وجود آفتاب در پرتو عقل (2) برهان فطرت

2- برهان فطرت براي اثبات وجود امام زمان عليه السلام از طريق برهان فطرت مقدماتي را ذكر مي كنيم: مقدمه ي اول روانشناسان تمايلات غريزي و فطري انسان را به سه دسته تقسيم كرده اند: الف ـ تمايلات شخصي: مانند خود دوستي، و ارضاء عزت نفس.
سه‌شنبه، 12 شهريور 1387
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
وجود آفتاب در پرتو عقل (2) برهان فطرت
وجود امام مهدي عليه السلام در پرتو عقل (2. برهان فطرت)
وجود آفتاب در پرتو عقل (2) برهان فطرت

2- برهان فطرت

براي اثبات وجود امام زمان عليه السلام از طريق برهان فطرت مقدماتي را ذكر مي كنيم:

مقدمه ي اول

روانشناسان تمايلات غريزي و فطري انسان را به سه دسته تقسيم كرده اند:

الف ـ تمايلات شخصي: مانند خود دوستي، و ارضاء عزت نفس.

ب ـ تمايلات اجتماعي: كه موجب مي شود نوعي علاقه و دلبستگي نسبت به همنوعان خود احساس كند و در غم آن ها شريك باشد.
ج ـ تمايلات عالي: از قبيل حقيقت جويي و خيرطلبي و حس ديني و پرستش و رسيدن و يافتن كامل مطلق و فاني شدن در معبود حقيقي، و به تعبير ديگر وصل يا رسيدن و ...
اثبات وجود گرايش به مبدأ هستي و پرستش او در فطرت انسان از چند راه ممكن است.
1- تصريح دانشمندان.
2- عشق به كمال مطلق.
3- اميد به قدرتي برتر.
4- احساس نياز.
5- بديهي اولي است.
6- فطري منطقي است.
7- معلوم حضوري است.

مقدمه ي دوم

براي رسيدن به كمال مطلق و معبود حقيقي احتياج به واسطه اي است كه خود سفر كمال را طي كرده و بتواند انسان را دستگيري كند تا او را از راه هاي گوناگون به كمال مطلوب برساند:

الف ـ وضع قوانين تشريعي و تبيين آن ها (هدايت تشريعي)

ب ـ دستگيري انسان هاي مستعد كمال و تربيت باطني نفوس قابله.
اين امر از دو را ه قابل اثبات است:
1- وجود اين ميل و اميد به واسطه در انسان بديهي است.
2- وجود انسان كامل كه ناطق و هادي به كتاب و سنت صامت است ضروري است به نص آيات قرآن و روايات:
خداوند متعال مي فرمايد: «و من قبله كتاب موسي اماما و رحمه»؛ (1) «و پيش از آن، كتاب موسي پيشوا و رحمت بود».
و نيز مي فرمايد: «صحف ابراهيم و موسي»؛ (2) «كتب ابراهيم و موسي».
و نيز مي فرمايد: «و اذ ابتلي ابراهيم ربه بكلمات فأتمهن قال اني جاعلك للناس اماما قال و من ذريتي قال لا ينال عهدي الظالمين»؛ (3) «[بخاطر آوريد] هنگامي كه خداوند ابراهيم را با وسايل گوناگوني آزمود. و او به خوبي از عهده ي اين آزمايش ها برآمد. خداوند به او فرمود: من تو را پيشوا و امام مردم قرار دادم».
از اين آيات استفاده مي شود كه كتاب خدا اگرچه امام است از آن جهت كه صامت و ساكت است كافي نيست و لذا به امام ناطق نياز دارد.
رسول خدا فرمود: «اني قد تركت فيكم الثقلين احدهما اكبر من الآخر: كتاب الله و عترتي...»؛ (4) «همانا من در ميان شما دو شيء گران بها مي گذارم، يكي از آن دو از ديگري بزرگ تر است: كتاب خدا و عترتم...».

مقدمه ي سوم

اگر ميل و غريزه و فطرت به چيزي در انسان وجود دارد پس بايد آن چيز در خارج موجود باشد و الا وجود آن در انسان لغو است. به عبارت ديگر اين عطش نسبت به انسان كامل معصوم دليل وجود خارجي اوست، و بي جهت و خود به خود به وجود نيامده است.
يك مثال مفيد ما را به مقصد نزديكتر مي كند: عطش به آب و تشنگي به اين ماده ي حياتي دليل وجود آب در خارج است. اگر آب نبود پس ما هم احساس تشنگي نمي كرديم. از اين بالاتر مي گوييم: اصلا وجود آب دليل عطش و تشنگي ماست. يعني اگر ارگانيزم و ساختار ما آب را نچشيده بود احساس عطش وجود نداشت. لذا در دعاي ندبه مكرر به لفظ أين يعني كجاست حضرت را مي خوانيم.
پرسش: به چه دليل مي توان اثبات كرد كه اين تمايلات فطري واقع نما بوده و وجود كمال مطلق و انسان كامل معصوم را اثبات مي كند؟
پاسخ: دلالت تمايل به كمال مطلق و انسان كامل معصوم بر واقعيت داشتن آن را به دو صورت مي توان تصوير كرد:
1- با مراجعه به ساير تمايلات فطري و غريزي روشن مي شود كه همگي ناظر به واقعيات و كاشف از آن هاست و امور خيالي نيست به دليل قاعده ي: (حكم الامثال فيما يجوز و فيما لا يجوز واحد)، به اين بيان كه اگر اين تمايل واقعيت ندارد ساير تمايلات نيز واقعيت ندارد و اگر ساير تمايلات واقعيت دارد اين تمايل نيز واقعيت دارد.
2- محبت و عشق و ميل انسان به كمال مطلق و انسان كامل معصوم از امور ذات الاضافه است و تحقق آن بدون تحقق مضاف اليه ممكن نيست، پس اگر اين ميل و عشق در انسان وجود دارد متعلق و مضاف اليه آن نيز بالفعل موجود است.
مرحوم شهيد مطهري نيز به همين دليل بر ضرورت بقاء و ادامه ي حيات براي انسان و ضرورت حيات در عالم ديگر استدلال نموده است. ما نيز به همين دليل مي توانيم بر ضرورت حكومت عدل توحيدي عالمي استدلال نماييم كه در بحث «فلسفه ي حكومت عدل جهاني توحيدي» به آن اشاره نموديم.

پی نوشت:

1. سوره احقاف، آيه 12.
2. سوره اعلي،‌ آيه 19.
3. سوره بقره،‌ آيه 124.
4. مستدرك حاكم، ج 3، ص 109.

منبع:کتاب وجود امام مهدي عجل الله فرجه در پرتو عقل




نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.