تباه کنندگان نماز، چه کساني هستند؟
نويسنده: محمد محمدي اشتهاردي
در آيه 59 سوره ي مريم مي خوانيم:
فخلف من بعدهم خلف اضاعوا الصلوة و اتبعوا الشهوات فسوف يلقون غياً.
«اما بعد از آن پيامبران، فرزندان ناشايسته اي روي کار آمدند که نماز را ضايع کردند و از شهوات پيروي نمودند، و به زودي با مجازات گمراهي خود، ملاقات مي کنند».
شرح کوتاه:
در قرآن، قبل از اين آيه، سخن از پيامبراني مانند ابراهيم، موسي، اسماعيل و ادريس عليه السلام به ميان آمده که همه در راه خدا گام هاي استوار برداشتند، و الگوي هدايت و تکامل انسانها بودند.
ولي بعد از آنها، افرادي (مانند بني اسرائيل) روي کار آمدند که نماز را تباه ساختند، و از هوس هاي نفساني پيروي نمودند، و به زودي به مجازات گمراهي خود رسيدند.
در اينجا در مورد سرزنش بني اسرائيل، در ميان تمام عبادات، روي تباه نمودن نماز، تکيه شده است، و اين موضوع بيانگر آن است که نماز در ميان عبادات، سدّ بزرگي بين انسان و گناهان است، و ياد خدا و نماز، پايه و مايه ي مبارزه با فساد و سپس ارتقاء مقام خواهد بود، که چنين اثر در ساير عبادات وجود ندارد.
و به طور کلي، تباه نمودن نماز (خواه با ترک آن باشد و يا با سبک شمردن آن، و تأخير آن از وقت و...) يکي از گناهان بزرگ است و کار منحرفين از خط پيامبران مي باشد، ولي آنانکه در خط پيامبران حرکت مي نمايند، نماز را برپا مي دارند و از هوس هاي نفساني پيروي نخواهند کرد.
از اين رو در روايات آمده: امام سجاد عليه السلام در ضمن نامه ي طولاني و سرزنش آميز، به دانشمند معروف عصرش «محمد بن مسلم زهري» که مدتي از علماي درباري امويان بود، مي نويسد:
«برحذر باش! بسيار ترس دارم که تو از آن گروهي باشي که خداوند درباره ي آنها فرموده:
اضاعوا الصلوة و اتبعوا الشهوات فسوف يلقون غياً: «نماز را ضايع کردند، و دنبال شهوت ها رفتند و به زودي به کيفر گمراهي خود مي رسند.»(1) (مريم- 59)
تذکر امام سجاد عليه السلام از اين آيه، در آن نامه ي سياسي و سرزنش آميز، حاکي است که تباه نمودن نماز و پيروي از هوس هاي نفساني، از کارهاي طاغوتيان و دنباله روي هاي آنها است، و مؤمنان حتماً بايد خود را از چنين برنامه اي بدور نگه دارند.
/س
فخلف من بعدهم خلف اضاعوا الصلوة و اتبعوا الشهوات فسوف يلقون غياً.
«اما بعد از آن پيامبران، فرزندان ناشايسته اي روي کار آمدند که نماز را ضايع کردند و از شهوات پيروي نمودند، و به زودي با مجازات گمراهي خود، ملاقات مي کنند».
شرح کوتاه:
در قرآن، قبل از اين آيه، سخن از پيامبراني مانند ابراهيم، موسي، اسماعيل و ادريس عليه السلام به ميان آمده که همه در راه خدا گام هاي استوار برداشتند، و الگوي هدايت و تکامل انسانها بودند.
ولي بعد از آنها، افرادي (مانند بني اسرائيل) روي کار آمدند که نماز را تباه ساختند، و از هوس هاي نفساني پيروي نمودند، و به زودي به مجازات گمراهي خود رسيدند.
در اينجا در مورد سرزنش بني اسرائيل، در ميان تمام عبادات، روي تباه نمودن نماز، تکيه شده است، و اين موضوع بيانگر آن است که نماز در ميان عبادات، سدّ بزرگي بين انسان و گناهان است، و ياد خدا و نماز، پايه و مايه ي مبارزه با فساد و سپس ارتقاء مقام خواهد بود، که چنين اثر در ساير عبادات وجود ندارد.
و به طور کلي، تباه نمودن نماز (خواه با ترک آن باشد و يا با سبک شمردن آن، و تأخير آن از وقت و...) يکي از گناهان بزرگ است و کار منحرفين از خط پيامبران مي باشد، ولي آنانکه در خط پيامبران حرکت مي نمايند، نماز را برپا مي دارند و از هوس هاي نفساني پيروي نخواهند کرد.
از اين رو در روايات آمده: امام سجاد عليه السلام در ضمن نامه ي طولاني و سرزنش آميز، به دانشمند معروف عصرش «محمد بن مسلم زهري» که مدتي از علماي درباري امويان بود، مي نويسد:
«برحذر باش! بسيار ترس دارم که تو از آن گروهي باشي که خداوند درباره ي آنها فرموده:
اضاعوا الصلوة و اتبعوا الشهوات فسوف يلقون غياً: «نماز را ضايع کردند، و دنبال شهوت ها رفتند و به زودي به کيفر گمراهي خود مي رسند.»(1) (مريم- 59)
تذکر امام سجاد عليه السلام از اين آيه، در آن نامه ي سياسي و سرزنش آميز، حاکي است که تباه نمودن نماز و پيروي از هوس هاي نفساني، از کارهاي طاغوتيان و دنباله روي هاي آنها است، و مؤمنان حتماً بايد خود را از چنين برنامه اي بدور نگه دارند.
پي نوشت :
1- تحف العقول (ترجه احمد جنتي)، ص317.
/س
