرد.
منبری که بخواهد در سه بخش اخلاق، عقائد و احکام خانواده خلاصه شود و به مسائل سیاسی نپردازد، که رسالت تبلیغی خود را ایفاء نکرده است؛ چون رهبر معظم انقلاب در دیدار با طلاب حوزه های علمیه تهران مهمترین وظایف روحانیت را «هدایت فکری و دینی»، «هدایت سیاسی و بصیرت‌افزایی» و «راهنمایی و حضور در عرصه‌ی خدمات اجتماعی» بیان کردند. [2]
اینکه منظور آیت الله سبحانی از مخلوط نکردن مسائل سیاسی با مسائل منبر چه بوده است را باید از خودشان پرسید، ولی ظاهر کلام ایشان اشاره به نپرداختن به مسائل سیاسی در منابر است.
در دوره‌ای که کشتی سیاستمداران ما به گل نشسته و برخی خوابند و بقیه هم پس از مصوبه‌های سنگین، دو هفته به تعطیلات تابستانی رفته‌اند و دلار همچنان در حال پرواز و اوج گیری است و قصد فرود آمدن ندارد و رهبری مجبور می‌شود در جمع هیات دولت، جزیی‌ترین مسائل را مطرح کرده و از افزایش چند برابری قیمت پوشک سخن بگوید و مرجع تقلیدی همچون آیت الله نوری همدانی با تذکرات مکرر، ضعف مدیریت را بزرگترین مشکل کشور می‌داند و داد مردم بیچاره به گوش کسی نمی‌رسد و برخی خودسوزی را تنها راه چاره می‌دانند و ... مرجعی چون آیت الله سبحانی از مبلغین انتظار دارند مسائل سیاسی را در منابر مطرح نکنند!
اما از سوی دیگر آیت الله مصباح یزدی به مبلغین و سخنرانان توصیه می‌کنند: «در شرایط کنونی دین بسیاری از مردم در معرض خطر قرار گرفته است و نمی‌توان توقع داشت که ما به مردم بگوییم دعا کنید تا مستجاب شود، و آنها هم بپذیرند.
از سوی دیگر قرار نیست بدگویی از دولت دردی را درمان کند؛ به خصوص اگر انتقادات و بدگویی‌ها غیردقیق و غیرمستند باشد؛ هم‌چنین نمی‌توان در برابر مشکلات مردم سکوت کرد؛ زیرا بی‌تفاوتی نسبت به دردهای مردم اشتباه است؛ بلکه وظیفه ما نقد مستدل، منصفانه و مؤدبانه است و لازم نیست در نقدها از کسی نام ببریم.» [3]
چقدر فرق است ما بین این دو نگاه؛ دیدگاهی که بی‌تفاوتی به دردهای مردم را بر نمی‌تابد و وظیفه‌ی مبلغ دینی را نقد مستدل، منصفانه و مودبانه می‌داند و دیدگاهی که منبر را در مباحث اخلاقی اعتقای و مسائل خانواده خلاصه می‌کند.
در پایان یادی کنیم از این کلام مرحوم امام راحل که به حق در خشت خام چیزهایی می‌دید که دیگران در آینه نمی‌دیدند و نمی‌بینند: « اسلام این نیست. والله اسلام تمامش سیاست است. اسلام را بد معرّفی کرده‌اند. سیاست مُدُن از اسلام سرچشمه می‌گیرد. من از آن آخوندها نیستم که در اینجا بنشینم و تسبیح دست بگیرم» [4]
به تعبیر ایشان «آن‌قدر آیه و روایت که در سیاست وارد شده است، در عبادات وارد نشده است. شما پنجاه و چند کتاب فقه را ملاحظه می‌کنید، هفت- هشت تا کتابی است که مربوط به عبادات است، باقی‌اش مربوط به سیاسات و اجتماعیات و معاشرات و این‌طور چیزهاست.
ما همه آنها را گذاشتیم کنار و یک بعد را، یک بعد ضعیفش را گرفتیم. اسلام را همچو بد معرفی کرده‌اند به ما، که ما هم باورمان آمده است که اسلام را به سیاست چه...» [5]
به قلم : محمد صالحی
پی نوشت :
[1]. بیانات ایشان در درس خارج اصول 14/06/1397
[2]. بیانات معظم له در جمع طلاب حوزه های علمیه تهران 25/02/ 1395
[3]. بیانات ایشان در جمع مبلغان و سخنرانان 13/06/1397.
[4]. صحیفه امام خمینی، ج1، ص270.
[5]. صحیفه نور، ج5، ص21.
مطلب مرتبط :
اندیشه دینی و سکولاریزم
نگاهی به رسانه منبر
منبر و مردم
سکولاریسم
